اتفاقاً خوب شد که انقلاب شد. چون حالا شرایط برای همه فراهم شده تا خودشان را نشان دهند. قبل از انقلاب هر کسی اجازه نداشت که به رادیو برود. حتی اگر نخبه هم بود، اجازه ورود به رادیو نداشت. بلکه باید از طریق کانال‌های خاصی عبور می‌کرد تا وارد چنین برنامه‌هایی شود و از این جهت، انقلاب برای هنر و هنرمندان خوب شد.

در میان خوانندگان موسیقی رپ فارسی، موسیقی رپ اعتراضی مدافعان و مخالفان جدی و مهمی دارد. «فدایی»، «هیچکس»، «شاپور» و «شاهین نجفی» از جمله کسانی هستند که نه‌تنها از موسیقی اعتراضی دفاع می‌کنند، بلکه در این زمینه، صاحب اثر و آهنگ نیز هستند. بااین‌حال، بسیاری از خوانندگان موسیقی رپ فارسی، علاقه‌ای به اعتراض ندارند و نمی‌خواهند وارد نقد سیاسی و حتی نقد اجتماعی شوند.

موسیقی «یار دبستانی» را آقای «تهرانی» ساخته و بر روی فیلم «از فریاد تا ترور» می‌گذارد، اما آن فیلم شنیده و دیده نشده است و البته فیلم خوبی هم نیست. سال ۱۳۷۳، ترانه یار دبستانی را پیدا می‌کنند و در مراسم ۱۶ آذر پخش می‌کنند. بعد از ۱۰ سال، یک موسیقی تبدیل به نمادی می‌شود و چند ماه بعد در مراسم ختم آقای بازرگان توسط جنبش دانشجویی پخش می‌شود.

در موسیقی اعتراضی افغانستان، ردپای تأثیرات موسیقی ایران مشهود است. در اواخر دوره حکومت «ظاهر شاه» در افغانستان که به دهه دموکراسی افغانستان معروف است، احمد ظاهر، آهنگ زندگی «داریوش» را بازخوانی می‌کند. به نظر نمی‌آید که افغانستان در پیش و پس از آن برهه، چنین دوره درخشانی را بخصوص در حوزه فرهنگ و ادب تجربه کرده باشد، اما این حلقه وصل، به شکلی است که به افغانستان می‌رسد و در آنجا هم صدای اعتراض، شنیده می‌شود.

از میراث فرهنگ موسیقی پس از انقلاب، با آن همه جوش و خروش و آرمان تحول‌خواهانه، به فراموشی اصالت‌های موسیقایی در دهه‌های بعد و فروکاست فرهنگی که هیچ‌گاه در پس غبار غفلت سیاست‌گذاری خردمندانه به بازتولید فرهنگی نرسید، رسیدیم. نه موسیقی به‌عنوان یک پدیده رفتارساز جدی تلقی شد و نه اثر امر اجتماعی بر دگرگونی آن برای نسل‌های بعد به رسمیت شناخته شد؛ چه‌بسا هویت آینده موسیقی ایران، بیش‌ازپیش در فضای زیرزمینی رقم بخورد!

ما می‌توانستیم از این ظرفیت بالای موسیقی در بالا بردن بیشتر وحدت و همدلی میان مردم استفاده کنیم که البته برخی ارگان‌ها در تلاش‌اند تا یک کارهای مثبتی در این زمینه صورت بگیرد، اما چون یک اراده و عزم ملی برای این ماجرا وجود ندارد، می‌بینیم که تلاش‌های دوستان گاها خنثی می‌شود و صکوک‌های به وجود آمده باعث هدر رفت بودجه‌ها می‌شود و متأسفانه آن هم‌افزایی همه‌جانبه درباره موسیقی اقوام وجود ندارد و همه این‌ها از عدم نگاه‌های کلان فرهنگی نشأت می‌گیرد.

ما در زمانی زندگی می‌کنیم که اصطلاحاً با پدیده جهانی‌شدن مواجهیم؛ دسترسی آسان این نسل به اینترنت و موسیقی‌های روز دنیا مسئله‌ای غیرقابل کتمان است و به‌هرحال گریزناپذیر است و اینکه حالا نسل نوجوان و جوان ما چقدر می‌تواند با موسیقی نواحی و اقوام آشنایی داشته باشد، نباید از نقش رسانه غافل شد. علاوه بر رسانه، سازمانی مانند آموزش‌وپرورش که نقش آموزشی و تربیتی خاصی در فرزندان ما دارد، می‌تواند جایگاه مهم و اساسی در این خصوص ایفا کند.

خود دولت در یک برهه‌ای باعث به حاشیه رفتن موسیقی نواحی شده است، حالا خودش باید دست به کار شود و با تغییر سیاست‌های گذشته، اشتباهات خودش را جبران کند. موسیقی سال هاست که در کشور توسط حاکمیت سرکوب شده است و حالا باید با حسن نیت خود، به نحوی رفتار گذشته را جبران کند و حالا حضور پررنگ دولت و حاکمیت در کنار هنرمندان موسیقی نواحی می‌تواند باعث دلگرمی و قوت قلبی برای ادامه کار آن‌ها باشد.

پیش از انقلاب اغلب نوازنده‌ها اصلا جایگاه مناسب اجتماعی نداشتند و مردم آن‌ها را به عنوان مطرب می‌شناختند. حوزه موسیقی اقوام که حالا جایگاه والایی در جامعه دارند، خانواده‌ها با خیال راحت فرزندان خود را برای آموزش در نزد آن‌ها می‌فرستند، پیش از انقلاب جایگاه پست و پایینی داشتند تا جاییکه کمتر خانواده‌ای حتی با آن‌ها وصلت خانوادگی می‌کرد. اما حالا حجم زیادی از پژوهش‌ها و اجرا‌های داخلی و حتی خارجی به این موسیقی اختصاص دارد.

موسیقی نواحی در واقع یک ویژگی و خاصیتی دارد که اهمیت آن را دو چندان می‌کند که این اهمیت بالا می‌تواند در تمامی حوزه‌های حکومتی مهم باشد. ما وقتی درباره موسیقی پاپ یا عامه پسند صحبت می‌کنیم، بالاخره موسیقی بدی نیست، یک ملودی، شکل و مورد مصرفی دارد. حتی موسیقی کلاسیک چه ایرانی و غربی یک ساختار و ساختمان مشخصی دارد، اما آنچه ما از آن به عنوان موسیقی نواحی و یا اقوام نام می‌بریم، یک کمپلکس فرهنگی است.