سکولار

انسان‌شناسی بدبینانه مسیحی - هابزی، زیربنایی مهم و حذف‌ناپذیر برای جامعه، دولت و سیاست مدرن است. معادل دیگر قداست‌زدایی، خنثی‌سازی است که اوج آن را می‌توان در دورخیز هابز برای ساختن «جهان خنثی» دید.

بزرگ‌ترین دروغی که فرهنگ غرب به ما گفت، این بود که خدا مرده است و انسان‌ها می‌توانند راه خود را به سوی آزادی باز کنند. در فرهنگ غربی، ریشه‌دارترین باور، تلقی از دین به‌عنوان یک باور کهنه و منسوخ است؛ یک مشت داستان جن و پری که آدم‌های نادان آن را اختراع کرده‌اند.

در نگاهی تطبیقی به نوشته‌ها و روزنامه‌ها و جراید جناح روشن‌فکر و متجددان غرب‌گرا طی یک یا دو دهه قبل از مشروطیت دیده می‌شود که بیشتر آه و افسوس خوردن برای عقب‌ماندگی ایران از کاروان تجدد و تمدن نمودار است و این نوشتار‌ها یا فاقد یا دارای اثرات کم‌رنگ ضداجنبی و ضداستعماری بوده و کمتر علیه فرهنگ غربی است.

میان سکولاریسم و سکولار شدن تفاوت است. سکولاریسم یک مکتب فکری و ایده است که -براساس مبانی خود- اعتقاد دارد دین باید از سیاست یا جامعه جدا باشد.