انقلاب اسلامی
نسبت دین با هویت‌یابی، ملت‌سازی و دولت‌سازی ایرانی در طول تاریخ؛
ورود ایران به عصر جدید - به‌ویژه از دوره قاجار به بعد - با تحولات گسترده در حوزه سیاست، فرهنگ و اندیشه همراه بود. این تحولات، تحت‌تأثیر ورود مفاهیم مدرن نظیر دولت - ملت، قانون، عقلانیت سکولار، علم جدید و نهادهای بروکراتیک صورت گرفت؛ مفاهیمی که در بنیاد خود با سنت دینی حاکم بر جامعه تفاوت‌های بنیادین داشتند. به همین دلیل، رابطه دین با سیاست و دولت وارد مرحله‌ای بحرانی و پرچالش شد.
کد خبر: ۱۰۹۰۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۹
بررسی نظریه نظام انقلابی در گفتوگو با عباسعلی رهبر؛
اگر فرانظریه انقلاب کبیر اسلامی را که هم مفهومی دانشی و هم مفهومی شناختی است در نظر بگیریم، می‌توانیم در دل آن، نظریه نظام انقلابی را مورد کاوش قرار دهیم. پس بر خلاف تصور عده‌ای که فکر می‌کنند نظریه نظام انقلابی در خلأ شکل گرفته و مطرح شده است، ما این نظریه را در افق و وسعت بالاتری مدنظر قرار می‌دهیم.
کد خبر: ۱۰۸۸۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۳
جایگاه روحانیت در حال و آینده جامعه ایران در گفتوگو با علیرضا پیروزمند/ بخش اول؛
مردم احساس کردند اگر مبارزه است، روحانیت خودش پیشگام است؛ اگر جنگ است، روحانیت در نوک جبهه است؛ اگر فعالیت‌های اجتماعی و مددکاری اجتماعی است، روحانیت پای کار است؛ اگر بار مردم را برداشتن هدف است، به هر حال روحانی در میدان است و این کار را انجام می‌دهد. این امر باعث شد که هم جایگاه روحانیت ارتقا یابد و هم توقع مردم نسبت به روحانیت افزایش یابد.
کد خبر: ۱۰۸۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۰۸
مروری بر ابعاد اجتماعی تغییر در منزلت روحانیت در گفتوگو با ابراهیم فیاض/ بخش دوم؛
الان چند وقتی است که در قم شروع کرده‌اند به دایره المعارف نویسی و هر روز یک افتتاحیه برگزار می‌کنند. آقایان هر روز در اتمسفر ذهنی خودشان یک رویداد و یک رونمایی برگزار می‌کنند؛ درحالی‌که کاری به امور جامعه ندارند و فضای فکری‌شان نسبتی با وضعیت روز ندارد. این آسیب مهمی برای روحانیت است.
کد خبر: ۱۰۸۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۳
واکاوی علل تغییر منزلت روحانیت در گفتوگو با محمدرضا قائمی نیک؛
ما لزوماً در حوزه، جریان‌های کاملاً سازگار و یکدستی نداریم. جریان‌هایی داریم که یکدیگر را تکفیر می‌کنند، جریان‌هایی داریم که اختلاف‌نظر‌های بسیار شدیدی با هم دارند، جریان‌های معارض و همسو داریم و البته تعدد و تنوع شاخه‌های علمی را هم داریم. یعنی در این نهاد علم، هنر، سیاست، ریاضی، فقه، کلام، اخلاق، حدیث و... وجود دارد.
کد خبر: ۱۰۷۱۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۹
بررسی مرجعیت اجتماعی حوزه علمیه در گفتوگو با سید محمدعلی حسینی‌زاده/ بخش اول؛
مهم نیست که روحانیت چه میزان در حکومت حضور دارد، مهم این است که در هر جا روحانی و معممی حضور دارد؛ از ریاست‌جمهوری گرفته تا وزارت اطلاعات، قوه قضاییه، نیروی انتظامی و نیروهای نظامی و...همه‌جا روحانیون حضور دارند و اینها در واقع، حقوق‌بگیران رسمی دولت هستند. با این وضعیت، روحانیت خود را با مردم تعریف نمی‌کند و این تغییر در ساختار بسیار مهم است.
کد خبر: ۱۰۶۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۲۳
بررسی کارنامه فرهنگی نهاد روحانیت در گفتوگو با حامد آزادی؛
با انقلاب اسلامی انگار احیایی در جایگاه حوزه صورت گرفت. انقلاب این ایده را مطرح کرد که حوزه قرار نیست این کارکرد‌ها را درست کند؛ بلکه می‌خواهد فراتر از لحاظ دنیوی، حتی دنیا و آخرت را به‌نوعی اصلاح کند و می‌خواهد تلاش‌هایی برای انجام این کار صورت دهد. این حرکت انقلاب تا آنجایی مثبت بود که دنیای غرب به تعبیر «گیدنز» «مدرنیته تشدید یافته» و به تعبیر افراد دیگر، «پست‌مدرنیسم» را تجربه کرد.
کد خبر: ۱۰۶۵۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۷
در گفتوگو با سیدعلی میرفتاح مطرح شد؛
به نظرم، نداشتن جریان روشنفکری درست، یکی از مظلومیت‌های گفتمان انقلاب اسلامی است. جریان روشنفکری، جریانی است که در عرصه‌های فکری و فرهنگی وارد میدان شود و حرفی برای گفتن داشته باشد. آوینی جریان روشنفکری منتسب به انقلاب اسلامی را راه انداخت و اصرار داشت که از جنس کیهان نیست. او می‌گفت که به عنوان روشنفکر منتسب به انقلاب اسلامی درباره همه چیز حرف دارد اما جریان روشنفکری منتسب به انقلاب اسلامی با شهادت آوینی، خیلی ضعیف شد.
کد خبر: ۱۰۶۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۰۲
انقلاب اسلامی، دینداری و آنچه اتفاق افتاد؛
مدل مواجهه شاه با مراجع دینداری در جامعه ایرانی این پیام را به همه منتقل کرد که پس از آیت‌الله بروجردی، مسئله تعامل از اساس منتفی است. از طرف دیگر حضور استعمار خارجی در این برهه پررنگ‌تر از قبل مطرح می‌شود. بر خلاف دیگر روحانیون که کانون مواجهه خود با دربار را در قانون اصلاحات ارضی تعریف کرده بودند، در این بین امام خمینی (ره) با سنخ حساسیتی متفاوت، کانون اصلی درگیری را در کاپیتولاسیون تعریف کردند.
کد خبر: ۱۰۳۶۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۲۲
مقاومت و عدالت‌خواهی، آرمان جهانی انقلاب اسلامی؛
مقاومت در اندیشه انقلاب اسلامی، با تأکید بر اصل «عدالت»، به دنبال برقراری یک نظام عادلانه در جهان است. از این دیدگاه، ظلم و ستم، نه تنها یک پدیده اخلاقی، بلکه یک معضل سیاسی و اجتماعی است که باید با آن مبارزه کرد.
کد خبر: ۱۰۳۶۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۲۱
انقلاب اسلامی چگونه با بسط علم و دانشگاه، سوژه انبوه تولید کرد؛
پس از انقلاب، دانشگاه‌ها بتدریج به محلی برای تولید سوژه‌های جدید بدل شدند؛ سوژه‌هایی که در جست‌وجوی معنا، هویت و جایگاه خود در دنیای پس از انقلاب بودند. این تغییر در ذات و کارکرد دانشگاه، به نوعی فرآیند «ظهور آگاهی» بود؛ آگاهی‌ای که پیش از انقلاب در بسیاری از افراد و نهادها وجود نداشت.
کد خبر: ۱۰۳۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۱۷
روایتی از یک مناظرۀ مکتوب بین علیرضا شجاعی‌زند و بیژن عبدالکریمی/بخش نخست؛
فقدان نگرش حِکمی و فلسفی در فهم مسائل اجتماعی و تاریخی و صِرف مواجهه سیاسی و ایدئولوژیک با عقلانیت جدید، مدرنیته و تمدن نوین غربی یکی از بنیادی‌ترین نقاط ضعف گفتمان انقلاب بود. همین فقدان سبب شد گفتمان انقلاب درکی از مدرنیته، به‌عنوان بخشی از تاریخ جهانی و به‌منزله رویداد عظیم تاریخی و اجتناب‌ناپذیری آن نداشته، درنیابد که مدرنیته و عاَلمیتِ عاَلم غرب، صِرف امری سیاسی، اقتصادی، ایدئولوژیک یا اخلاقی نبوده است.
کد خبر: ۱۰۳۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۱۷
بررسی دستاورد‌های انقلاب برای زنان در گفتوگو با مینو اصلانی؛
وقتی زنان در انقلاب اسلامی حضور پیدا کردند، گویی لایه‌های مختلف اجتماعی در متن انقلاب قرار گرفتند. قبلاً در خیزش‌هایی که وجود داشت با عدم‌حضور زنان مواجه بودیم، اما وقتی زنان هم حضور پیدا کردند، گویی در جامعه خیزش ضدظلم و ضداستکبار ایجاد شده است، به همین ترتیب زنان با رهنمود‌های امام و نفس قدسی ایشان به صحنه آمدند و نقش‌آفرینی کردند و مسئولیت پذیرفتند؛ و این حضور و نقش‌آفرینی مقطعی نبود و تا به امروز ادامه دارد.
کد خبر: ۱۰۳۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۱۷
روایتی از مستندی جدید راجع به زندگی مرحوم خلخالی؛
مستند «ضدقهرمان» با تمرکز بر زندگی شیخ صادق خلخالی، تلاش می‌کند تا افراط‌گرایی در جریان انقلاب اسلامی را واکاوی کند. مستندساز با قراردادن خلخالی در مرکز روایت، او را نمادی از یک تفکر افراطی معرفی می‌کند؛ اما پرسش اساسی این است که متر و معیار سنجش افراط‌وتفریط در این مستند چیست؟
کد خبر: ۱۰۳۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۶
چرایی فرار محمدرضا پهلوی؛
فرار شاه از ایران در ژانویه ۱۹۷۹، نتیجه سال‌ها نارضایتی عمومی و حکومت استبدادی بود. مقاله‌ای از نیویورک‌تایمز در آن زمان، با تحلیل دقیق دلایل اعتراضات مردمی، نه تنها به عوامل داخلی سقوط سلطنت می‌پردازد، بلکه به نقش سیاست‌های اقتصادی، سرکوب سیاسی و مخالفت رهبران مذهبی اشاره می‌کند. این روایت، فرصتی برای بازخوانی یکی از تأثیرگذارترین تحولات تاریخی ایران فراهم می‌آورد.
کد خبر: ۱۰۲۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۲۶
بازخوانی افت‌وخیز‌های موسیقی مقاومت و اعتراض در گفتوگو با رضا مهدوی/ بخش اول؛
اتفاقاً خوب شد که انقلاب شد. چون حالا شرایط برای همه فراهم شده تا خودشان را نشان دهند. قبل از انقلاب هر کسی اجازه نداشت که به رادیو برود. حتی اگر نخبه هم بود، اجازه ورود به رادیو نداشت. بلکه باید از طریق کانال‌های خاصی عبور می‌کرد تا وارد چنین برنامه‌هایی شود و از این جهت، انقلاب برای هنر و هنرمندان خوب شد.
کد خبر: ۱۰۱۵۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۲۱
فیلم «کیک محبوب من» سوژه‌ای در زمان درست که در حیاط خانه دفن می‌شود!
فیلم «کیک محبوب من» موضوعی انسانی و جهانی را انتخاب کرده که بسیاری از افراد - چه در ایران و چه در سایر نقاط جهان - با آن مواجه‌اند؛ اما ضعف در انتخاب کهن‌الگو‌های مناسب، پرداختی انتزاعی و گاه غیرواقعی به داستان و نگاه دوگانه به شخصیت‌ها، باعث شده فیلم نتواند به اثری ماندگار تبدیل شود. این فیلم به‌جای ارائه راه‌حلی منطقی و مؤثر برای مسئله تنهایی، بیشتر حسی از رخوت و کلافگی را در مخاطب ایجاد می‌کند.
کد خبر: ۱۰۱۵۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۱۹
چالش‌های آرمان‌گرایی و واقع‌گرایی در مسیر انقلاب اسلامی در گفتار محسن قنبریان؛
در قضایای داخلی اما ما شاهدیم با یک آرمان‌گرایی صرف ده‌ها تشکل و نهاد هم عرض را شکل می‌دهیم و بعد نیز به در بسته جمهوری اسلامی می‌خوریم و دچار انسداد می‌شویم. گمان نکنیم مشکلات تنها منحصر در داخل بود. حاج قاسم برای‌آنکه بتواند محور مقاومت را شکل دهد موانع زیادی را از سر راه برداشت.
کد خبر: ۱۰۱۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۱۳
طرح متفاوت نرم‌افزاری سردار سلیمانی در گفتوگو با حمید ابدی؛
تذکر شهید سلیمانی، راهی پیش روی ما می‌گذارد تا مواجهه‌مان را با جمهوری اسلامی تغییر دهیم. حالا برخی در این جا هم خود جمهوری اسلامی را به‌ظاهر و باطنی تقسیم می‌کنند تا مجدد همان دوگانه پیشین را زنده کنند، این دیگر به باور من یک بازی با الفاظ است.
کد خبر: ۱۰۱۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۱۳
مروری بر وضعیت سینمای اجتماعی ایران؛
سینمای اجتماعی ایران از دهه ۹۰ به این سو تقریبا منحصر شد به بیان دغدغه‌های طبقه متوسط مرکزنشین و از لایه‌های سنتی، طبقات فرودست و انواع گروه‌های اجتماعی دیگر فاصله گرفت حتی فیلم‌هایی که شخصیت‌های‌شان از طبقات فرودست جامعه بودند هم با یک عینک طبقه متوسطی دیده می‌شدند و این فاصله گرفتن سینما از چشم‌انداز لایه‌ها و طبقات مختلف اجتماعی به نفع یک جامعه کوچک‌تر و خاص، باعث شد مفهوم سینمای اجتماعی به سینمای بخشی از اجتماع تقلیل یابد.
کد خبر: ۱۰۰۵۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۰۶