فیلم های سینمایی

در بسیاری از شهر‌های کشور حتی یک سالن سینما وجود ندارد. در حال حاضر ۸۵ درصد فروش سینمای ایران تنها در ۲۰ پردیس سینمایی رقم می‌خورد! اصلا ما درباره چه چیزی صحبت می‌کنیم؟ مگر ما تبلیغات سراسری برای سینما داریم؟ پس ما با یک سینمایی سر و کار داریم که دستش در جیب مخاطب نیست و دراین حالت ضرورتی برای خودش نمی‌بیند که مخاطب را سرگرم کند و نتیجه همینی می‌شود که شما مشاهده می‌کنید. این سینما چه نیازی به مردم دارد؟

انحراف سینما نسبت به مخاطب از نقطه‌ای آغاز شد که این آقایان نسبت به تماشاگران نگاه منفی داشتند و سینما را به این سمت بردند که ما باید برای کسب اعتبار جهانی فیلم‌های روشنفکرانه بسازیم. وقتی سینما به لحاظ مدیریت و بودجه دولتی شد و حاکمیت نیز به نوع خاصی از فیلم‌ها چراغ سبز نشان می‌داد درنتیجه اکثر فیلم‌سازان در زمان ساخت فیلم بجای اینکه نیاز مخاطب و جذب او به سالن‌های سینما را مدنظر داشته باشند، بیشتر به فکر این بودند که فلان جشنواره خارجی آن‌ها را بپسندند.

در طول فیلم برخورد دو آدم از دو جهان متفاوت شامل منطق صرف در مقابل احساس صرف دیده می‌شود که فیلمساز قصد دارد میان آن دو یک برهم‌کنش برای تبلور تأثیرگذاری ایجاد کند که البته موفق نبوده است، که ریشه و علت اصلی آن در ضعف اساسی فیلمنامه به نظر می‌رسد.

بدون شک فیلم به فیلم و پلان به پلان میزان تأثیرپذیری خشونت فرق می‌کند و ممکن است در یک فیلم مخاطب تحت تأثیر خشونت قرار گیرد و در سکانس دیگری از همان فیلم خشونت او تخلیه شود. اما برآیند کل این تحقیق‌ها به این نتیجه رسیدند که بازنمایی خشونت در رسانه باعث افزایش خشونت در مخاطب خواهد شد نه باعث پیشگیری و تخلیه خشونت.

رئیس جامعه صنفی تهیه‌کنندگان سینمای ایران گفت: در شرایط فعلی که سینما به هیچ وجه وضعیت خوبی ندارد سینماداران در کنار باید بخشی از پروژه حمایتی از سینما را بر عهده گیرند.

موضوع اصلی این است که سینمای ما موج مدار است و ژانر مدار نیست. مثلاً در دهه ۶۰ فیلم‌ها عموماً جنگی و اکشن بودند، در دهه ۷۰ فیلم‌ها اصطلاحاً تینیجری (دختر پسری) روی این موج سوار بودند، در دهه ۸۰ فیلم‌های اجتماعی بیشتر خواهان و دیده می‌شدند و همه مردم به این نوع فیلم‌ها گرایش پیدا می‌کردند و در دوره دیگر عموم مردم بر موج فیلم‌های کمدی سوار می‌شدند. اما حالا فیلم‌هایی که دارای خشونت هستند تبدیل به موج می‌شوند و متأسفانه از حد استاندارد خود خارج می‌شوند و ممکن است حالا معایب این فیلم‌ها بیشتر از جنبه‌های سرگرم‌کننده فیلم تأثیرگذار باشد.

قبل از اکران این فیلم، سینمای هند فقط فیلم‌های صامت تولید می‌کرد و مضمون آن‌ها راجع به اساطیر کهن بود. اردشیر ایرانی برای انتخاب یک نمایشنامه محبوب با مضمونی متفاوت باید ریسک می‌کرد.  همچنین او اعتقاد داشت که زبانی ترکیبی از هندی و اردو در «عالم آرا» انتخاب شود تا این اطمینان بدست آید که فیلم مخاطبان بیشتری را جذب می‌کند.

الهی: وقتی شما سینما را سیاسی می‌کنید، در ژانر سیاسی شما حتما باید یک سوژه‌ای را متناسب با حکمرانی خود پیدا کنید که مرتبط با دولت و حاکمیت باشد و متناسب با آن فیلم بسازید. در صورتی که من نگاه کاملا متفاوتی دارم. من معتقدم سینمای ایران پس از انقلاب، اساسا یک سینمای سیاسی است/ اکبرلو: من با این نظریات مشکل دارم. به خاطر اینکه من معتقدم در تاریخ هنر، هیچ وقت هنرمند (فیلمساز) وظیفه اش این نیست که تعریفی را از یک شاخه و یا ژانر هنری ارائه دهد بلکه کارش تولید هنر است.

در سینما شما با عوض کردن یک لنز و یا کم و زیاد کردن نور و صدا می‌توانید یک مفهوم جدید و متمایز منتقل کنید. البته در کارهای خارجی نیز آثار خشن بی‌حد و مرز مثل فیلم‌های «اره» و یا سریال‌هایی با محوریت زامبی‌ها وجود دارد، اما کارهای معقول‌تر، میزان خشونت در آن‌ها کاملاً کنترل‌شده است و مشخص است که یک کارگردانی در کار اعمال‌شده است، اما فیلم‌ساز ما در مواجه با خشونت یک رویکرد دیگری دارد که علت آن بسیار مهم است؛ فیلم‌ساز ما محدودیت‌های زیادی در پرداخت موضوع و سوژه دارد و یکی از موضوع‌هایی که می‌تواند بیشتر به آن بپردازد و شاکی کمتری داشته باشد، همین موضوع خشونت است.

نمایش هنرمندانه و کامل و وفادارانه جنبه‌های مختلف انسان‌ها و زندگی‌ها یک اصل اساسی در تولیدات هنری است و ندیدن و نپرداختن به آن‌ها در سینما و تلویزیون نقص محسوب می‌شود، اما نکته این است که این پردازش‌ها نباید با ترویج فرهنگ بیگانه همراه باشد بلکه باید هم وزن و هم سوی خوبی‌ها باشند. نمایش هنری خشونت در حد نیاز درام و بیان واقعیت‌ها به دور از کثرات لازم و مطلوب است و نپرداختن به آن‌ها نادیده گرفتن بخشی از واقعیت‌های انسانی و اجتماعی است.

بعد از سال ۶۵ که تقریباً خیالمان به لحاظ اهداف و تربیت نیرو قدری راحت شده بود، مرحله سوم برنامه که فاز کیفی بود را کلید زدیم؛ کیفیت گرایی چه به لحاظ کارگردان و نیرو و چه سالن‌های سینما. در مرحله بعد که قرار بود همه این برنامه‌ریزی‌ها جنبه عملی به خود پیدا کند که من آن موقع همراه آقای لاریجانی به صداوسیما رفتم و خانه سینما آن موقع تشکیل شد که قرار شد تمام این مراقبت‌ها، نظارت‌ها برای پیشبرد اهداف از طریق همین خانه جلو برود؛ و به نظر من سینما بعدازاین مرحله یعنی از سال ۶۹ و ۷۰ دچار انحراف و تشتت شد و از روال و ساختار تعیین‌شده خود خارج شد.

فیلم «سفیر» ساخته مرحوم فریبرز صالح را نه تنها به عنوان نخستین و پرفروشترین اثر عاشورایی پس از انقلاب می‌توان نامید، بلکه می‌توان از این اثر به عنوان اولین زیرساخت سینمایی آثار مذهبی در سینمای ایران یاد کرد که زمینه ساخت آثار فراوانی مشابهی را در سینما و سیمای ملی فراهم کرد.