حامد سروری

جنگ فرصتی برای انسجام و تدبیر در برابر جنگ شناختی دشمن فراهم کرده است. من از یک تعبیر به اسم «رشته کوه ناامیدی» همواره یاد کرده‌ام. «رشته کوه نا امیدی» دلالت بر فرکانس جنگ شناختی دشمن دارد. جنگ شناختی دشمن دقیقاً شبیه یک فرکانس است، بالا و پایین دارد. اگر بتوانید این حوزه‌ها را آرام کنید، جامعه فعلاً آرام می‌ماند، چون در کوتاه‌مدت همراه بوده و توقعات خود را پایین آورده است.

مسئلۀ جدیدی که به وجود آمده، مسئلۀ «تعلیق اقتصادی» و «تعلیق اجتماعی» است. تصویر ما از آینده معلق شده است. این وضعیت تا حدی طبیعی است، ولی اگر طولانی شود، ادامه آن در بلندمدت بسیار خطرناک است و این اساساً یک پدیده جدید محسوب می‌شود. درست است که برخی اتفاقات ممکن است قبل و بعد از جنگ تغییر کرده باشد، ولی این حالت تعلیق که «آیا امشب حمله می‌شود یا نه؟» فراگیر شده است.

شما باید بازی قدرت‌های بزرگ را درک کنید. آیا بازی قدرت‌های بزرگ این است که یک حکومت سکولار میانه‌رو در ایران روی کار بیاید؟ یا او می‌خواهد به‌صورت کلی زیر میز ایران بزند؟ به نظر می‌رسد که پارادایم به‌صورت کلی عوض شده است. غرب دیگر دنبال حمایت از میانه‌روهای ایران نیست. حالا ممکن است کسی بگوید ما خودمان بیاییم جامعه را سکولار کنیم تا زمینه آن تنش‌ها و تضادها کلاً از میان برود. من می‌گویم این حرف غلط است.

آیا از اساس در جامعه ملات دیگری وجود دارد که بتواند انسجام را تضمین کند؟ حوزه سیاست‌گذاری، حوزه چگونگی‌هاست. در حوزه‌های نظری، توصیفی از «واقع» عرضه می‌کنند و یا نهایتاً با بیان کلیاتی می‌گویند که جامعه باید این‌گونه باشد؛ اما کاری به چگونگی‌ها ندارند. خیلی راحت توصیف می‌کنند که جامعه و دولت ضعیف است.