تعداد اخبار:۸

پیدا و پنهان ابعاد اجتماعی غائله دی ماه ۱۴۰۴

وقایع تلخ دی ماه ۱۴۰۴ را نمی‌توان صرفاً به یک مسئله امنیتی تقلیل داد؛ بلکه این رخداد، تقاطعی از بحران‌های اقتصاد سیاسی، شناختی و حکمرانی است. از یک سو، نظام سلطه با اِعمال تحریم‌های فلج‌کننده و بهره‌گیری از پروپاگاندای شبکه‌ای، استعمار را به یک فعل مضارع استمراری تبدیل کرده تا هویت مقاوم ایرانی را در هم بشکند. از سوی دیگر، پیاده‌سازی و تقلید از الگوهای توسعه غربی و سیاست‌های نئولیبرال نظیر خصوصی‌سازی و شوک‌درمانی، با تضعیف عدالت در حکمرانی، به سرکوب غرایز زیستی و تولید خشم در نسل جوان دامن زده است. در این بستر ملتهب اقتصادی و در سایه حکمرانی محافظه‌کارانه و بی‌تصمیمی نهادی ، شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌ها توانسته‌اند با «مهندسی احساسات»، کنش اصیل سیاسی را به یک «پادکارناوالِ» نمایشی، فانتزی و البته خشونت‌آمیز تقلیل دهند. در این فضا، زیست‌جهانِ کنشگران هیجانی با مصرف محصولات فرهنگی مروجِ «فرهنگ اوباش» و نیهیلیسم شکل گرفته و آن‌ها را به سمت تخریب‌گری سوق داده است. برای عبور از این بحران، نیازمند احیای «امر سیاسی» و نیروی اصیل انقلاب (مستضعفین)، عبور جامعه مذهبی از عارضه «خلوص‌گرایی» و بازطراحی الگوهای ارتباطی با اقشار متکثر هستیم. با توجه به مقدمه مذکور در این پرونده برآنیم تا ابعاد پیدا و پنهان حوادث دی ماه  ۱۴۰۴ را مورد بررسی قرار دهیم.
مسیر نادرست تحلیل‌های اجتماعی و نتایج آن در حوادث دی ۱۴۰۴
درنگی در کوچ معترضان به فضای آشوب با محوریت اغتشاشات دی‌ماه در گفت‌و‌گو با محمد محمدی‌نیا/ بخش اول؛

مسیر نادرست تحلیل‌های اجتماعی و نتایج آن در حوادث دی ۱۴۰۴

ما در جمهوری اسلامی به‌ویژه طی دو دهه اخیر، با «مسائل اجتماعی» روبرو شده‌ایم. این مسئله‌ها عمدتاً به معنای امنیتی کلمه جمع شده‌اند. از این سخن من امیدوارم مخاطب دچار سوءتفاهم نشود. معنای این سخن من آن است که ما راه‌های حل‌وفصل اجتماعی مسئله را یا اصلاً پیش نگرفته‌ایم یا مسائل را فروکاسته‌ایم به ساده‌ترین راه‌حل‌هایی که به ذهنمان می‌رسد.
تندروها روی شانه‌های محافظه‌کاران سوار می‌شوند
درنگی در سازوکار‌های اجتماعی حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ در گفت‌و‌گو با داوود طالقانی؛

تندروها روی شانه‌های محافظه‌کاران سوار می‌شوند

وقتی مشاهده می‌شود که حکمرانی در قبال معضلات پیش‌آمده تصمیم بزرگی اتخاذ نمی‌کند، تندروها چرا بی‌اراده باشند. تندروها بر اساس منافع اقلیت و تقویت ایدئولوژی خود وارد عمل می‌شوند. بخشی از این محافظه‌کاری، علاوه بر آن خاطرات تاریخی، به مسئله زمان‌بندی نیز مربوط است.
خصوصی‌سازی چگونه به تولید سوژه معترض می‌انجامد؟
درنگی در زیرساخت‌های اقتصادی اغتشاشات ۱۴۰۴ در گفت‌وگو با اسماعیل فراهانی؛

خصوصی‌سازی چگونه به تولید سوژه معترض می‌انجامد؟

ما می‌دانیم که مثلاً اندیشکده «شریف» یا «امیرکبیر» داریم، اما پس از این همه سال، اندیشکده دانشگاه علامه طباطبایی نداریم؛ یعنی علوم‌انسانی از بازی اندیشکده‌ها کاملاً خارج است. گفتار اندیشکده‌ای، گفتارِ تبدیلِ مسائلِ پیچیده به چند متغیرِ محدود و قابل‌حل است.
چگونه هویت دیجیتال به تولید خشونت می‌انجامد؟
چگونگی عملکرد شبکه‌های اجتماعی و جنبش‌های توده‌ای در گفت‌وگو با مجید سلیمانی؛

چگونه هویت دیجیتال به تولید خشونت می‌انجامد؟

نوع ارتباطات شبکه‌ای شده به نحوی است که مجموع ارتباطاتی که انسان‌ها دارند را در قالب پلتفرم قرار می‌دهد و این امکانی را فراهم می‌کند که تقریباً هیچ نوع از ارتباطات ما انسان‌ها - اعم از ارتباطات فردی و میان‌فردی و گروهی - دیگر از عرصه سیاست‌گذاری و کنترل پلتفرم‌ها، پنهان نماند.
خلوص‌گرایی اجتماعی را باید چاره کرد
نگاهی جامعه‌شناختی به وقایع خونین دی‌ماه در گفت‌وگو با اردشیر انتظاری؛

خلوص‌گرایی اجتماعی را باید چاره کرد

ما باید برای این خلوص‌گرایی فکری کنیم. اینکه جایی مثل شهرک شهید محلاتی درست می‌شود و حزب‌اللهی‌ها دوست دارند بروند آنجا ساکن شوند که اصلاً غیر حزب‌اللهی را نبینند یا مثلاً در اوقات فراغت کارهایی کنیم که اصلاً آنها را نبینیم، درست نیست. آنها به تورهای استانبول و جاهای مختلف دیگر می‌روند؛ در گردشگری داخلی، نه آنها ما را می‌بینند و نه ما آنها را می‌بینیم. این‌گونه نمی‌شود؛ این چه وضعی است؟ واقعاً جامعه نمی‌تواند این‌گونه پیش برود. این‌ها ناشی از خلوص‌گرایی است.
شوک‌درمانی بند و پی هویت مقاوم ایرانی را سست می‌کند
درنگی در حوادث تلخ دی ماه ۱۴۰۴ در گفت‌و‌گو با محمد محمدی نیا/ بخش دوم؛

شوک‌درمانی بند و پی هویت مقاوم ایرانی را سست می‌کند

ابزار‌های شوک مقابل هرگونه توسعه صنعت ملی را می‌گیرند، جلوی هرگونه شکل‌گیری تولید در ایران را مسدود می‌کنند. مانع قدرت‌یابی ارز ملی شده و دلار را بر کشور مسلط می‌کنند. اینها از تبعات شوک درمانی است. این تبعات انباشه شده و به اعتراضات اغتشاش آمیز تبدیل می‌شود.
پادکارناوال و تهدید امر سیاسی
از اعتراض فانتزی تا خشونت حداکثری در گفت‌وگو با مهدی تکلو؛

پادکارناوال و تهدید امر سیاسی

این ادای سوگ و بغض، نوعی خود را به توده اثبات‌کردن است. نیاز نیست شخص در این مرحله واقعاً غمگین نباشد و تظاهر کند. البته در خیلی موارد این تظاهر کاملاً دروغین و ریاکارانه است. شاید شخص واقعاً اندوهگین باشد، اما سوگواری او هم نامتعین، سیاست‌زده و بی جوهره است و در نتیجه، مصرف و مصادره می‌شود.
زندگی کنشگران هیجانی به‌مثابه اوباش!
تحلیل مردم‌شناختی کنشگران هیجانی در اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴ در گفت‌و‌گو با سید عبدالرسول علم‌الهدی؛

زندگی کنشگران هیجانی به‌مثابه اوباش!

پاتوق او اینستاگرام و تلگرام است؛ عامل معنابخش زندگی‌اش، جریان قدرت‌نمایی او برای کسب هیجانات است و بخشی از این تخریب‌گری را حاصل میدان خود می‌داند. زود پشیمان می‌شود و زود هم وارد آن چرخه هیجان و خشونت می‌گردد. ماجرایی که ما با این انسانِ کنشگرِ هیجانیِ تخریب‌گر داریم، ماجرای چرخه‌ای است که معنا‌های تولید ذهنی‌اش را مرتباً به سمت تخریب سوق می‌دهد. چیزی به نام تولید، ساختنِ معنا، هدف یا آینده در دایره معنای ذهنی‌اش نیست که بخواهیم در مورد راهکار دیگری با او بحث کنیم.