مردمی سازی

حضرت امام(ره) بارها بر لزوم دفاع اقتصادی و اتکای درون‌زا تأکید کردند. یکی دیگر از محورهای کلیدی در منظومه اندیشه اقتصادی امام، بحث مردمی‌سازی اقتصاد بود. ایشان بر این باور بودند که مردم باید در اقتصاد مشارکت داشته باشند و این مشارکت نباید منحصر به اقشار خاص یا ثروتمند جامعه باشد. از نظر ایشان، باید توزیع عادلانه ثروت، امکانات و فرصت‌ها در جامعه تحقق یابد و در برابر رفاه‌زدگی مقابله شود.

هر جا گفتمان و سیاست حکومت به گفتمان مردم نزدیک بوده، توانسته روی افکار عمومی تأثیر مثبت بگذارد. مردمی‌سازی و بسیج شدگی اتفاق افتاده است و هرجا گفتمان حکومت یک گفتمان دیگری بوده و سطح حکومت و حاکمیت طوری بوده که موردپسند مردم نبوده، مردمی‌سازی شکل نگرفته است یا به‌سختی اتفاق افتاده و یا اگر اتفاق افتاده، متزلزل شده است.

ما نوعی بسیج در ایران داریم که من نام آن را «بسیج عقیدتی» می‌گذارم. در جنبش‌های اجتماعی عرفی ما در ایران - چه جنبش اجتماعی دانشجویی و چه جنبش اجتماعی زنان، جنبش‌های زیست‌محیطی و چه جنبش‌های هویتی و... - یک جنبه بسیج عقیدتی وجود دارد و این جنبش‌ها بعد از انقلاب هم از لحاظ کمی و کیفی گسترش پیدا کردند و هم در فضای فیزیکال هستند و هم در فضای شبکه‌های مجازی و هم متن گفتاری و نوشتاری تولید می‌کنند و پرفرمنس دارند.

وجه معقول مردمی سازی، قرار دادن مردم، بر ریل خلق عرصه‌های جدید قدرت است، موضوعی که در صورت تحقق می‌تواند تمدن نوین اسلامی را رقم زند. به عبارت دیگر اگر عنصر پیشتاز تمدن غربی، سرمایه داری بود که مدام عرصه‌های جدید قدرت را خلق می‌کرد، نیروی پیشتار تمدن اسلامی، باید مردم باشند که مدام عرصه‌های جدید قدرت را خلق می‌کنند.

فراگیری کرونا و نیازمندی کشور به ماسک خود یکی از نقمت‌هایی بود که نعمت توانمندی و کارایی نیروی مردمی را به خوبی به رخ مسئولین کشاند. اقتصاد غیرمولد بلای جان ما شده است و به نظرم ما نیازمند یک نوع تغییر ساختاری در مدل حکمرانی اقتصادی هستیم.