استعمار مدرن

تحولات برآمده از طوفان الاقصی به‌نوعی طراحی‌های سیاسی - اقتصادی آمریکا در منطقه غرب آسیا را مختل کرده و با طراحی آزمایشی اخلال در «باب‌المندب» توسط یمن، آمریکا را نسبت به آبراهه‌های جهانی حساس‌تر ساخت و امروزه نیز در جریان جنگ رمضان بیش‌ازپیش خود را نمایان ساخته است. اعمال حکمرانی ایران بر تنگه هرمز را می‌توان به‌مثابه ضربه بسیار بزرگی به نظم پیشین آمریکایی دانست که یکی از مهم‌ترین پایه‌های آن، منطقه غرب آسیاست

ادویه به‌عنوان یک کالای مهم، نقش مهمی در آغاز عصر استعمار داشت. استعمارگران همواره به دنبال کالاهای استراتژیک، طرح‌های استعماری خود را سامان داده‌اند. ادویه، طلا، نفت و گاز، مواد معدنی کمیاب و استراتژیک و امروزه «اطلاعات» همگی در حکم کالاهایی هستند که می‌توان تاریخ تطورات استعمار را بر اساس آنان بازگو کرد.

هم اکنون که در دوران پسا استعماری به سر می‌بریم هویت، جنسیت، ملیت و فرهنگ تحت تأثیر استعمار قرار دارد و کشور‌های استعمارگر به صورت غیرمستقیم آنها را کنترل و مدیریت می‌کنند. هر چند استعمار به شکل گذشته مشهود نیست، فعالیت استعمارگران به صورت غیر مستقیم آنها را کنترل و مدیریت می‌کند.

جامعه در «وضعیت پیشاگفتمانی» به حیات خود ادامه می‌دهد و مکانیسم‌های بقا و همبستگی اجتماعی را پیش می‌برد، اما این مکانیسم‌ها در گفتار علمی رایج جایگاهی ندارند، زیرا قلمرویی که باید آنها را به گفتار درآورند یعنی «سیاست»، «هنر» و «علم» نتوانسته‌اند ارتباط ارگانیک با این وضعیت برقرار کنند و گفتارشان به «هذیان» بدل شده است.

امروزه به نظر می‌رسد استعمارزدایی هر چه بیشتر از ارجاعات تاریخی خود خالی شده و صرفاً نام دیگری است برای قواعد هنجاری رایج در جامعۀ غربی.

با توجه به اینکه اکنون در مقطعی هستیم که برای دانشگاه‌های شمال جهانی ابراز تمایل به «استعمارزدایی از دانشگاه» مد شده است. بسیاری از محققان برای درک چگونگی انجام این کار به سمت ایده شرق شناسی سعید می‌شتابند، با اینکه رویکرد و تعهد امین به علوم اجتماعی جنوب محور ممکن است چشم انداز رادیکال تری پیش چشم آن‌ها قرار دهد.