دین و اندیشه

تیتر یک
رجزهای عاشورایی، نجوایی از موقف اطمینان
شعرها و شعارها در کربلا از چه می‌گویند؟
یکی از موضوعاتی که در رجزهای عاشورایی، به‌صورت پرتکراری وجود دارد، ارجاع به امام حسین (ع) و دفاع از ایشان به‌عنوان یک تکلیف الهی است که به نوعی مانیفست اصحاب را نیز بیان می‌دارد. به‌عنوان نمونه، جناب «زهیر بن قین» در رجز خود، دلیل شمشیر کشیدنش را مستقیماً دفاع از جان سیدالشهدا (ع) عنوان کرده و جایگاه والای ایشان را یادآور می‌شود: «أَذُودُكُمْ بِالسَّيْفِ عَنْ حُسَيْنِ / إِنَّ حُسَيْناً أَحَدُ السِّبْطَيْنِ» به این معنا که با شمشیرم شما را از حسین (ع) دور می‌کنم. حسین یکی از دو نواده پیامبر (ص) است.
روحانیت شیعه و حضور در لحظه‌های جدید
تاملی در نسبت روحانیت شیعه و فناوری های ارتباطی؛

روحانیت شیعه و حضور در لحظه‌های جدید

از اختراع دستگاه چاپ به‌عنوان یکی از عوامل ازمیان‌رفتن حاکمیت کلیسا یاد می‌شود. کلیسا که تفسیر انجیل را منحصر در خود دانسته و نسبت به انتشار و قرارگرفتن در دست دیگران حساسیت...
اثرات اجتماعی کاهش کمّی طلاب
بررسی جامعه‌شناسانه کاهش ورودی حوزه‌های علمیه؛

اثرات اجتماعی کاهش کمّی طلاب

 ورود گسترده روحانیت به میدان سیاست پس از انقلاب، اگرچه در ابتدا ممکن بود به‌عنوان رهبران انقلاب و حکومت دینی، سرمایه نمادین آن‌ها را افزایش دهد، اما به‌مرورزمان، عملکردها،...
مقاومت، نیروی قدرتمند پاسدار زندگی
کنکاشی در معنای ایستادگی به بهانه روز مقاومت در گفت‌وگو با سید علی کشفی؛

مقاومت، نیروی قدرتمند پاسدار زندگی

ما می‌خواهیم مملکت خود را اداره کنیم و کشورمان را آباد سازیم؛ اما آمریکایی‌ها اجازه نمی‌دهند و با تمام قوا در آنجا حضور دارند. چرا انسان مجبور می‌شود دست به سلاح ببرد؟ زیرا...
ایده دینی‌سازی علم نباید ما را از چهارچوب علم خارج کند
پیدا و پنهان پروژه علم دینی در گفت‌و‌گو با سید محمدتقی موحد ابطحی/ بخش دوم؛

ایده دینی‌سازی علم نباید ما را از چهارچوب علم خارج کند

آقای «مصباح یزدی» حتی از اصطلاح «علم دینی» استفاده نمی‌کنند. عنوان کتابشان «رابطه علم و دین» است. ایشان در به‌کاربردن «علم دینی» خیلی وسواس داشتند. می‌گفتند ما باید مواجهه...
روحیه علمی با تقدم امر سیاسی بر امر اجتماعی به محاق رفت
درآمدی بر تلازم علم و منزلت اجتماعی در گفت‌و‌گو با سجاد هجری/ بخش دوم؛

روحیه علمی با تقدم امر سیاسی بر امر اجتماعی به محاق رفت

فقهای ما بحث کرده‌اند که صرف وجود حکومت، برای حفظ نظام اجتماعی - اقتصادی کفایت می‌کند. به‌عبارت‌دیگر، صورت نظام سیاسی مستقر و آنکه مدل آن چگونه باشد، چندان دخالتی در حفظ نظام...
قائل به عدالت هستیم تا از چپ و راست متفاوت باشیم
نسبت‌سنجی فقه با اندیشه چپ در گفت‌و‌گو با مصطفی دری/ بخش دوم؛

قائل به عدالت هستیم تا از چپ و راست متفاوت باشیم

تفاوت‌های امام خمینی (ره) با آیت‌الله گلپایگانی و شریعتمداری، قبل از انقلاب هم روشن بوده است. شما فکر کردید اختلاف امام با آقای «صافی»، چیزی است که در سال شصت رخ داده است؟...
جامعه قوی، مقدمه ظهور دولت قوی
بررسی وضعیت امر سیاسی در جامعه معاصر ایران در گفت‌وگو با علیرضا بلیغ؛

جامعه قوی، مقدمه ظهور دولت قوی

در چنین وضعیتی و با نبود فرصت بازگشت به الگوی اقتصاد سیاسی پیشین، چاره‌ای نیست جز اینکه این نیروی اجتماعی و سیاسی در مسیر «صنعتی‌شدن» قرار گیرد. در واقع برای جمهوری اسلامی،...
شناسایی دغدغه‌های جامعه به‌مثابه درد درونی حوزه
بررسی علل زوال تاریخی روحانیت در گفت‌و‌گو با سعید نیکخو/ بخش دوم؛

شناسایی دغدغه‌های جامعه به‌مثابه درد درونی حوزه

در همین نجف یا در همین قم، آخوند‌هایی جمع شدند که اگر اراده خداوند بر این باشد که من بمیرم، می‌میرم. قرنطینه درست‌کردن تصرف در اراده خداست. اینها در تاریخ ما هست. اینها بدنه‌ای...
آزادی از دل بمب‌ها متولد نمی‌شود
چرا حمله خارجی به ظهور مجدد دیکتاتوری در ایران می‌انجامد؟

آزادی از دل بمب‌ها متولد نمی‌شود

اگر تغییر نه از درون، بلکه به واسطه نیروی خارجی سامان‌دهی شود، نیروی خارجی در پیشبرد مأموریت خود طبیعتاً رعایت منافع خود را کرده و در شرایط فقدان نیروهای مؤثر اجتماعی و درون‌زای...
«ملت شدن» مردم ایران با انقلاب اسلامی
نگاهی به سازوکار تولد امر ملی در میانه انقلاب اسلامی در گفت‌وگو با اباصالح تقی‌زاده طبری؛

«ملت شدن» مردم ایران با انقلاب اسلامی

از نظر امام خمینی (ره)، اساساً اسلام صرفاً مجموعه‌ای از اعتقادات و باورها نیست؛ اسلام همان «انسان» است. برای همین، برای امام خمینی (ره) آن چیزی که در حکومت مهم بود، «حکومت...
۱