مخالفین مهندسی فرهنگی، با زاویه‌ای سیاسی به مهندسی فرهنگی توجه می‌کنند، چراکه اگر قدرت حاکم طرح ریزی برای سوق دادن جامعه به سمت نقطه مطلوب آنان را داشته باشد، همگی مهندس فرهنگ شده! اما اگر قدرت حاکم، تمایل به سمت و سوی دیگری داشته باشد، سخن از امتناع مهندسی فرهنگی را مطرح می‌کنند.

مهم‌ترین ویژگی نوروز در همبستگی و همزیستی اجتماعی است. اجتماع مردمانی که با گردآمدن در کنار یکدیگر، شادی خود را باهم تقسیم می‌کنند. به سرور دسته‌جمعی می‌پردازند و با احترام به پدیده‌های طبیعت، در کنار باور به زندگانی صلح‌آمیز و آشتی‌جویانه، به بزرگداشت این آیین می‌پردازند. همزیستی صلح‌آمیز اجتماعی بی‌تردید بارزترین مشخصه این عید باستانی است.

ملت ایران از جمله ملت‌هایی است که زندگی او با جشن و شادمانی پیوند فراوانی داشته است. ملتی که به مناسبت‌های گوناگون جشن می‌گرفته و با سرور و شادمانی روزگار را می‌گذرانده است. مطالعه تاریخ این ملت و بررسی آداب و سنت‌ها و گذری بر جشن‌ها و اعیاد می‌تواند ما را با نحوه زندگی، خلق‌وخوی، فلسفه حیات و دنیاگری مردم ایران آشنا نماید.

شاید برای بسیاری از ما ایرانی‎ها این سوال مطرح شود که جشن‎ها و آیین‎های مربوط به آن، چه معنایی دارد؟ زیرا ممکن نیست مردمِ بسیاری در طول صد‌ها و بلکه هزار‌ها سال یک سری اعمال مشابه را همه ساله انجام دهند، بی‌آنکه معنا و مفهومی برای آن در نظر داشته باشند. می‌توان پذیرفت مردم به مرور زمان به یک سلسله رفتار‌های قالبی و تکراری خو می‌گیرند و در هر شرایطی خود را موظف به انجام آن می‌دانند، بی آن که چندان آگاهی از علل بنیادی آن داشته باشند؛ ولی نمی‌شود قبول کرد که این جشن‌ها و آدابِ مربوط به آن، در زمان تأسیس و بنیانگذاری خود، بدون معنا و انگیزه بوده باشد.

کتاب «انقلاب اسلامی و نبرد نمادها» نوشته «مجید استوار» یکی از آثاری است که با رویکردی جدید جریان شکل گیری و تکوین انقلاب اسلامی ایران را با در نظر گرفتن نماد‌ها و تاثیر آن‌ها در جریان سازی اجتماعی توضیح داده است. این گزارش، نماد‌ها و آیین‌های پس از انقلاب اسلامی را بررسی کرده و میزان توجه به همبستگی ملی را در آن‌ها سنجیده است.

قصه‌ها در اذهان رسوب می‌کنند، در ناخودآگاه جمعی جوامع می‌مانند و از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شوند، اما مهم‌ترین وجه تفوق قصه در تأثیرگذاری این است که با قصه‌ها معارفی را می‌شود منتقل کرد که در هیچ قالب بیانی دیگری نمی‌گنجد، به‌طور مثال قصه آدم و حوا که در ادیان و مکاتب مختلف نقل‌شده و اولین قصه خلقت است.

پیرو تأکید رهبر معظم انقلاب بر ضرورت بازسازی انقلابی ساختار فرهنگ و رسانه کشور دبیرخانه طرح کلان و معماری ساختار فرهنگ و رسانه کشور تشکیل و به تازگی پیش‌نویس اولیه این طرح منتشر شد.

برخی صاحبنظران با انتقاد به سابقه عملکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی در موضوعات مهم و بنیادین در سال‌های گذشته تا امروز، معتقدند این شورا از پس تحول و انقلاب در ساختار فرهنگی کشور برنمی‌آید و لازم است جمع دیگری این کار را دنبال کنند.

در حال حاضر دو نیرو به اسم مردم قدرت پیداکرده‌اند که نماینده مردم نیستند. یکی جریان روشنفکری است که نگاهش به مردم همیشه یک نگاه بالادستانه بوده و دومی که خودش را به‌عنوان جریان آلترناتیو معرفی می‌کند اما نماینده مردم نیست، جریان هنر تجاری است که بر احساسات و غریزه آنی جامعه سوار می‌شوند.

دستاوردهای فرهنگی جمهوری اسلامی و قبل از آن در حوزه معارف دینی و فرهنگ ملی ایرانی، دستاوردهای ارزشمندی است که باید هم مراقبت کنیم، هم ناشکری نکنیم و هم داشته‌هایمان را کم ندانیم. نهادهای فرهنگی هم که شکل‌گرفته‌اند، بسیاری از آن‌ها نهادهای مؤثر، کارآمد و پرتلاشی بوده‌اند.