به قول امیل دورکیم، وقتی اخلاق تحت تأثیر شرایط بحرانی، فرسایش پیدا می‌کند جامعه دچار آنومی می‌شود و متعاقب آن همدلی و اعتماد سست می‌گردد. روانشناسان اخلاق معتقدند تحت تأثیر شرایط بحرانی، عقل و احساس انسان با اختلال روبه‌رو می‌شود و متعاقب آن بسیاری از مفروضات اخلاقی زیر سؤال می‌رود.

هم اکنون که در دوران پسا استعماری به سر می‌بریم هویت، جنسیت، ملیت و فرهنگ تحت تأثیر استعمار قرار دارد و کشور‌های استعمارگر به صورت غیرمستقیم آنها را کنترل و مدیریت می‌کنند. هر چند استعمار به شکل گذشته مشهود نیست، فعالیت استعمارگران به صورت غیر مستقیم آنها را کنترل و مدیریت می‌کند.

با توجه به شواهد و سناریو‌های مطرح‌شده درباره آینده غزه: «اشغال – الحاق نوار غزه»، «حاکمیت مدنی فلسطینی آلترناتیو»، «حاکمیت عربی – بین‌المللی»، «بازگشت تشکیلات خودگردان» و «طرح دونالد ترامپ برای غزه.»، آینده نوار غزه در چهارچوبی از پیچیدگی‌های میدانی، سیاسی و ژئوپلیتیکی رقم خواهد خورد که متغیر‌های اصلی آن عبارت‌اند از: توان نظامی و لجستیکی ارتش اسرائیل، میزان مقاومت و بازیابی توان گروه‌های فلسطینی، فشار‌های داخلی جامعه اسرائیل برای پایان جنگ و ملاحظات راهبردی بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی.

ملت و حکمرانی که در وضع خودآگاهی است در پی تحقق افکار خود تلاش خواهد کرد و این افکار به جز ایران اسلامی قوی ایده‌ای در سر ندارد؛ و شاید این خودآگاهی فرصتی استثنایی هم برای حکمرانی ما و هم جامعه ما باشد و قطعاً لحظه فهم ایران اسلامی آغاز یک تحول بزرگ برای ما خواهد بود اگر قدر آن را بدانیم و از این ظرفیت بی‌نظیر استفاده کنیم.

در افکار سن نوعی انسان‌گرایی عمیق وجود دارد. او از همان ابتدا به کرامت فردی هر انسان توجه داشت و هرگز انسان‌ها را به واحد‌های آماری تقلیل نداد. نگاه او به فقر، نابرابری و توسعه همواره رنگ و بوی اخلاقی داشته است، چرا که برایش مسئله اصلی این بود که انسان‌ها چگونه می‌توانند زندگی شایسته و با معنایی داشته باشند. این نگاه انسانی باعث شد که اندیشه‌های او فراتر از دانشگاه‌ها و محافل علمی نفوذ کند و در سیاست‌گذاری‌ها، برنامه‌های توسعه و حتی مباحث عمومی جایگاهی بیابد.

حرکت کشتی الی بیت‌المقدس که برخی آن را صرفاً نمادین می‌دانند، در حقیقت مشروعیت رژیم صهیونیستی و حتی آمریکا را زیر سؤال می‌برد. ما بر این باوریم که این جنگ و موضع‌گیری در آن چه در قالب حرکت‌های نمادین و چه اقدامات میدانی یکی از نبرد‌های شگفت‌انگیز و سرنوشت‌ساز تاریخ بشر خواهد بود.

ترجمه، دموکراتیک‌ترین ابزار دسترسی به دانش است. بدون ترجمه، دانش تنها در دست گروه کوچکی از زبان‌دانان می‌ماند. اما با ترجمه، دانش به جامعه گسترده‌تری تسری پیدا می‌کند.

بزرگ‌ترین آسیب این است که انسان‌ها دین را چنان‌که هست، نشناسند و در تاریکی سخن بگویند، این همان افراط و تفریط‌هایی است که امروز در بسیاری از کشور‌های اسلامی می‌بینیم، چندی پیش در اخبار شنیدم که طالبان گفته است عکس روی شناسنامه‌ نیمی از جامعه زنان، باید حذف شود، این چیست جز کج‌فهمی، کج‌اندیشی و عدم شناخت دین.

شرق امروز در حال تجربه یک «بیداری فلسفی» جدید است. چیزی شبیه به رنسانس، اما با ویژگی‌های بومی و درون‌زا. البته این بیداری بیشتر در لایه‌های عمیق فکری و کمتر در سطح رسانه‌ای دیده می‌شود، اما در حال شکل‌دادن به یک تحول بلندمدت است.

برای پاسخگویی به نیازهای جامعه اسلامی در زمینه تربیت، ضروری است که فقه به صورت نظام‌مند و باب‌مند به این حوزه ورود کند و خلأهای نظری را پر نماید. این خلاء موجب شده تا بسیاری از مسائل تربیت بر اساس مبانی غیر اسلامی مورد تحلیل و اقدام قرار گیرند.