مقصود فراستخواه
متولد سال ۱۳۳۵ در تبریز، دکتری تخصصی برنامهریزی توسعه از دانشگاه شهید بهشتی دارد و از دهه ۷۰ تا کنون در دانشگاههای تهران، علامه طباطبایی، الزهرا و شهید بهشتی به تدریس اشتغال دارد. دکتر فراستخواه مؤسس و دبیر علمی میز آیندهپژوهی آموزش عالی در مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی است و عمده تمرکز او را سه حوزه مطالعات دین، مطالعات اجتماعی و مطالعات علم، آموزش عالی و دانشگاه در بر میگیرد.
آخرین مطالب مقصود فراستخواه
بررسی بایستههای دفاع از سرمایه اجتماعی در روزگارِ پس از جنگ ۱۲ روزه در گفتوگو با مقصود فراستخواه؛
ما به این دفاع مفتخریم
مخالفان نجیبی که در چنین شرایطی دفاع کردند، حق دارند که دیدگاههایشان را مطرح کنند و پویایی و رونق و شکوفایی سیاسی را در جامعه ایجاد کنند. این از هر پدافندی برای ایران مهمتر است.
«معناکاوی پرهیز از خشونت» در گفتار مقصود فراستخواه/ بخش دوم؛
تجربه ایرانیان از خشونتورزی و امید
ما یک نوع بیقراری و از جا کندگی را داشتیم و سنتهای خود را یا فراموش کردهایم و یا نتوانستیم با آنها ارتباط زلالی پیدا کنیم. مثلا فردوسی به نوعی به سنتهای ایرانی برمیگردد، اما از داخل آن، یک مکانِ زبان برای ایرانی میسازد و میگوید ۳۰ سال کار کردهام و بیایید در این ماوا زندگی کنید؛ اما خودش دربدر است. آن تاریخ ناامن و دربدری ایرانی؛ اما بنظرم خودش یک فضیلت ایرانی است که با این در بدری زیسته است.
«پرهیز از خشونت به چه معناست؟» در گفتار مقصود فراستخواه؛
خشونت یعنی سلب عامدانه آزادی
در گزارشی خشونت اینگونه تعریف شده: سلب عامدانه آزادی دیگری یا دیگران با رفتار تهدیدآمیز، تعدی جویانه و اجبارساز که میتواند؛ موجب آسیب جسمانی، روانی یا جنسی باشد. چطور ما میتوانیم خشونت را بصورت پدیدار شناختی بفهمیم؟ اینجا ما چارهای نداریم؛ جز این که به تجربه افرادی که خشونت را تجربه میکنند؛ مراجعه کنیم؛ مثلا تجربه کسانی که به اجبار ما حجاب دارند. وقتی به کسانی مراجعه کنم که طور دیگری بزرگ شدند و حجاب را لازم نمیدانند و به اصرار من حجاب دارند باید با آنها چنان گفتگو کنم.
تفکر انتقادی در گفتار مقصود فراستخواه/ بخش دوم؛
بیاندیشیم و بگذاریم دیگران نیز بیاندیشند
ما در مدرسه به دانشآموزان کمک نمیکنیم که دانش را construct کنند، ما کمک میکنیم که آنها را حفظ کنند و حافظه رفتار شرطی شان میشود. در دانشگاه هم همان طور ادامه میدهیم و بلیتهایی که میدهیم افراد را به حفظ کردن، تکرار میراث دانشی جامعه و صورتبندیهای ایدئولوژیک سوق میدهد.
تفکر انتقادی در گفتار مقصود فراستخواه/ بخش اول؛
خروج از بتوارگی یا همان تفکر انتقادی چگونه ممکن است؟
تفکر انتقادی دو مولفه معرفتی و هیجانی دارد. وجه هیجانی تفکر انتقادی همین است که آدمی ابراز وجود میکند و میخواهد به هستی و لایههای پنهانش نفوذ کند؛ انسانی که شجاعت «پرسیدن» دارد و به عالم و آدم سرک میکشد. این بار عاطفی تفکر عاطفیست که عمق زیادی دارد. تفکر، نیایش ذهن و شرح پریشانی آدمیست. وجه هیجانی تفکر انتقادی از جنس تحقق ذات (self expression) است. بادخورکها نیز در سطح شعور غریزی خود جهت یابی کرده، بال میزنند و در پی تحقق ذات هستند.
نسبت انسانوآزادی در دوران معاصر از زبان مقصودفراستخواه؛
زوال تمدنِ امروز از دلِ کوششهای بشر بیرون آمده!
سرمایهداری در رقابت بر سر منابع، کارش به چنگ انداختن به منابع زمین رسید که منجر به گرمایش جهانی و نابودی سیاره و زوال تمدن گردید. زوال تمدن از دل همان کژتابیهای رقابت بیرون آمد. در دنیای جدید انسان بهقدری مسئلهاش پیچیده است که حتی راهحلها تبدیل به مشکل میشود.