سال‌هاست در دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی یک شورا به‌عنوان شورای هماهنگی دستگاه‌های فرهنگی شکل‌گرفته که جلسه برگزار می‌کنند و اتفاقی رخ نمی‌دهد! چون مدیران دستگاه‌ها می‌خواهند تصمیم‌گیری کنند و ملاحظات تشکیلاتی و ساختاری و بعضاً جانب‌داری و یا تعارض منافع اجازه نمی‌دهد کاری انجام شود.

با توجه به شناختی که از شورای عالی انقلاب فرهنگی دارم فکر نمی‌کنم این شورا از عهده این کار برآید. حتی اگر شناخت بالایی داشته باشند و بگوییم اعضای جدید هم عاملان تحول‌ساز فرهنگی هستند، اصلا این امر در حد یک شورای رسمی نیست.

فرآیند‌های ارزیابی و ارزشیابی عملکرد در حوزه فرهنگ یک شوخی بی مزه و از طنز‌های تلخ جمهوری اسلامی است و در نگاهی دیگر یک اهانت به متخصصین این حوزه است.

با همدیگر حرف بزنیم تا از کنار این حرف‌ها نظریه‌های جدی و راه‌حل‌هایی که مورد اجماع همه است مطرح شود. این حرف‌ها خیلی مهم‌تر از آیین‌نامه‌های معمول است، ولی شما باید مراقبت کنید تا همان حرف‌ها آرام‌آرام به درک عمومی تبدیل شود و این خود یک نوع معماری اجتماعی است که باید انجام شود و البته که همه این‌ها مستلزم انحلال شورای عالی انقلاب فرهنگی و دبیرخانه تشخیص مصلحت نظام است.

ساختار فرهنگی قابل اصلاح است منوط به اینکه ابتدا مسئله و علت کشف و براثر یک بحث نخبگانی راه‌حل‌ها به‌دست آید و تحت فرماندهی واحد اجرا شود. معتقدم که اگر کل نهاد‌های فرهنگی همین حالا تعطیل شود، وضعیت از شرایطی که در آن قرار داریم، بدتر نمی‌شود. این شاید خیلی حرف تندی باشد، اما من چنین اعتقادی دارم.

شورای عالی انقلاب فرهنگی اهرم الزام‌آوری و یا عزمی که در اشخاص حقوقی شورای عالی انقلاب فرهنگی وجود داشته باشد، ندارد. در حالی که اراده رئیس‌جمهور به عنوان رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی باید بر بازخواست از دستگاه‌های فرهنگی باشد.

بنده در این سیستم قرار دارم و می‌بینم که جهالت‌ها را پشت اوامر و نواهی، آرمان و ایدئولوژی‌هایمان پنهان می‌کنیم. ما توان اینکه بین آرمان و دکترین، بین دکترین و سیاست و بین سیاست و برنامه در یک مسئله پل بزنیم را نداریم. همیشه اول برنامه‌ها زیبا و آخرش مبهم است.

بازسازی در اینجا از یک‌سو فراگیر است و از سوی دیگر بنیان‌برکن نیست؛ بنابراین نیازی به تغییرات بنیان‌برکنی نیست، اما نیازی به تغییرات فراگیر و چشمگیر وجود دارد. برای اینکه آسیب‌شناسی داشته باشیم، نخست باید چشم خود را روی این ساختار‌ها و ارتباط آن‌ها به عنوان کارخانه فرهنگ‌سازی بببندیم و داخل این کارخانه نرویم، اما تولیدات آن را مطالبه کنیم.

همواره بشر را بااین تصور فریب داده‌اند که فرهنگ‌ها متولد می‌شوند، مراحل بزرگسالی و بلوغ را پشت سر می‌گذارند، تا سالخوردگی پیش می‌روند، به ناخوشی دچار می‌شوند و در نهایت فرو می‌پاشند. این‌ها استعاره‌هایی هستند که تمایل اصلاح‌ناپذیر ما به تعمیم چرخه حیاتمان یا چرخه حیات گیاهان و جانوران به پدیده‌های جامد و مجرد را نشان می‌دهند. نمونه‌های این تعابیر را زیاد شنیده ایم: جمهوری جدیدی زاده می‌شود. جنبشی شکوفا می‌شود. رمان و اثر ادبی می‌میرد.

دستیابی به مرجعیت فرهنگی یک مقدمه لازم و ضروری دارد و آن اینکه صداوسیما باید بر یک تفکر بنیادین استوار شود. نظام اندیشه‌ای صداوسیما باید بازتعریف و یک نگاه تمدنی بر رسانه نظام جمهوری اسلامی مستولی شود.