پایگاه تحلیلی سدید

دین و اندیشه - موضوعات گفتمانی
ایران، جامعه تاریخی دین‌دار
بررسی نسبت دین و جامعه در گفتگو با تقی آزاد ارمکی/بخش اول؛
ما به لحاظ تاریخی همیشه دین را دست‌مایه حیات اجتماعی خود قرار داده بودیم. دین مانند روغنی بوده که کمک می‌کرد تا چرخ‌دنده‌های حیات اجتماعی بتوانند بهتر عمل کنند. ولی وقتی ما در دوره جدید آمدیم و گفتیم که می‌خواهیم یک جامعه جدید با مختصات خاصی را بسازیم، برخی ما را با این پرسش مواجه کردند که با دین می‌خواهید چه کار کنید؟ آیا می‌خواهید دین را در داخل آن قرار دهید یا می‌خواهید دین را از آن بیرون بیندازید؟ مارکسیست‌ها، سکولاریست‌ها، ناسیونالیست‌ها و اسلامیست‌ها این کار را با ما کردند.
دین را در حوزه اخلاق بسط دهیم
بررسی تطورات دین‌داری در ایران در گفتگو با فرهاد بیانی/ بخش اول؛
دین تمام حوزه‌ها را غیر از حوزه اخلاق پوشش می‌دهد؛ چرا که حوزه مدرنیته، اصلاً حوزه اخلاق نبوده است. هیچ‌کدام از علوم‌انسانی مدرن و علوم طبیعی مدرن نسبتی با اخلاق ندارند و این دین است که کارکرد بسیار مهم آن، پرداختن به مسائل اخلاقی است. آقای «پیتر برگر» در «سایه‌بان مقدس» می‌گوید؛ جامعه مسیحی بعد از سکولاریسم که مسیحیت را کنار گذاشت، هیچ جایگزینی برای آن نداشت. یعنی سکولاریسم برای اخلاق، جایگزین و بدلی نداشت.
دین می‌تواند در فرایند انسجام یابی ایران معاصر ایفای نقش کند؟
بررسی نسبت دین و مسئله انسجام اجتماعی؛
دولت می‌تواند از طریق نهادهای گزینشی، اشخاصی را که حامل ایده‌های او باشند بر مصادر فرهنگی و اجتماعی منصوب کند. دولت می‌تواند با بزرگ و کوچک‌کردن بودجه بخش‌ها، آن‌ها را دچار انقباض و انبساط کرده و این‌گونه نوعی از مهندسی اجتماع را رقم بزند.
دین عامل «عصبیت» در ایران است
سعید طاووسی مسرور از نقش قدرت در تحولات دینی می‌گوید؛
از عوامل تمدن‌سازی، عصبیت است؛ یعنی چیزی که جامعه را به هم پیوند می‌دهد عصبیت است. این عصبیت باید در همه جامعه پخش باشد و می‌تواند از امور مختلف نشأت گرفته باشد. یکی از مواردی که در طول تاریخ، در محیط‌های مختلف از جمله ایران ایجاد عصبیت کرده، یعنی جامعه را به هم پیوند داده، دین است.
جامعه موجودی مذهبی است
نسبت میان دین و اجتماع در تاریخ ایران در گفتگو با بیوک محمدی؛
غربی‌ها تصور می‌کنند مشکلات مدرنیته متعلق به خودشان است ولی ما گمان می‌کنیم این مشکلات از بیرون آمده است. پس باید چه کنیم؟ لذا پاسخ این می‌شود که باید از مدرنیته جلوگیری کرد.
نسبت جامعه بودگی و دین مدنی در ایران
روایتی از چالش‌های جامعه‌سازی دینی در ایران معاصر در گفت‌وگو با بیژن عبدالکریمی؛
دین با کدامین تفسیر می‌تواند به انسجام اجتماعی ما کمک کند؟ اگر مراد از دین، تفسیر سنتی از آن یعنی دین فقه محور باشد، این دین نمی‌تواند همان نقشی را ایفا کند که در دوران ما قبل مدرن در جامعه ما بازی کرده یا در این یکی دو قرن اخیر در جامعه ما بازی کرده است. مگر آنکه دین را به امری آنتولوژیک، یعنی به تفسیری وجودشناختی از جهان، یک امر وجودی و غیر فقه محور تبدیل کنیم.
جامعه ایران از «دین نهادی» عبور کرده است!
فراز و فرود دین‌داری به سبک ایرانی در گفتگو با جبار رحمانی/ بخش اول؛
کارما، کیهان، انرژی و... همه یکی است. داستان یکی است و همه اینها یکسان هستند و زمانی که به اینها نگاه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که جامعه صورت‌بندی‌های مختلفی از دین‌داری دارد. تفاوت این گفتمان‌های دینی این است که برخی قدرت را در دست دارند و می‌توانند بگویند ما اصلیم و شما باطل هستید! ما واقعی هستیم و شما فیک! اینها یکدیگر را به‌صورت رقابتی نفی می‌کنند و به این سادگی‌ها همدیگر را نمی‌پذیرند.
ایران؛ عرصه رقابت استعمارگران!
بازخوانی بلای رقابت خارجی‌ها بر سر ایران در مصاحبه با سید مصطفی تقوی مقدم/ بخش اول؛
این روایتی که می‌گویند روس‌ها بیشتر طرف‌دار دربار بودند و انگلیسی‌ها طرف‌دار مشروطه، یک روایت سطحی است. درست است که این‌ها با هم رقابت داشتند و هرکدام سعی می‌کرد اهداف خود را از طریق دربار یا مشروطه‌خواهان پیش ببرد، اما اصل رقابتشان بر اساس منافعشان تعریف شده بود و همه را در چارچوب قراردادی کاملاً هماهنگ انجام می‌دادند.
بدون اجازه مردم تصمیم نگیرید!
مروری بر ماجرای انحصار توتون و تنباکو در آخرین روز رجب ۱۳۰۷ ه.ق و ماجراهای پس از آن؛
تنباکو و توتون در دوران صفوی و از طریق مرز عثمانی وارد ایران شد. ایرانیان ابتدا از چپق‌های بلند ترکی استفاده می‌کردند و سپس با ساخت قلیان، به نوع دیگری به دود کردن این ماده تسکین‌دهنده پرداختند. این ابتکار باعث شیوع مصرف توتون و تنباکو در بین اغلب مردم از طبقات اجتماعی مختلف از جمله بازاری‌ها، مردم عادی و حتی فرهیختگان آن دوران شد، تا جایی که نه‌تنها به مصرف آن روی آوردند، بلکه به فکر کشت و زراعت آن هم افتادند.
عدالت‌خواهی در جامعه ما مظلوم است
بررسی نسبت عدالت، آزادی و امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر در گفتگو با محسن ردادی؛
جامعه‌ای که فرهنگ آن فرهنگ عدالت‌خواهی و مقتدای او امیرالمؤمنین (ع) و هدف از تشکیل حکومت در آن عدالت بوده است، باید مفهوم عدالت را به درستی بداند و بعد بر اساس همین تعریف، به سمت اجرای عدالت در امور جاری برود. در این شرایط یکی از ابزارهایی که می‌تواند این مشکل را اصلاح کند، به‌کاربستن ابزاری به نام امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر است.

چه کسی صدای کارگران را خواهد شنید؟

امور جاری مملکت نظام نمایندگی و وکالت نیاز دارند

«گدار» تا آخر در کنار فلسطین و آرمان‌هایش ماند

رقابت جشنواره‌های مد و لباس با لباس قاچاق باکیفیت و قیمت پایین!

خدمت را باید در عمل نشان داد نه رتوریک!

«هوش مصنوعی»؛ مؤلفه جدید قدرت جهانی

اقتصاد، قدرت آفرین است

دانش‌آموز باید ارتفاع قله‌ها را حفظ کند، چرا؟!

دچار نوعی خودسانسوری فرهنگی هستیم

حکمرانی اقتضایی عدالت نمی‌آورد

ما در ایران اقوام غیربومی نداریم

بنیان‌گذار دولت ملی در ایران کیست؟

عدالت‌گستری مهم‌ترین هدف قیام «مهدی موعود» است

دانشگاه جای فکر است نه شعار!

آمریکا در مسیر زوال بی‌بازگشت

هم خانواده ساز!

ایده حکمرانی امام خمینی علاوه بر فقه مبتنی بر فلسفه، کلام و عرفان بود

«جنگ داخلی» نمایش خون‌بازی در کاخ سفید

هیچ‌کس ۱ میلیارد دلار درآمد ندارد!

از زمان مواجهه ایرانیان با مدرنیته،جامعه ما پیچیده تر شده است

معمار‌ ایران مستقل و آزاد

هویت، تئوری اختصاصی هر نوجوان برای زندگی

نوجوان باید ظلم‌ستیز باشد

رقابت پیرمردها در افول آمریکا!

نفوذ به عمق دستگاه تئوری‌پرداز و تمدن غرب!

تغییر نگرش انسان به عالَم و آدم، مبتنی بر چیست؟

می‌توان از ابزار‌های جدید در آئین‌های مذهبی استفاده کرد

حکمرانی اسلامی را به حکمرانی فقهی تقلیل ندهیم

حرکت شهید رئیسی در مسیر تبدیل «قدرت» به «خدمت» بود

مدارس خصوصی و بازتولید تفکر طبقاتی در ایران