خلافت

یکی از روش‌های عزل حضرت علی (ع) این بود که کارگزاری را می‌فرستادند و طبیعتاً آن کارگزار قبلی می‌دانست که دیگر عزل شده است. البته کارگزاران عثمان اکثراً قبل از آمدن کارگزار حضرت علی (ع)، بیت‌المال را برمی‌داشتند و فرار می‌کردند. مثلاً «عبدالله بن عامر» - کارگزار بصره - بخشی از بیت‌المال را که توانست، با خودش برد. «یعلی بن منیه»، کارگزار یمن بود. او بخشی از بیت‌المال را برد و سپاه جنگ جمل (ناکثین) را از آن پولی که دزدیده بودند، تجهیز کرد.

هفته‌ای که گذشت ایام قتل عثمان و رسیدن حضرت علی (ع) به خلافت ظاهری بود، مخالفین عثمان میوه نرسیده را چیدند چراکه عثمان سن بالایی داشت و اگر قاتلان او نبودند به مرگ طبیعی از دنیا می‌رفت و از آنجا که مطرح‌ترین گزینه بعد از او حضرت علی (ع) بود، خواه ناخواه خلافت به او می‌رسید.

حضرت در عهدنامه اینطور می‌گویند؛ مردم دو گروه هستند یا برادر دینی تو و یا در آفرینش همانند تک هستند. باید به یک چشم به آن‌ها نگاه کنی و حقوق برابری برای شان در نظر بیاوری. این اشتباه است که برخی می‌گویند او را در جای خود و دیگری را نیز در جای خود بنشان!