روشنفکری
نقد چپ خواندن انقلاب اسلامی در گفتاری از بیژن عبدالکریمی؛
میدانم این استدلال شاید خوشایند نباشد، اما برخی اصطلاحات، مانند «چپول بودن» یا «پنجاه و هفتی بودن» را ما اولینبار از رسانهای مانند «ایران اینترنشنال» شنیدیم؛ یعنی همان اتاقفکرهایی که با کشور ایران در تخاصم هستند، اینها را تولید کردهاند و حالا بر زبان برخی روشنفکران ما نیز جاری میشود.
کد خبر: ۱۱۵۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۹
«پیرپسر»؛ تراژدی خانوادهستیزی در آینه روشنفکری؛
فیلم «پیرپسر» بدون تردید میخواهد ساختارهای پوسیده روشنفکری و پدرسالاری را نقد کند، اما در این مسیر، مخاطب را نیز با خود به قهقرا میبرد، بیآنکه او را راهنمایی کند، حمایت کند یا حتی فرصت درک مرحلهبهمرحله بدهد. در واقع، پیرپسر از حقوق بنیادینی چون «حق درک روایت»، «حق انتخاب موضع اخلاقی» و «حق احساس امنیت فکری» برای مخاطب عبور میکند و صرفاً تجربهای از آشفتگی را تحمیل مینماید.
کد خبر: ۱۱۲۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۱۵
تأملی در دوگانهسازی از سیره سیاسی - اجتماعی معصومین؛
یکی از دوگانههایی که ما طی چند دهه گذشته گرفتار آن بودهایم، دوگانه تکلیفگرایی - نتیجه گرایی است. آنچه که تصور میشود به ماهیت دین نزدیکتر بوده و حادثه عاشورا دلالت بیشتری بر آن دارد، ضلع تکلیفگرایی است. در ذهنیت ما شیعه واقعی کسی است که همواره به انجام تکلیف - بدون لحاظ امکان حصول نتیجه - فکر میکند.
کد خبر: ۱۱۲۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۱۲
در گفتوگو با بیژن عبدالکریمی مطرح شد؛
امروز، تنها آن دسته از روشنفکرانی در صحنه حیات اجتماعی ایران باقی خواهند ماند که با مسئولیتی عمیق، امر ملی را در کانون اندیشه و دال مرکزی گفتمان خود قرار دهند. آینده ایران، بیتردید در گرو آن است که آیا ما امر ملی را بهمثابه هسته مرکزی اندیشهمان به رسمیت میشناسیم یا نه.
کد خبر: ۱۱۱۵۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۴
رابطه نسل Z با گفتمان شریعتی در گفتوگو با سید محمدعلی ایازی؛
نسل Z کمتر به مناسک صرفاً آیینی یا نگاه سنتی توجه دارد و بیشتر بهدنبال معنا، ارزشهای اخلاقی، آزادی و عدالت اجتماعی است. اندیشههای شریعتی که بر این ارزشها تأکید دارد، میتواند پاسخگوی این نیازها باشد. او مفاهیمی مانند آزادگی، برابری، عرفان انسانی و مسئولیت اجتماعی را پررنگ کرده است.
کد خبر: ۱۱۱۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۲
در نکوداشت نویسندهای نیکونوشت؛
او میهندوست بود؛ اما ناسیونالیست نبود. طبیعت گرا بود؛ اما ناتورالیست نبود. روشنفکر بود؛ اما انتلکتوئل نبود. سیاسی بود؛ اما سیاستزده نبود و وجه مثبت و مردمیبودنِ سیاست را برگزیده بود. مردمی بود؛ اما پوپولیست نبود. عاشق بود؛ اما بیچهارچوب و بیاصول نبود؛ و دهها بود، اما نبودِ دیگر.
کد خبر: ۱۰۸۹۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۸
بررسی مرجعیت اجتماعی حوزه علمیه در گفتوگو با سید محمدعلی حسینیزاده/ بخش دوم؛
پس از گذشت ۴۶ سال، در جلسات سران نظام، اکثر مقامات درجه یک از روحانیون هستند. گرچه گاهی تغییراتی در ریاستجمهوری و ریاست مجلس ایجاد میشود، اما این سیستم همچنان با حضور پررنگ روحانیت ادامه دارد.
کد خبر: ۱۰۶۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۱۴
نسبت دین و انسجام اجتماعی در گفتوگو با رحیم محمدی/ بخش دوم؛
نواندیش دینی میگوید این نگرانی و خوانش شما، متعلق به سنتگرایان اسلام سیاسی است که اگر از این نگرانی بیرون بیایند، اینگونه نمیبینند. نواندیشی دینی نمیخواهد همه اسلام را از دست بدهد. او قائل به وجود یک جوهره اخلاقی است و آن هم اسلام معرفت اندیش است. نواندیش دینی دست شما را گرفته و به فضای دیگری میبرد. شما وقتی در یک ایستادنگاهی هستید که قدرت بروکراتیک در دست شماست، طبیعی است که میخواهید آن دیگری را در نزد طرفداران خود بسیج کنید.
کد خبر: ۹۹۸۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۰۷
تأملاتی درباره دین، فرهنگ و جامعهسازی دینی؛
آیا جامعهسازی دینی در نهایت منجر به حذف تمام تکثرها و یکدست کردن مردم میشود؟ قطعاً پاسخ منفی است. از مثالهای قبل و چهار نحوه از مواجهه دین با فرهنگ، چنین بر میآید که تکثرهای فرهنگی، در چهارچوب مشخصی اجازه حیات و امتداد خواهند داشت.
کد خبر: ۹۹۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۳۰
نقد بیژن عبدالکریمی به فضای روشنفکری کشور؛
استاد فلسفه و پژوهشگر مسائل جامعه گفت: روشنفکران ما نسبت به انسجام ملی بیتفاوت هستند و آتش شکاف اجتماعیرا شعلهورتر میکنند.
کد خبر: ۹۲۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۰۸
روشنفکران به روایت روشنفکران؛
نوشتههای کسانی همچون «جلال آل احمد» یا «سیدمرتضی آوینی» در نقد روشنفکری یا روشنفکران از آن جهت دارای اهمیت است که این افراد مدت زمانی خود در شمار این طیف بودهاند و سپس از این طیف خارج شدهاند. به این سبب نقد آنها بر جریان روشنفکری یا روشنفکران تنها ماحصل مطالعات آنها نیست بلکه خودشان مدت زمانی با آن روش و سیاق مینوشتند واندیشه میکردند و به جهان مینگریستند.
کد خبر: ۷۹۰۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۰/۲۵
مراحل تجدید آگاهی ایرانیان در گفتگو با رحیم محمدی و سید جواد میری/ بخش اول؛
دو قرن سکوت که عبدالحسین زرین کوب مینویسد، با منابع تاریخی سازگاری ندارد. اگر شما میخواهید تاریخ ورود اسلام به ایران را بازسازی کنید باید توجه کنید که یمن یکی از «ساتراپها» و یا همان نگهبان قلمرو ایران بوده است و آنها پیش از ورود اسلام به ایران مسلمان شده بودند و پیش از آنکه جنگهای دوران اموی و عباسی علیه ایران شکل بگیرد، اسلام به ایران واردشده و در ذهن و زبان ایرانیان جای گرفته بود.
کد خبر: ۷۳۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۱۲
بررسی تاریخ خودآگاهی نخبگان فکری کشور در گفتگو با علیرضا ملائی توانی/ بخش اول؛
ما دستکم دو بار به سطح قابل قبولی از خودآگاهی دست پیداکردهایم. طبیعتاً منظور من از این خودآگاهی، خودآگاهی جمعی از نخبگان فکری کشور است و نه خودآگاهی عمومی و اجتماعی که در دوره جدید رخ میدهد. هر دو خودآگاهی یادشده محصول نوع و شرایط حکمرانی صفویه است. حکومت صفویان در حقیقت بحران بزرگی را در عرصهٔ حیات داخلی و روابط خارجی جامعه ایران ایجاد کردند. از یک سو، بحرانی درونی و از سوی دیگری بحرانی خارجی که هر دو ایران را در وضعیت تنش داخلی و چالش خارجی با کشورهای همسایه قرار داد. در آن زمان هنوز غرب برای ما نه تبدیل به مساله و موضوع تفکر شده بود و نه اساساً شناختی از ماهیت و مبانی آن داشتیم.
کد خبر: ۷۳۵۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۷/۰۲
نگاهی به فلسفه تاریخ پیشران انقلاب اسلامی؛
توسعه نه تنها دردی از این مملکت دوا نکرده، بلکه حتی گره مشکلات آن را کور تر کرده است. از این منظر فرهنگ ایرانی-اسلامی، علیرغم تمام مشکلاتی که داشته، به نحو کج دار و مریز راه تکامل خویش را میپیموده، اما توسعه با واردکردن مؤلفههایی ناسازگار با این زیستبوم فرهنگی، موجب ایجاد شکاف، تضاد و عمق یافتن بیشتر مشکلات آن شده است.
کد خبر: ۷۳۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۶/۲۷
اولین مواجهه ایران و غرب در گفتگو با موسی نجفی؛
پس از جنگ ایران-روس ازنظر فرهنگی دچار انحطاط میشویم و وحدت فرهنگی جامعه را برای مقطعی بههم میریزد. این شکست در جنگ، شکست روحی، فرهنگی و روانی است که مدتها طول کشید تا ترمیم شد. همینجا جریان بهائیت شکل گرفت. درنتیجه این ضعف استقلال و فرهنگی و اجتماعی دچار بحران هویت شدیم و افکار دیگر آمد و نطفه جریان روشنفکری بسته شد.
کد خبر: ۶۳۰۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۲/۰۳
نعمت الله سعیدی عنوان کرد؛
فضای هنری و سینمایی که به هنر برای هنر با سینمای موسوم به روشنفکری توجه میکند، ظاهر قضیه این است که ایدئولوژی ندارند بلکه برعکس همین موضوع نیز خود باور و عقیده است و حتی ایدئولوژیهای آنان غلیظتر از ایدئولوژویهای دیگر است.
کد خبر: ۶۰۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۱/۰۳
در گفتگو با عبدالکریم سروش و مصطفی ملکیان مطرح شد؛
سروش و ملکیان در همین گفتگو و هم در آثار متعدد خود تاکید میکنند که روشنفکر و روشنفکری به کار «اخلاقی زیستن» میآید و اساسا روشنفکر سودای زندگی اخلاقی دارد.
کد خبر: ۴۷۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۲/۱۶
میخی برتابوت روشنفکری ایران؛
عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد در نقد گفتگوی ملکیان و سروش گفت:اینکه بگوئیم روشنفکری آمده تا درد و رنج انسان را کاهش دهد، یک شوخی بیش نیست.
کد خبر: ۴۶۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۲/۱۳
فاز روشنفکری کیلویی چند؟؛
برخی از بازیگران تلویزیون این روزها با تاسی از بالا رفتن غیر متعارف دستمزد بازیگران سریالهای شبکه نمایش خانگی به یکباره رقم دستمزد توافقی خود را بالا بردند که اگر درایت مدیران «سیمافیلم» نبود، شاید سریالسازی برای تلویزیون هم به سرنوشت تولید در شبکههای نمایش خانگی تبدیل میشد.
کد خبر: ۳۹۷۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۲۵
گزارشی درباره مواجهه روشنفکران ایرانی با جامعه؛
کتب پرفروش در زمینه نقد خلقیات ایرانیان از خودانتقادی معمول در مطالعات فرهنگی امروزین به سمت خودتخریبگری مبتنی بر آنچه تجربه تاریخی ناکامی میتوان نامید میروند. آنها به جای ادراک انتظارات و خواستههای ایرانیان، انتظارات و خواستههای طبقات اقتصادی و اقشار اجتماعی خاصی همچون طبقه متوسط مدرن و طبقه تنآسای نوکیسه را در قالب مدینه فاصله ایرانی ترسیم و ترویج میکنند.
کد خبر: ۳۰۸۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۱۵