تعداد اخبار:۱۸
نسبت سنجی انقلاب اسلامی با اندیشه های چپ
بررسی انتقادی چپانگاری انقلاب اسلامی در گفتوگو با یعقوب توکلی/ بخش اول؛
جدال اسلام و مارکسیسم در میدان انقلاب
هم رهبری انقلاب مکرراً اعلام کرد که ما با مارکسیستها کار نداریم و همکاری نمیکنیم، هم گروههای مذهبی اعلام کردند ما با اینها کار نمیکنیم؛ لذا شما شخصیتی مثل آیتالله طالقانی که میانهروترین روحانی جریان اسلامی است را میبینید که در زندان فتوای به نجاست کمونیستها داد، سلول، غذا، ظروف و همهچیز را جدا کرد. خطاب به آنها میگفت: «شهرداری داخل زندان را ما میپذیریم؛ شما بخورید، ما میشوییم. چرا؟ چون شما نجس هستید.»
نسبت انقلاب اسلامی با اندیشههای چپ در گفتگو با عبدالوهاب فراتی/ بخش دوم؛
موتور انقلاب را «اجتهاد» روشن کرد یا «ایدئولوژی»؟
وقتی حضرت امام خمینی (ره) در نجف، ذیل بحثهای ولایت فقیهشان صراحتاً گفتند که سرنگونی سلطنت مطلقه پهلوی راهی جز یک انقلاب سیاسی - اسلامی ندارد، آن موقع نیروهای مذهبی یا روحانی در زندان به خود بالیدند که یک مجتهدی از یک نظریه انقلابی دفاع کرده که مستند به شریعت است و دیگر از مسیر ایدئولوژی چپ تولید نشده، بلکه برخاسته از دستگاههای اجتهادی و فقهی است. آن موقع اینها به نظریهای مسلح شدند که در زندان بتوانند در مقابل چپها بایستند.
نسبتسنجی انقلاب اسلامی با اندیشههای چپ در گفتگو با عبدالوهاب فراتی/بخش اول؛
چپها روحانیت را دچار «خطای باصره» کردند
روحانیت بهخاطر فقدان تسلطش بر زبان انگلیسی، متن غرب را به زبان مادری نخوانده و به زبان درجه دو فهمیده است؛ یعنی از طریق روشنفکران عصر مشروطه دارد آن را میفهمد؛ روشنفکرانی که روایتشان از غرب، بیشتر بیانگر جنبههای استعماری و بیبندوباریهای اخلاقی است. روحانیت وقتی غرب را از طریق زبان روشنفکران عصر مشروطه درک میکند، طبیعی است که نسبت به غرب موضع درستی نگیرد.
قانون اصلاحات ارضی و معضله چپ انگاری در تاریخ ایران معاصر؛
بازارگرایان از چپ انگاری همه چیز چه سودی میبرند؟
چپنمایی، بیش از آنکه حاوی دلالتی معرفتی باشد، به برچسبی برای حذف و تخریب تبدیل شده است. بهعبارتدیگر، بازارگرایان ایرانی با اشراف کامل نسبت به حساسیت نهاد حوزه و مرجعیت نسبت به اندیشه چپ، همواره تلاش کرده تا با استفاده از مقوله چپنمایی، به نوعی صفبندیهای داخلی را به سود خود تمام کند.
نقش اندیشههای چپ در تبارشناسی فکری انقلاب اسلامی در گفتوگو با عبدالمجید مبلغی/ بخش دوم؛
چگونه امام خمینی مسیر تاریخ را تغییر داد؟
ایده انقلاب، پیامدِ پذیرش تقدم امر عملی بر امر نظری است. انقلاب به مفهوم مدرن کلمه اینگونه است و خب خود انقلاب نیز پدیدهای مدرن خواهد بود. شما مفهوم ضدیت با امپریالیسم و سرمایهداری را در چپ، بسیار صورتبندی شده دارید. اما این وقتی به جهان شیعی میآید، تبدیل میشود به «مبارزه با ظلم».
اسلام ناب محمدی (ص) و دلالتهای آن بر نسبت میان اندیشه چپ و انقلاب اسلامی؛
امام خمینی (ره) از اسلام ناب محمدی چه چیز را اراده میکرد؟
به لطف خدا در حاکمیت جمهوری اسلامی ما اختلافی بر سر مواضع اصولی، سیاسی و اعتقادی وجود ندارد و همه مصمماند تا توحید ناب را در بینالملل اسلامی پیاده نموده و سر خصم را به سنگ بکوبانند، تا در آیندهای نهچندان دور به پیروزی اسلام در جهان برسند.
نقش اندیشههای چپ در انقلاب اسلامی در گفتوگو با حسین راغفر/ بخش دوم؛
افراط راست، زمینهساز رشد چپ است
از پانصد شرکت برتر دنیا در سال ۲۰۲۴، فکر کنم ۱۳۶ تا مال چین و بقیهاش متعلق به آمریکا، اروپا و ژاپن است. ولی این شرکتهای بزرگ چینی، به لحاظ دارایی این بنگاهها، در ته جدول هستند. چون الگوی آنجا این نیست که بنگاه سودش را حداکثر کند. الگو در آنجا، حداکثرکردن سود نیست، بلکه افزایش اشتغال و حداکثرکردن تلاش در جامعه است.
بررسی نقش اندیشههای چپ در انقلاب اسلامی در گفتوگو با سید جواد میری؛
«چپگرایی»؛ تبارشناسی یک اتهام سیاسی
اگر ما نتوانیم مقولات را دقیق تبارشناسی کنیم، این میشود که هر کسی از عدالت حرف میزند، میگویند این چپ است. سؤال اینجاست که خود چپها اگر به مسئله عدالت میپرداختند، یا خود بورژوازی که به مسئله آزادی میپردازد، این ایدهها را از توی جیب خودشان که درنیاورده بودند. اینها یک عقبه فرهنگی و تاریخی هم داشتند. در ایران هم به نظر من، تشیع و اساساً خود مفهوم کربلا، ایده عدالتمحوری و ظلمستیزی را بهنوعی با روح جامعه عجین کرده بود.
نقش اندیشههای چپ در تبارشناسی فکری انقلاب اسلامی در گفتوگو با عبدالمجید مبلغی/ بخش اول؛
«موقعیت نگری» فقه شیعه نباید «چپ نگری» تعبیر شود
اندیشه چپ فیحد ذاته انتقادی (critical) است. یعنی هر زمان که شما به موقعیت نگاه میکنید و از چشمانداز موقعیت به ایده بازمیگردید، نگاه انتقادی دارید. چون نگاه انتقادی، پسینی و منفعلانه (passive) است؛ یعنی ما موقعیت را میبینیم، آن را یک بزنگاه و خاستگاه برای بازگشت به ایده لحاظ میکنیم. در این صورت شما در هوای چپ استنشاق میکنید. این کمک میکند از همان ابتدا بدانیم در چه ابرجهانها و ابرروایتهایی زندگی میکنیم.
جایگاه اندیشههای چپ در انقلاب اسلامی در گفتگو با حسین مهدیزاده/ بخش دوم؛
عدالتخواهی انقلابی در میانه چپنمایی و راستگرایی
ایران از لحظه پس از انقلاب ۱۳۵۷، نه حاضر شد در بلوک چپ حضور یابد و نه حاضر شد در بلوک راست عضو شود. به چه دلیل؟ چون هیچکدام را درمان خود نمیداند. درست است. در جزئیات نسخهها گاهی اوقات ممکن است گاهی به سمت راست و گاهی به سمت چپ متمایل شویم، ولی در هر کدام - چه آنجایی که با رویکرد لیبرالی عمل کردیم و چه آنجا که با رویکرد چپ عمل کردیم - اکنون احساس توبه داریم.
مرور نقش اندیشههای چپگرایانه در انقلاب اسلامی در گفتوگو با حسین راغفر/ بخش اول؛
برچسب چپگرایی منابع منتفعین را توجیه میکند
چرا الان فردی را داریم که برای دویست دلار حاضر است بیاید و کشورش را بفروشد؟ این پدیدهای است که ما اگر چند ماه پیش میگفتیم، به ما میخندیدند. هنوز هم میخندند. ولی چرا میخندند؟ بخش اعظم این مباحث، توجیه مواضع منتفعین از این شرایط است.
جایگاه اندیشههای چپ در انقلاب اسلامی در گفتگو با حسین مهدیزاده/ بخش اول؛
کارکرد برچسب چپ در ایران معاصر چیست؟
قراردادن استبداد به جای استعمار، به باور من یک تغییر اولویت خطرناک بوده که متأسفانه نهاد علم ما به سبب علقه عاطفی و احساسی که به غرب دارد، آن را مرتکب شده است. البته توجه کنید که غرض من، دوگانهسازی از این مفاهیم به این معنا که بگویم اصلاح داخلی را رها کرده و به مبارزه با عنصر خارجی بپردازیم، نیست؛ بلکه در مقابل این سخن که از اساس تلاش دارد تا رد پای استعمار در مشکلات ما را پاک کند.
درآمدی بر نسبت چپ و انقلاب اسلامی در گفتوگو با مهراب صادقنیا/ بخش اول؛
روحانیت و چپ در مبارزه با پهلوی به تفاهم رسیدند نه در مبنا
حساسیت نهاد روحانیت به مسائل اعتقادی، باعث شد که بعداً وقتی امام خمینی (ره) به مبانی تئوریک اندیشههای چپ توجه کرد و ماهیت آن را کاملاً ماتریالیستی و خداناباور یافت، نتوانست با این مبانی نظری کنار بیاید. یعنی انقلاب اسلامی با این اندیشهها سازگار نشد.
جستاری انتقادی درباره چپ اسلامی در گفتوگو با وحید سهیلی؛
چپ و راست، تقسیمبندی ناکارآمد در فهم جریانهای فکری ایران
احیای علوم عقلی ایشان فقط در کتابهای فلسفی نبود؛ در دیگر آثار ایشان - از جمله در تفسیر قرآن - هم رقم خورد. اینجا به طرح علامه طباطبایی میرسیم که نه چپ است و نه راست؛ به این معنا که ذیل هیچکدام با مؤلفههای مرسوم آنها دستهبندی نمیشود.
نسبتسنجی فقه با اندیشه چپ در گفتوگو با مصطفی دری/ بخش دوم؛
قائل به عدالت هستیم تا از چپ و راست متفاوت باشیم
تفاوتهای امام خمینی (ره) با آیتالله گلپایگانی و شریعتمداری، قبل از انقلاب هم روشن بوده است. شما فکر کردید اختلاف امام با آقای «صافی»، چیزی است که در سال شصت رخ داده است؟ از اساس مشی این دو شخصیت - حتی در امور خانوادگی - کاملاً متفاوت است. اما امام هیچگاه خود را درگیر آیتالله گلپایگانی و کسانی که مانند ایشان فکر میکردند، نکرد. در مسئله کتاب «شهید جاوید»، امام خمینی (ره) اصلاً درگیر نشدند.
بررسی انتقادی چپانگاری انقلاب اسلامی در گفتوگو با یعقوب توکلی/ بخش دوم؛
وقتی مدافعان اقتصاد کوپنی به کارگزاران سرمایهداری تبدیل میشوند
نتیجه گرفتند که باید اقتصاد را از حالت توزیع متعادل ثروت، به سمت توزیع نامتعادل سرمایه سوق داد. لازمه این کار، حرکت به سمت توسعه سرمایهداری در داخل ایران بود. کسانی که پیش از آن در صدد کنترل و محدودکردن سرمایهداری بودند، اکنون خودشان به مروج سرمایهداری تبدیل شدند و در وهلۀ نخست، سرمایهها و امکانات را میان خودشان توزیع کردند؛ لذا شما با کارگزارانی مواجه شدید که خود آنها ثروتمند بودند.
نسبتسنجی فقه و اندیشه چپ در گفتوگو با مصطفی دری/ بخش اول؛
عدالت در اندیشه اسلامی کارکردی است یا هویتی
هر مکتبی برای آنکه تحقق یابد، لاجرم باید آداب و رسومی را از نزد خود بنیان بگذارد تا بتواند تفاوت ایجاد کند. تفاوت نامها بابت همین است. پیامبر (ص) فرمودند: «نام اهلبیت را بر فرزندان بگذارید.» حکمت این موضوع چیست؟ ما هویت پیدا میکنیم. اینکه ما شیعیان اسامیمان علی، فاطمه، زینب و... است هویتی را برساخت میکند.
درآمدی بر نسبت چپ و انقلاب اسلامی در گفتوگو با مهراب صادقنیا/ بخش دوم؛
تمایل به توسعه، انقلاب تولید نمیکند
چپها نمیگویند که برای بهترشدن اوضاع، آدمها را جابهجا کنید؛ مثلاً پهلوی برود و مصدق بیاید. آنها چنین اندیشههایی ندارند. آنها میگویند برای بهترشدن اوضاع، باید «ساختار» فروبپاشد و یک ساختار جدید جایگزین شود. اندیشه امام خمینی (ره) نیز همین بود. ایشان میگفت: «تو باید بروی.»