امر جمعی

اصولاً باید این را در نظر داشت که نمود اصلی دین در جامعه، مناسک است. یعنی مردم در جریان حضور و مشارکت در آیین‌های جمعی، هویت دینی خود را تجربه و آن را بیان می‌کنند. پیوند میان دین با اخلاق یا باورهای اعتقادی، ثانویه است و در اغلب موارد، ارتباطشان سست و مبهم است. یعنی بسیاری از افراد، عقاید روشن و شفافی درباره امر قدسی ندارند و اخلاق استوار و محکمی را هم رعایت نمی‌کنند، اما از مجرای مناسک با هویت دینی‌شان ارتباط برقرار می‌کنند.