پایگاه تحلیلی سدید

لیست تمامی پرونده ها
ضریب اثرگذاری نوشته‌های مکتوب در عصر اینترنت

ضریب اثرگذاری نوشته‌های مکتوب در عصر اینترنت

پیشرفت صنعت نگارش و اختراع دستگاه چاپ، کتاب را همگانی کرد، اما پایان ماجرا نبود چراکه اندیشه سازنده ماشین چاپ، هیچگاه متوقف نشد. با گذر زمان مطبوعات، رسانه‌های صوتی و تصویری (رادیو و تلویزیون) به سبد پلتفرم‌های انتقال معنا اضافه شد، در نهایت نیز بستر وب، زمینه شکل گیری پیام رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی را فراهم کرد که به نوبه خود انقلابی در عرصه ارتباطات محاسبه می‌شد. در حالی که بشر در عصر اینترنت پیام‌ها را از رسانه‌های گوناگون دریافت می‌کند، اما کماکان یکی از کهن‌ترین رسانه‌ها یعنی کتاب، جایگاه ویژه‌ای در سبد محصولات فرهنگی ما دارد. این موضوع به نظر ریشه در ظرفیت‌هایی دارد که این رسانه را بدون جایگزین باقی گذاشته است.
فرهنگ عمومی روی میز کارشناسی

فرهنگ عمومی روی میز کارشناسی

کارشناسان فرهنگی معمولا در خصوص «فرهنگ عمومی» تعاریف مختلفی دارند که بر اساس همان تعاریف، رویکرد‌های متفاوتی در پیش می‌گیرند. بنا داریم در پرونده‌ای تحلیلی، فرهنگ عمومی و رویکرد ۴۰ ساله جمهوری اسلامی با این موضوع را مورد واکاوی قرار دهیم. برای بررسی بیشتر موضوع با محورهای، نسبت فرهنگ با حکومت و افراد جامعه، بهبود و یا تزل آن در دهه‌های گذشته، متولی اصلی حوزه فرهنگ در نظام جمهوری اسلامی ایران، حذف و یا اصلاح ساختار‌های به‌وجود آمده، را در گفت‌گو با تحلیلگران و صاحب‌نطران پیگیری کرده ایم.
نگرشی بر مکتب فکر و فلسفی استاد علی صفایی حائری

نگرشی بر مکتب فکر و فلسفی استاد علی صفایی حائری

ورود مرحوم حجت‌الاسلام والمسلمین علی صفایی حائری (عین. صاد)، نویسنده، عارف و اندیشمند معاصر به حوزه‌های مختلف هنری از جمله سینما و نیز نقد فیلمنامه‌ها ارتباطی عمیق بین او و اصحاب هنر، رسانه و سینما ایجاد کرده بود. همچنین مرحوم صفایی از اندیشمندان نوآوری بودند که بخش قابل توجهی از اندیشه خود را معطوف شناساندن معارف و اصول نهضت حسینی کردند. همچنین بی‌هیچ تردیدی و با قاطعیت، می‌توان مرحوم استاد صفایی را چهره‌ی کم‌نظیر و یا بی‌نظیر تاریخ اندیشه‌ی دینی جهان اسلام دانست.
تاثیرات فرهنگی کرونا بر حوزه نهاد آموزش

تاثیرات فرهنگی کرونا بر حوزه نهاد آموزش

نظام آموزش و پرورش که پیش از این به دلیل مشکلاتی مثل آلودگی هوا و بارندگی و... با تعطیلی‌های ناخواسته مواجه بود، این بار با معضلی جدید مواجه شد که از یک طرف باید بار سنگین آموزش و تربیت دانش‌آموزان را به خوبی حمل می‌کرد و از طرف دیگر، شرایطی فراهم می‌کرد تا سلامتی دانش‌آموزان در مواجهه با این پدیده جدید تهدید نشود. نکته این است که واقعیت‌های خانه با فضای کلاس متفاوت است. اگر کسی در کلاس حضوری غیبت می‌کرد مشخص بود اما کلاس مجازی قابل‌کنترل نیست. واقعیت این است که چه کرونا ادامه داشته باشد و چه کرونا ادامه نداشته باشد، بعد از کرونا کلاس های حضوری به امروز نخواهد رسید و مانند قبل کرونا نخواهد بود اما باید به این نکته توجه کرد که ما سبک زندگی دانش‌آموز را با فضای مجازی تغییر می‌دهیم؛ چون هنوز مهارت زندگی جمعی را در فضای مجازی یاد نگرفته و به خانواده‌ها هم آموزش نداده‌ایم.
لیبرال‌-دموکراسی یا حکومت اسلامی؟

لیبرال‌-دموکراسی یا حکومت اسلامی؟

در همۀ نظریاتی که تاکنون دربارۀ حکومت و دولت مطرح گشته، بر ضرورت وجود حکومت در هر جامعه تأکید شده است. فقط مكتب‌ «آنارشیسم» ضرورت‌ وجود حكومت‌ را انکار می‌کند. گذشت‌ قرن‌ها، بلكه‌ هزاران‌ سال، نشان‌ داده‌ است‌ که در هر جامعه‌ای گروهی از‌ افراد قوانین‌ اخلاقی‌ را زیر پا می‌گذارند و اگر قدرتی‌ آن‌ها‌ را مهار نكند، زندگی‌ اجتماعی‌ را به‌ هرج‌ومرج‌ می‌كشانند. در پرونده پیش‌رو، مدل لیبرال‌-دموکراسی با مدل حکومت اسلامی و مواضع آن‌ها در این رابطه به‌صورت تطبیقی بررسی شده است.
تحلیلی بر گفتمان اجتماعی _ دینی دعا

تحلیلی بر گفتمان اجتماعی _ دینی دعا

برای فهم بهتر و نزدیک به مطلوب این «رسالت گفتمانی دعای شیعی»، مناسب‌ترین شیوه نشان دادن مفصل‌بندی گفتمانی از «نسبت‌های خود و دیگری» در دعای شیعی است. تلاش شده است تا عناصر اساسی این مفصل‌بندی عرضه شود.
در باب ضرورت تحول

در باب ضرورت تحول

انقلاب اسلامی ایران خود مبتنی بر همین سنت تحول و تحول خواهی شکل گرفت و از همان ابتدا ابتکارات فراوانی را در این عرصه ارائه کرد، به عبارت دیگر همین پیام نو و تحول خواهانه این انقلاب، در عصری که ادعای جهانی سازی و دهکده جهانی غرب رو به فراگیری بود، موجب جلب قلوب بی شماری از انسان به آن شد؛ اما چیزی که به نظر آفت برخی از قسمت‌ها و یا در مواردی کلیت نظام و احزاب سیاسی و فعالان آن شده است، نوعی محافظه کاری و پرهیز از تحول خواهی است، چیزی که اگر به قوت بیشتر ادامه یابد، طبق فرموده رهبر حکیم انقلاب اسلامی موجب انزوای ما خواهد شد.
عدالت آموزشی چیست؟

عدالت آموزشی چیست؟

نگاهی به تاریخچه تاسیس مدارس و مراکز آموزشی در ایران، ذهن مخاطبان و پژوهشگران را به سال‌های آغازین قرن نوزدهم میلادی بازمی گرداند. بسیاری از محقیین بر این باورند که شکست سهمگین ایران از روسیه در این سال‌ها و ریشه شناسی این شکست دربار را به این نتیجه رساند که به دنبال شناخت دلیل اصلی شکست بروند. جالب توجه اینکه پیش از تاسیس مدارس ملی در عهد جدید، مدرسه به معنای امروز در میان مردم جایگاهی نداشت. به این معنا که واژه مدرسه تا پیش از قاجاریه و اوایل پهلوی، بر محل تحصیل طلاب دینی اطلاق می‌شد.
نسبت توسعه با فرهنگ

نسبت توسعه با فرهنگ

امروزه مقوله اداره و رشد جامعه تفاوت های جدی با گذشته کرده است؛ شاید بتوان مهم ترین تفاوت را در پیچیده تر شدن و برنامه مند شدن این مدیریت دانست؛ بدون اغراق حجمی از برنامه ریزی که امروزه تنها برای خارج ساختن زباله از یک کلانشهر مانند تهران صورت می گیرد بیش از میزان تمام برنامه ریزی هایی است که حکومت ها در هزار سال پیش داشته اند. با شرایط پیش آمده نکته مهمی که به ذهن ها خطور می کند آن است که این مدیریت پیچیده را تحت نظر کدام مدل از حکمرانی میتوان پیش برد. یکی از مدل هایی که طی چند دهه گذشته در جهان و علی الخصوص در جهان سوم رایج گشته، مدلی موسوم به توسعه است. توسعه یکی از مهم ترین واژگان بنیادین در نظریه پردازی و اجرا، برای قرن بیستم است به گونه ای که گاهی جهان بر محوریت آن به سه دسته "توسعه یافته، در حال توسعه و توسعه نیافته تقسیم" می شود.
مفهوم شناسی وحدت اسلامی

مفهوم شناسی وحدت اسلامی

کارشناسان معتقدند که در بسیاری از مسائلی که مسلمانان با یکدیگر اختلاف دارند باید تفسیر‌ها به یکدیگر نزدیکتر شود. مثلاً در باب خدا، ما اهل سنت را به مشبه و مجسمه و... متهم می‌کنیم و از سوی دیگر آن‌ها می‌گویند که شما معطله هستید، اما وقتی تفسیر اهل سنت و شیعه را درباره صفات خدا در نظر می‌گیریم، متوجه نزدیکی این تقسیر به یکدیگر می‌شویم یعنی نه آن‌ها تشبیهی و نه ما تعطیلی هستیم. پس اگر یک سنی با نگاه تقریب (نزدیک کردن اندیشه‌ها) به صورت همدلانه به شیعه نگاه کند، متوجه می‌شود که اندیشه شیعه با اهل سنت خیلی نزدیک است.
میراث سیاست اندیشی ایرانیان

میراث سیاست اندیشی ایرانیان

سیاست و جایگاه «فلسفه سیاست» از جمله گرایش‌ها و مباحث موثر و تعیین کننده در فلسفه اسلامی است. نکته‌ی مورد توجه این تحقیق، مسئله‌ی «سیاست» و جایگاه آن در مدنیت است. متفکران مسلمان به ارزش، نقش و جایگاه این وسیله مهم در رسیدن به آمال دینی و اهداف الهی به خوبی پی برده بودند و از آن جا که با توجه به آموزه‌های قرآنی و روح توحیدی اسلام، «عدل و عدالت»، نقطه اصلی، ملاک و ضابطه‌ی مهم تحقق این آمال و ارزش‌ها بوده است، سیاست با توجه به این مهم و با «مناط» آن، آمیخته شده و با حوزه‌ی مقدسات، پیوندی ضرور و ناگسستنی می‌یابد؛ به همین سبب در طراحی مدنیت دینی، نه تنها مسجد و محراب، بلکه بازار و حکومت و آیین کشورداری و شهرسازی نیز باید در هماهنگی کلی، با روح عدالت عجین و مقدس شود و مقدس به نظر آید؛ به همین جهت نیز می‌توان با کلید «عدالت» به «جوهر سیاست» و در حقیقت به «فلسفه تاریخ سیاست» در تمدن اسلامی دست یافت.
تاریخ نگاری جریان بهائیت در ایران

تاریخ نگاری جریان بهائیت در ایران

در نیمه دوم سده ۱۳هجری قمری (قرن 19 میلادی) درست زمانی که ملاحسین بشرویه‌ای از پیروان شیخ احمد اَحسایی و سیدکاظم رشتی تحت تاثیر آموزه های شیخیه در مسجد کوفه در انتظار ظهور اعتکاف کرده بود و با رسیدن خبر مدعی ظهور داشت بساطتش را جمع می کرد تا خود را به علی محمد شیرازی که مدعی شده بود قائم منتظر است برساند، هیچ کس فکرش را نمی کرد از پس این ماجرا جامعه ایرانی شاهد ظهور فرقه ای نهان روش، پیچیده و مورد حمایت دولتهای استعمارگر غربی باشد.
فرازوفرودهای داستان‌نویسی انقلاب

فرازوفرودهای داستان‌نویسی انقلاب

ادبیات انقلابی در واقع به ادبیاتی گفته می‌شود که محرک و مشوق مردم برای به پاخاستن و احقاق حق و طلب آزادی باشد ولی آن‌چه پس از پیروی انقلاب به صورت ادبیات مطرح می‌شود، در واقع نقد و بررسی دستاورد‌های یک انقلاب است که ممکن است در ستایش یا در نفی دستاورد‌های یک انقلاب باشد.
مفهوم دینداری در جامعه ایران پس از انقلاب

مفهوم دینداری در جامعه ایران پس از انقلاب

دینداری مفهومی پیچیده است که می‏توان برای آن ابعاد مختلفی قایل شد و هر گونه داوری در مورد دینداری مردم کاملاً به تعریف و نوع شاخص‏‌های سنجش دینداری بستگی دارد؛ برای یک مطالعه مقایسه‌ای میان وضعیت دینی و دینداری در ایران کنونی، با ایران سال‌های اول پیروزی انقلاب اسلامی، می‌توان عناصر و مولفه‌های دین داری را به چهار بخش تقسیم کرد و وضعیت هر بخش را در شرایط کنونی با شرایط سالیان پیش سنجید. چهار بخش اصلی که می‌توان آن‌ها را به عنوان مولفه‌های اصلی سنجش دینداری در جامعه ایرانی مورد تمسک قرار داد، عبارتند از: ۱- بینش‌ها و باور‌های دینی، ۲- احساس‌ها و تجربه‌های درونی دینی، ۳- اخلاق و ارزش‌های دینی، ۴- رفتار‌های دینی؛ اعم از رفتار‌های فردی و رفتار‌های جمعی، این موارد مهم‌ترین سرفصل هائی ست که به صورت غالب در پژوهش‌های اجتماعی به آن‌ها توجه شده و داده‌های آماری میدانی درباره آن‌ها از میان مردم، جمع آوری شده است.
مکتب کربلا در نگاه برخی اندیشمندان معاصر

مکتب کربلا در نگاه برخی اندیشمندان معاصر

در سلسله گزارش‌های اندیشه با موضوع «مکتب کربلا در نگاه برخی اندیشمندان معاصر» به بررسی حادثه عاشورا در آینه اندیشه آیت الله مصباح یزدی، آیت الله میرباقری، مرحوم استاد علی صفایی حائری و علامه محمد رضا حکیمی و شهید سیدمحمدباقر صدر پرداخته‌ایم.
مروری بر ابعاد جامعه شناختی فساد اجتماعی

مروری بر ابعاد جامعه شناختی فساد اجتماعی

فساد؛ شاید یکی از آشکارترین و در عین حال حساس ترین مفاهیمی است که در هر جامعه ای وجود دارد. مفهومی که همگان کم و بیش از آن خبر دارند اما سخنی به میان نمی آورند، جر در محافل غیررسمی که عموم مردم آن هم نه از سر مطالبه که ار سر تفنن! گاهی به فساد پرداخته، غرولندی میگویند و غرولندی میشنوند؛ آگاهی جدی در این باره وجود نداشته و ندارد. آگاهی در صورت عدم وجود، نمیتواند منجر به حساسیت و در پی آن مطالبه گری عموم جامعه در برابر این آسیب مهم باشد. فقدانی که شاید تا حدود زیادی از کم تحرکی و بی تفاوتی بدنه نخبگان نسبت به این امر مهم نشات بگیرد.
درباره غربت عهدنامه حضرت امیر خطاب به مالک اشتر

درباره غربت عهدنامه حضرت امیر خطاب به مالک اشتر

عهدنامه متنی است که در عین کوتاهی اش، امهات معیار‌های حکومت داری و یا به عبارت بهتر جامعه داری را در بر گرفته است. متنی که معیار حکومت غیر معصوم است چرا که خطاب به مالک اشتر و برای اجرا توسط او در مصر نگاشته شده است. شاید بتوان روح این متن را مفهوم «انسان گرایی شیعی» تلقی کرد که این خود فتح بابی است در مطالعه تطبیقی تعریف انسان، حقوق و جایگاه او بین اسلام و دیگر مکاتب بشری. علی در عهدنامه، انسان را ترسیم می‌کند و از روح انسانیت سخن می‌گوید. عهدنامه مالک اشتر در چهار بخش سیاست، عدالت، حقوق و مباحث جامعه شناختی معیار‌هایی فرازمانی و فرامکانی را پیش روی ما قرار می‌دهد که در مقایسه‌ای اولیه، تفاوت فاحشی با مرز آرمان پردازی‌های بشری در حوزه‌های انسانگرایی، برابری طلبی، عدالتخواهی و... دارد.
مفهوم شناسی و وضعیت سنجی پدیده حاشیه نشینی در ایران

مفهوم شناسی و وضعیت سنجی پدیده حاشیه نشینی در ایران

در حال حاضر، قریب به ۱۷ میلیون نفر از مردم ایران در حاشیه شهر‌ها یا سکونتگاه‌های غیر رسمی زندگی می‌کنند. البته طبیعی است که مناطق مختلف کشور در جذب حاشیه نشین‌ها وضعیت یکسانی ندارند. برای نمونه، امروز تهران به عنوان پایتخت و به طور طبیعی بزرگ‌ترین و در عین حال کامل‌ترین شهر کشور است.از مفهوم حاشیه نشینی تلقی‌های یکسانی وجود ندارد. برای مثال، هنوز تصور برخی از مردم درباره مناطق حاشیه نشین، آلونک نشینی یا زاغه نشینی است. این در حالی است که با رشد و گسترش شهرنشینی و البته روند توسعه شهر‌های کوچک، بساط آلونک نشینی به شکل سابق در ایران برچیده شد.
بررسی میزان موفقیت جمهوری اسلامی در تحقق طرح‌های تحولی

بررسی میزان موفقیت جمهوری اسلامی در تحقق طرح‌های تحولی

مقوله جابه جایی قدرت در دنیا أمر رایجی است که به وفور از طرق گوناگون همچون کودتا، رفراندوم، انتخابات، انقلاب، جنبش های آزادی بخش، شورش های مردمی و... رخ داده است. وجود طرح تحول وضع موجود جزء لاینفک همه این جابه جایی هاست اما چیزی که به نظر انقلاب اسلامی سال ۵۷ را متفاوت از دیگر تحولات می سازد، عمقی است که در طرح تحول آن وجود دارد.
بررسی نسبت مدرنیسم، سلفی گری و وهابی‌گری با روشنفکران ایرانی

بررسی نسبت مدرنیسم، سلفی گری و وهابی‌گری با روشنفکران ایرانی

اندیشه اصلاح دینی، بازگشت به قرآن، مبارزه با خرافات دینی و... جریانی است که درتاریخ معاصر ایران اشخاص گوناگونی نظیر سیدجمال‌الدین اسدآبادی، شیخ هادی نجم‌آبادی و سیداسدالله خرقانی از چهره‌های شاخص آن به شمار می‌آیند. با توجه به فضای خاصی که در دوران پهلوی اول در کشور بوجود آمد و سیاست‌های ضد مذهبی رضاشاه، این جریان اندیشه‌ای (جریان قرآنیان) گسترش یافت که از جمله افراد داعیه‌دار در این دوران را می‌توان کسروی و شریعت سنگلجی دانست.
۱

رویکرد کلان نگر یا رویکرد بودجه نگر؟

شکاف طبقاتی؛ یکی از آسیب های مهم جوامع بشری

تلاش برای تولید آلبومی با مضمون «انتظار»

حمله به طرحی که هنوز نهایی نشده است

پیامدهای افزایش درآمد نفتی رژیم پهلوی در آغاز دهه 50

نگاهی به حضور ناصرالدین‌شاه در سینما و تلویزیون

چرا فقهای قشری عامه علیه سهروردی شوریدند؟

نیکوکاری در مادیات محدود نمی شود

خاستگاه آزادی در اندیشه شهید بهشتی

رژیم پهلوی در ابتدای تأسیس دچار عدم‌مشروعیت بود

«نظام ولایی در اندیشه رهبر معظم انقلاب»

پیامدهای دور شدن از غدیر

عاقبت تحصیلکردگان تئاتر

معترضان چگونه منابع خود را به منافع تبدیل می‌کنند؟

کشف استعداد در کلاب‌هاوس

وابستگی شاه به اروپا و امریکا باعث وقوع انقلاب شد

مجموعه پوستر «درباره الغدیر» به مناسبت عید غدیر

آزادی به‌مثابه حق تعیین سرنوشت

بررسی باید‌ها و نباید‌های استفاده فرزندان از اینترنت

نارضایتی بدنه سینما از بی‌عدالتی در پرداخت دستمزد‌ها

الهامات غیبی علی اصغر

بخش های ایجابی و سلبی قانون حجاب اجرا نمی شود

آیا رژیم پهلوی اصلاح پذیر بود؟

از اعتراضات کور تا جنبش سازمان یافته

معجزه شهدای لشکر همدان در محافظت از تنگه چهاززبر

کتب محافظان آسمانی؛ نقشه‌راه جوانان و نوجوانان

بازنده و برنده بودن در گرو کودکی

هویتی متمایز از سایر ملت‌ها!

چگونه سرمایه شما را تبدیل به یک کنش گر خشن می‌کند؟

پازل «همسریابی»؛ از سایت تا اپلیکیشن