علیرضا بلیغ
دکتری فلسفه دارد و عضو هیئتعلمی پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی و دبیر گروه جامعهشناسی شورای بررسی کتب و متون علومانسانی است و معاونت اندیشکده فرهنگی -اجتماعی دفتر بررسیهای راهبردی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت از جمله سوابق کاری وی به شمار میرود.
آخرین مطالب علیرضا بلیغ
بررسی وضعیت امر سیاسی در جامعه معاصر ایران در گفتوگو با علیرضا بلیغ؛
جامعه قوی، مقدمه ظهور دولت قوی
در چنین وضعیتی و با نبود فرصت بازگشت به الگوی اقتصاد سیاسی پیشین، چارهای نیست جز اینکه این نیروی اجتماعی و سیاسی در مسیر «صنعتیشدن» قرار گیرد. در واقع برای جمهوری اسلامی، تولید و صنعتیشدن به یک «معنای سیاسی» تبدیل میشود. ما باید این تجربه را که در دهه شصت داشتیم، ادامه میدادیم؛ اما از دهه شصت به اینسو، ترجیح دادیم به متر و معیارهایی بازگردیم که نظم جهانی به ما تحمیل میکند.
میزگرد تبارشناسی نقد توسعه و راه سوم در اندیشه متفکران انقلاب با حضور اسماعیل نوده فراهانی و علیرضا بلیغ؛
برچسب «چپ اسلامی» ناشی از فقدان موقعیتمندی است
در حال حاضر، «جغرافیا» بهشدت از علومانسانی ما غایب است. وقتی شما بر اساس جغرافیای سیاسی به تحلیل آنچه در حوزه علومانسانی گفته میشود بپردازید، حقایق تازهای روشن میشود. برای مثال، جناحی در ایران حضور دارند که علیرغم فروپاشی نظم موجود جهانی، کماکان بر طبل «غربگرایی» میکوبند. بهمحض اینکه ما کوچکترین رابطهای با روسیه یا چین برقرار میکنیم، صدای اعتراض این جریان بلند میشود. این واکنشها تا حدی غیرطبیعی است.
جنگ با رژیم صهیونیستی و چشمانداز توسعۀ ایران در گفتوگو با علیرضا بلیغ/ بخش دوم؛
ایران، آزمون علومانسانی است نه موضوع آن
یک مَثَل معروفی هست که «از هر جا کالا عبور نکند، سرباز عبور میکند». جمهوری اسلامی اگر میخواهد که دوباره شاهد پیدایش چیزهایی مثل داعش نباشد و اگر میخواهد شاهد موفق شدن پروژههای ایرانهراسی آمریکا در بین کشورهای همسایۀ ما نباشد، باید بتواند بر اساس طرح توسعۀ درونزای خود، روابط اقتصادی مستحکمی با کشورهای پیرامونش برقرار کند.
جنگ با رژیم صهیونیستی و چشمانداز توسعۀ ایران در گفتوگو با علیرضا بلیغ/ بخش اول؛
جنگ چگونه چشمانداز ما از توسعه را تغییر داد؟
پهلوی هم در نقطهای که بهواسطه افزایش درآمدهای نفتی ناگهان صحبت از این کرد که «میخواهیم دروازههای تمدن را بگشاییم و شکوه ایران باستان را بازگردانیم»، سریعاً آن را مهار کردند! چرا؟ چون این استعداد در کشوری که هفت هزار سال تاریخ داشته باشد، وجود دارد. یعنی من یک شخصیتی از قبل دارم که میتوانم آن را به یاد بیاورم.
تأملی در دو ایده برای حکمرانی «حکومت دینی یا سکولاریسم» در گفتاری از علیرضا بلیغ؛
انقلاب و گسست از مقاصد سرمایهداری
پرسش اینجاست که چه نیرویی میتواند خواست محوری و انسجامبخش در جامعه ما باشد؟ آیا خود مدرنیته امروزه این پتانسیل را دارد؟ آیا خود جهان مدرن امروزه جز ابزارهای تکنیکال که در اختیار گرفته است، مگر مردمی دارد؟ آیا مگر نیرویی برای اداره خود به جز تکنیک دارد؟ شما با تکنولوژی جهان را مدیریت میکنید، اما نمیتوانید نیروی تازهای در این صحنه بیاورید. اینها باید ثابت کنند که اگر خواست دینی را کنار بگذاریم، خواست جایگزینی در سطح مردم وجود دارد.
بررسی نسبت بسیج با هویت جامعه ایران در گفتگو با دکتر علیرضا بلیغ/ بخش دوم؛
بسیج به نیروی پیشران تبدیل میشود؟
اگر بسیج بخواهد به آن نیروی پیشران تبدیل شود و جامعه ایران را نمایندگی کرده و آرمانها و آرزوها و آینده جامعه ایرانی را محقق کند، باید بهدرستی موقعیت تاریخی خود را بشناسد، و شناخت آن موقعیت تاریخی مستلزم این است که بفهمد از کجا آمده و الان در کدام نقطه است و به کدام سمت میخواهد حرکت کند. اگر این را تشخیص دهد و به سمت تشکلیافتگی و سازمانیافتگی حرکت کند، متناسب با این درک پیدا کند، علیرغم اینکه فرصتهای زیادی ازدسترفته، اما هنوز فرصتهای بسیار زیادی وجود دارد که با آن میتوان از وضع موجود جهش کرد.
بررسی نسبت بسیج با هویت جامعه ایرانی در گفتگو با علیرضا بلیغ/ بخش اول؛
بسیج قرار بود در برابر نظم جهانی بایستد
امری که در انقلاب اسلامی هم محقق شد و این حاصل کشف خاصی بود که امام خمینی (ره) از مردم پیدا کردند. به یک تعبیری میشود گفت که در فرایند انقلاب که از سال ۴۲ شروع شد و در سال ۵۷ به ثمر نشست و تا جنگ هم ادامه پیدا کرد، امام (ره) به یک درکی از مردم و نسبت بین مردم و اسلام و برپایی حکومت اسلامی رسیدند که اتفاقاً در پیگیری آن نظم آنگلوساکسونی، انگلیسیها به آن قدرت پی برده بودند.
پرسشی از ادراک و آگاهی انسان جهانی در گفتگو با علیرضا بلیغ؛
گیتی شهر چه با درک انسان از خود میکند؟
نسبتی هم که بین گیتی شهر با بحث فعلی وجود دارد همان غربتی است که در گیتی شهر به وجود آمده است. این غربت همان غربت معناست. ملالی است که به واسطه تهی شدن شهر از معنا برای انسان پیش میآید. وقتی مدرنیته جهانی میشود همه به نحوی این ملال را تجربه میکنند.
هویت از عینک اندیشمندان؛
هویت در عصر بی عالمی!
از نظر داوری اردکانی هویت یک قوم آن چیزی نیست که در حال حاضر دارد، بلکه آن چیزی است که در طلب آن است و روی به سمت آن دارد، از همین رو برای کشف هویت باید به مقاصد نگاه کرد. در این میان یکی از مسائل چالش برانگیز هنگام بحث از هویت ایران، نحوه رابطه میان اسلام و ایران است، دکتر داوری اسلام را به عنوان یکی از عناصر اساسی هویت ایران معرفی میکند.
نقش مردم در مهار کرونا نوشتاری از علیرضا بلیغ؛
تأملی بر نقش مردم در گذر از بحرانها
مشارکت مردمی برای مهار بحران در زمان رویداد بلایای طبیعی یا تکنولوژیک مانند کرونا هنوز از آثار نیروی اجتماعی انقلاب است و این مشارکت در طول سالیان پس از انقلاب و ایضاً در بازه زمانی شیوع کرونا صحنههای زیبایی از تجلی عواطف انسانی را خلق کرده که به واقع نمیتوان به راحتی نمونه بدیلی در سطح جهانی برای آن یافت.
علم دینی تا چه میزان محقق شده است؟
جستاری در میزان موفقیت پروژه علم دینی
درباره ناکامی گفتارهای علم دینی در تحقق اهداف تحولی انقلاب باید گفت که جریانها هیچ گاه به طور جد، با مسائلی که سیاست و حکومت با آنها دست به گریبان بوده ارتباط نداشته اند تا پاسخی برای آن بیابند، لازم است توجه شود که علم از دل مسأله زاییده میشود و حتی الهیات و کلام نیز خود به نوعی از پی طرح پرسشها و مسائلی در زمانۀ خویش شکل گرفته اند.