آینده پژوهی

آقای «مصباح یزدی» حتی از اصطلاح «علم دینی» استفاده نمی‌کنند. عنوان کتابشان «رابطه علم و دین» است. ایشان در به‌کاربردن «علم دینی» خیلی وسواس داشتند. می‌گفتند ما باید مواجهه پیدا کنیم. آن طرف یک حرفی زده است، من می‌گویم اول باید حرفش را بفهمم، بعد با تمام میراث‌فرهنگی خودم بیایم و آن را نقد کنم. اگر توانستم، چیزی هم به آن اضافه کنم. غرض این نبود که چیز جدیدی را تأسیس کنیم.

از بحران مشروعیت سرمایه‌داری که در سیاست آمریکا آشکار شد تا بازگشت انحصار‌ها و خیزش هوش مصنوعی، سرمایه‌داری امروز بیش از هر زمان دیگری به مسئله‌ای فراتر از اقتصاد تبدیل شده است؛ مسئله‌ای که سیاست، قدرت و درک ما از انسانیت را بازتعریف می‌کند.

سینما ابزار قدرتمندی برای هشدارهای آینده‌نگر است. زیرا می‌تواند از طریق داستان، شخصیت‌پردازی و تصویرسازی عاطفی، پیام‌های پیچیده اجتماعی، زیست‌محیطی و فناوری را ملموس کند. تمرکز بر تجربه انسانی، هم‌ذات‌پنداری با شخصیت‌ها و استفاده از روایت‌های استعاری، پیام‌ها را از سد مقاومت روانی مخاطب عبور می‌دهد و آن‌ها را به تفکر و گفتگو وا می‌دارد.

درحالی‌که الگوی انسان در منظومه سرمایه‌داریِ مبتنی بر تکنولوژی - به‌ویژه در عصر هوش مصنوعی - بر پایه مدل‌های تقلیل‌گرایانه سایبرنتیک و الگوریتمی بنا شده است و در این چارچوب، انسان به‌عنوان «واحد داده‌ای» یا «گره‌ای در شبکه اطلاعاتی» بازتعریف می‌شود، درست در نقطه مقابل یعنی در منظومه معرفتی اسلام، انسان جایگاهی یگانه دارد.