بیژن عبدالکریمی
متولد سال ۱۳۴۲ در تهران، دکتری فلسفه از دانشگاه هندوستان دارد. دکتر عبدالکریمی جامعهشناس و از چهرههای برجسته حوزه اندیشه به شمار میآید.
آخرین مطالب بیژن عبدالکریمی
نقد چپ خواندن انقلاب اسلامی در گفتاری از بیژن عبدالکریمی؛
روشنفکر ایرانی در اسارت روح زمانه
میدانم این استدلال شاید خوشایند نباشد، اما برخی اصطلاحات، مانند «چپول بودن» یا «پنجاه و هفتی بودن» را ما اولینبار از رسانهای مانند «ایران اینترنشنال» شنیدیم؛ یعنی همان اتاقفکرهایی که با کشور ایران در تخاصم هستند، اینها را تولید کردهاند و حالا بر زبان برخی روشنفکران ما نیز جاری میشود.
کاوشی در جایگاه اجتماعی روحانیت در گفتوگو با بیژن عبدالکریمی؛
روحانیت و خطر بیاثری در عصر پساسنت
من نگران آینده نهاد روحانیت هستم. اگر روحانیت دچار تحولات بنیادین در نوع نگاه خود به مدرنیته، سوژه مدرن و عقلانیت جدید نشود و نوعی نگاه تاریخی پیدا نکند و کماکان بخواهد از همان ساختارهای سنتی، منطق سنتی و فقه سنتی دفاع کند، بهتدریج و شاید با سرعت به وضعیتی خواهد رسید که شاید حضور آن چندان اثری در جامعه نداشته باشد.
روایتی از چالشهای جامعهسازی دینی در ایران معاصر در گفتوگو با بیژن عبدالکریمی؛
نسبت جامعه بودگی و دین مدنی در ایران
دین با کدامین تفسیر میتواند به انسجام اجتماعی ما کمک کند؟ اگر مراد از دین، تفسیر سنتی از آن یعنی دین فقه محور باشد، این دین نمیتواند همان نقشی را ایفا کند که در دوران ما قبل مدرن در جامعه ما بازی کرده یا در این یکی دو قرن اخیر در جامعه ما بازی کرده است. مگر آنکه دین را به امری آنتولوژیک، یعنی به تفسیری وجودشناختی از جهان، یک امر وجودی و غیر فقه محور تبدیل کنیم.
مبانی و راهبردهای انسجام اجتماعی در گفتگو با بیژن عبدالکریمی؛
گفتمان انقلاب ظرفیتهای بالاتری دارد، عدهای درحال تبدیل آن را به ضد خودش هستند
گفتمان انقلاب ظرفیتهای بالاتری دارد، ولی در واقع جهال، خوارج، ظاهراندیشی دینی و اندیشههای منحط سنتی در حوزههای ما سیطره پیدا کرده است. تکنوکراتها و بروکراتهایی که هیچ آرمان و ایدئولوژی ندارند؛ اما در پشت گفتمان انقلاب پنهان شده است. این پیوند دو دسته، تمام ارزشهای انقلاب را خفه کرده است.
آینده اسلام در ایران به گفتار دکتر بیژن عبدالکریمی/ بخش دوم؛
بقای امر دینی در گرو فردی شدن است؟
در جهان کنونی با صورت بندیهای پایان ناپذیری از خویشتن روبرو هستیم. دین و آینده نمیتواند به رشد فردیتها بیتفاوت باشد. اگر قرار است امر دینی در آینده باشد، حتما باید مبتنی بر عشق و دوستی باشد.
آینده اسلام در ایران به گفتار دکتر بیژن عبدالکریمی (بخش نخست)؛
آنها که دردِ دین دارند، بیدار شوند!
من به همه کسانی که درد دین دارند، تذکر میدهم که متوجه باشند تحولاتی بسیار سریع و شتابان و بسیار عمیق و گسترده در سطح جهانی در حال شکل گرفتن است. تحولات در جامعه ما نمیتواند مستقل از این تحولات جهانی باشد. باید متوجه باشیم که جامعه و نسلهای جدید ما به کدامین سمت حرکت میکنند. از خواب غفلت اصحاب کهفی بیدار شوند و توجه داشته باشند که مقولات دین، امر دینی و اسلام در زیست جهان کنونی چه مختصات تازهای پیدا کرده است.
بررسی نقشآفرینی احزاب در سپهر سیاسی ایران در گفتگو با بیژن عبدالکریمی:
فعالیت حزبی در ساختار نظام سیاسی ما اثرگذاری کارکردی ندارند
اشتباهی که روشنفکران و دانشگاهیان ما دارند این است که بدون توجه به تاریخ نهادها، انتظار ظهور آنها را درحاکمیت فعلی دارند. بسیاری از روشنفکران انتظار دارند برخی از نهادهایی که در کشور نروژ، سوئیس و یا آلمان وجود داشته در ایران هم وجود داشته باشد. به نظرم اینگونه حرفها، عوامانه و با نگرش پوپولیستی است و اصلاً قابلیت اجرایی و اثرگذاری را در جامعه و حاکمیت فعلی ما ندارند. تشکیل حزب به معنا یک دفتر رسمی و تجمع چند نفر در کنار هم نیست.
بررسی چرایی عدم پذیرش عمومی قوانین در جامعه در گفتگو با بیژن عبدالکریمی؛
عدم توجه به عینیتها در تصویب قوانین، عامل قانونگریزی در جامعه ایرانی است
ما در مبانی دینی میگوییم (لایکلف نفساً الا وسعها) خداوند متعال هیچکس را مگر بهاندازه وسعش تکلیف نمیکند. در جامعه ما براساس تکلیف شهروندان قوانین وضع نمیشود و قانونگذار بیآنکه بر روی وسع جامعه شهروندی تکیه کند، به تصویب قوانین میپردازد.
دکتر بیژن عبدالکریمی از داوری اردکانی میگوید؛ بخش دوم
داوری ما را به چه اموری دعوت میکند؟
داوری به ما میآموزد که میتوان پیوسته از آزادی سخن گفت بیآنکه با آزادی و آزادیخواهی نسبتی داشت. او از آزادیخواهان و عدالتطلبان و مدافعان عقلانیت میخواهد عقل و آزادی و عدالت را نه در صرف ذهنیت و احساسات خویش، بلکه در اکنونیت تاریخی ما، یعنی در اینجا و در این زمان معنا کرده و روشن سازند که چگونه میتوان به آنها رسید؟
دکتر بیژن عبدالکریمی از داوری اردکانی میگوید؛ بخش اول
چرا داوری؟
گفته شده است داوری آشفتهگوست. آری، اما تنها برای آنان که سادهاندیشانه و خاماندیشانه چشمانتظار یافتن پاسخها، راهحلها و دستورالعملهای فوری فوتی، دمدستی، بیچونوچرا، واضح، روشن و قطعی هستند، درست همچون پاسخهای دو یا سهگزینهای جزوات کمکآموزشی رایج در جامعهمان!