علیرضا شفاه
دکتری فلسفه علموفناوری دارد. عضو شورای علمی مؤسسه علم و سیاست اشراق و مدیرمسئول فصلنامه علم و سیاست «بابل» و هفتهنامه «کرانه» است.
آخرین مطالب علیرضا شفاه
بررسی الگوی اثرگذاری رسانههای نخبگانی مکتوب با تمرکز بر مجله «بابل» در گفتوگو با علیرضا شفاه/ بخش دوم؛
تفکر از موضعگیری در برابر خطر آغاز میشود نه از انباشت علم
تفکر از آنجایی شروع میشود که انسان با خودش فکر میکند چگونه میشود در این وضع ادامه داد و معلوم است که اصلاً تقریباً ناممکن است به همین دلیل تفکر چیز بسیار عجیبی است و عادی نیست. نتیجه عادی امور، تفکر نیست بلکه نتیجه غیرعادی امور، تفکر است. اینجا دیگر تفکر قبل از هر چیزی، موضعگیری است. من اول باید نسبت به این خطری که من را تهدید میکند، یک موضع بگیرم. آیا ناامید شوم؟ نیهیلیست شوم؟
جنگ با رژیم و چشمانداز توسعه ایران در گفتوگو با علیرضا شفاه/ بخش دوم؛
پرسشِ اکنونِ جنگ: «توسعه بدون تسلیم ممکن است؟»
فرمولهای ریاضی و در واقع فرمولهای آبادانی برای زمانی است که یک هژمونی وجود دارد. وجود هژمونی یعنی ثبات. برچسب عقلانیت، امری است که به این جریان کمک میکند تا بگویند این رفتار ما معنایش تسلیمشدن نیست. اما وقتی که این تجربه و آزمایش به وجود آمده، فرد میبیند که: «اکنون من برای اینکه به سمت توسعه بروم، باید تسلیم شوم؛ چراکه در برابر یک هژمونی قرار گرفتهام.»
جنگ با رژیم صهیونیستی و چشمانداز توسعه ایران در گفتوگو با علیرضا شفاه/ بخش اول؛
جنگ، ناپایداری جهان را به رخ توسعهگرایان کشید
اکنون آن کشتاری که در فلسطین انجام میشود و آن وحشیگری که آمریکا نشان میدهد، اینها چه چیزی را ظاهر میکند؟ ظاهر میکند که هزینه آن آبادانیها چقدر سنگین است. اگر ما آمریکایی داریم که هژمونی دارد و با آن هژمونی، جهان آباد مابین دو جنگ جهانی تشکیل شد، هزینه آن هفتاد میلیون کشته جنگ جهانی دوم و آن بمب اتم بوده است.
بررسی الگوی اثرگذاری رسانههای نخبگانی مکتوب با تمرکز بر مجله «بابل» در گفتوگو با علیرضا شفاه/ بخش اول؛
حس فهمیدن از نوع نه شرقی و نه غربی!
ناگهان همه احساس کردیم که چیزی میفهمیم که انگار تا به حال هیچکس نفهمیده است مثلاً نه فیلسوفان غربی به نظرمان میرسیدند و نه شرقی! یک اعتمادبهنفس عجیبی به وجود آمد که انرژی و نیرویی که مؤسسه اشراق نیز پیدا کرد و تا همین امروز بسیار فزاینده حرکت میکند، متعلق به همین حادثه بود.
مروری بر اندیشههای دکتر «کریم مجتهدی» به بهانه سالگرد ایشان در گفتاری از علیرضا شفاه؛
فلسفه بهمثابه مبارزه
علم یکجور موضعگیری و مبارزه است. آقای دکتر مجتهدی این جمله را گفته و در تلویزیون پخش شد که «من دارم مبارزه میکنم.» ایشان چه مبارزهای دارند؟ فردی مثل آقای دکتر مجتهدی که تمام عمرش در اتاق خود فقط میخواند و مینوشت، چه مبارزهای داشتند؟ ایشان مبارزهای دارد برای اینکه انسان بتواند فرصت فکرکردن داشته باشد.
واکاوی نقش رژیم صهیونیستی در تولید قدرت منطقهای در گفتگو با علیرضا شفاه؛
سنخ دعوای ایران و اسرائیل چیست؟
از آنجا که شما با نفت، خامفروشی میکنید، شکل خاصی از ارتباطات سیاسی را بر روابط خود حاکم میکنید که بر جامعه نیز تأثیر میگذارد. در کشور ما پول از بالا توزیع میشود. توزیع پول از بالا یعنی طبقه کارمند شما بزرگ میشود، چرا که نیازی به تولید ارزشافزوده توسط مردم خود ندارید. خلاصه آنکه این اقتصاد سیاسی کلان شما یک نظمی را میسازد. پس این وضعیت اجتماعی شما ناشی از نقشی است که در حوزه اقتصاد سیاسی ایفا میکنید. نظم جهانی نیز همینگونه است.
جامعهشناسی جامعه ایرانی در گفتگو با علیرضا شفاه؛
جامعه ایرانی را میتوان در دستهبندیهای جامعهشناسانه قرار داد؟
در جامعهشناسی نوعی بی آیندگی وجود دارد. یعنی جامعهشناسی فعل انسان را بر عهده نمیگیرد. بهعبارتدیگر، در این مسیر قرار ندارد که فعل انسان را رهبری کند. جامعهشناسی خیلی از این موضوع فاصله دارد که مسئولیت جامعه را برعهده بگیرد، بلکه بیشتر میخواهد جامعه را به نقطه توصیف بکشاند. درواقع اسطوره توصیف خصوصاً درباره انسان، علومی را که درگیر این اسطوره هستند بیمسئولیت کرده و در خود توصیف نیز به خطا میکشاند.