نقش ادبیات مقاومت در حفظ و تقویت هویت ملی غیرقابل انکار است. این ادبیات نقش تربیتی و آموزشی مهمی در فرهنگ ما دارد و می‌تواند در تقویت تصویر یک ملت پایدار، صبور و مقاوم در برابر مشکلات مؤثر باشد.

برای بسیاری، کی‌پاپ فقط یک سرگرمی نیست، بلکه یک «سبک زندگی» است. نکته قابل توجه اینکه این جریان در ایران، برخلاف برخی کشور‌های دیگر، بدون حمایت رسمی رسانه‌ها و صنعت داخلی پیش می‌رود.

اگر تاریخ شفاهی با زبان مناسب، روایت انسانی، تلفیق رویداد‌های نظامی با زندگی شخصی فرماندهان و جذابیت بصری و ادبی ارائه شود، می‌تواند نه تنها برای پژوهشگران مفید باشد، بلکه به یک ابزار قدرتمند در تربیت نسل جوان، انتقال ارزش‌های دفاع مقدس و فرهنگ‌سازی اجتماعی تبدیل شود.

واقعیت آن است که تمام ادیبان جهان، بدون استثناء، در هر جای دنیا که باشند، در هر موقعیتی و هر شهری، همگی در حال تعریف قصه‌های گذشته خود هستند. آدمی مثل «مارکز» (گابریل گارسیا مارکز) که نویسنده‌ای معروف است و جایزه نوبل گرفته نقل قول جالبی دارد که می‌گوید: «اگر قصه‌های مادربزرگم نبود، من هرگز و هرگز نویسنده نمی‌شدم.»

اگر وضعیت بد فعلی ادامه پیدا کند، ما دوباره به دوران افول داستان‌نویسی بازخواهیم گشت. دیگر علاقه‌مندی به داستان‌نویسی منحصر به عده‌ی خاصی خواهد شد و هر کس در انزوا و بی‌امید به چاپ و دیده‌شدن خواهد نوشت.

در یک اتفاق ارزشمند، هند با بیش از یک میلیارد جمعیت، فارسی را وارد برنامه درسی دبیرستان‌هایش کرده است. اگر فقط درصد کمی از این دانش‌آموزان فارسی بخوانند، میلیون‌ها فارسی‌دان جدید خواهیم داشت. اینها هم آورده فرهنگی دارد، هم قدرت نرم و هم منفعت اقتصادی. اما متأسفانه اهتمام جدی برای آن وجود ندارد.

مجموعه «استعمار شناسی ایرانی» زیر نظر دکتر موسی نجفی، رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، در قالب شش مجموعه تخصصی و مستقل تدوین شده که هر یک به ابعاد مختلف پدیده استعمار پرداخته‌اند.

حاصل معماری امروز ما ساختمان‌های مسکونی چند صد واحدی است که هیچ تفاوتی باهم ندارند در حالی که در معماری گذشته با محصول بومی بنا می‌ساختیم و این کار در دنیا هم این پذیرفته شده است. در معماری امروز نه به اقلیم نه به باورها و نه هویت انسان‌ها توجه می‌کنیم. معیار ما در معماری گذشته تجمل نبود بلکه انسان‌ها، کیفیت زندگی و اندیشه و باورهای آنان بود. این ها از دست رفته است.

اگر هدایت را آغازگر داستان مدرن ایرانی بدانیم و چوبک را نویسنده‌ای رئالیست با گرایش به تلخی‌های زندگی، آل احمد در میانه این دو جای می‌گیرد. او با هدایت در نگاه تیزبین و گاه بدبینانه به جامعه اشتراک دارد و با چوبک در گرایش به زندگی مردم عادی.

منابع شفاهی مورداستفاده در یک اثر باید خصوصیاتی داشته باشد. راوی از نزدیک باید با چیزی که روایت می‌کند ارتباط داشته باشد، امکان راستی‌آزمایی وجود داشته باشد، مغرضانه نباشد و از همه مهم‌تر اینکه خود پژوهشگر باید آگاهی به محیط داشته باشد.