زبان شناسی

انتشار مکاتبات بین اپستین و چامسکی تنها دوگانگی شخصیت چامسکی را بیشتر آشکار کرد. ما با دو چامسکی روبه رو هستیم؛ چامسکی اول که به‌عنوان استاد «ام‌ای تی» با نهاد‌های نظامی و اطلاعاتی آمریکا همکاری می‌کند و چامسکی دوم که همواره علیه ساختار قدرت آمریکا فعالیت کرده است. این دوگانگی در زندگی شخصی او و در ارتباطاتش با حلقه‌های ثروت و قدرت مانند «جفری اپستین»، «استیو بنن» و «ایهود باراک» دیده می‌شود؛ تعاملاتی که هم به او دسترسی به اطلاعات و تحلیل‌های دقیق‌تر درباره سیاست‌های آمریکا و جهان می‌داد و هم شک و تردید درباره اصول اخلاقی او را افزایش می‌داد.

در یک اتفاق ارزشمند، هند با بیش از یک میلیارد جمعیت، فارسی را وارد برنامه درسی دبیرستان‌هایش کرده است. اگر فقط درصد کمی از این دانش‌آموزان فارسی بخوانند، میلیون‌ها فارسی‌دان جدید خواهیم داشت. اینها هم آورده فرهنگی دارد، هم قدرت نرم و هم منفعت اقتصادی. اما متأسفانه اهتمام جدی برای آن وجود ندارد.

وقتی در شرایطی همچون امروز قرار می‌گیریم که وضعیت، یک وضعیت اضطراری ملی است، باید بتوانیم زبان رسانه‌ای متناسب با این وضعیت را داشته باشیم و از آن استفاده کنیم. در چنین شرایطی، نمی‌توان هر گروهی را به حال خود گذاشت تا به‌صورت خودجوش، مدل خود را از به‌کارگیری پیام، هشتگ‌ها یا قالب‌های رسانه‌ای داشته باشد. یکپارچه‌سازی زبان رسانه‌ای در وضعیت اضطرار ملی، از طریق شکل‌گیری «سامانه دفاع گفتمانی» تعریف می‌شود.

ما در شرایط «بازی با کلمات» هستیم؛ بازی با قالب‌ها، بازی با جملات. و راستش را بخواهید، باید بگویم جنگ، بیش از آنکه برای آحاد مردم در هر جای دنیا مستقیما چهره‌ خود را نشان دهد، چهره‌اش را در رسانه و از طریق زبان و واژگان نمایان می‌کند. بنابراین برای ما مهم است که این روزها، ادبیات جنگ را به‌نحوی همه‌فهم، گویا و منطبق با جهان‌بینی خودمان توصیف و ایجاد کنیم و درباره‌ آن به یک اجماع مهم برسیم.

فاطمه عظیمی‌فرد، زبان‌شناس و نویسنده تاکید کرد: حضور دانش‌آموزان در فضای مجازی موجب مواجه آنها با شکسته‌نویسی، بی‌توجهی به خط و نحو زبان فارسی و گسترش زبان مخفی شده است.

بنا به نظرسنجی‌های محققان ایرانی از مخاطبان سریال‌های کره‌ای، آنان تمایز اصلی فیلم‌ها و سریال‌های کره‌ای با محصولات تلویزیونی و سینمایی دیگر کشور‌ها از جمله کشور‌های غربی را در تشابه فرهنگی عنوان کرده‌اند. به عقیده ایشان، کاراکتر‌های کره‌ای پر از احساسات هستند، با اطرافیانشان مودبانه صحبت می‌کنند، به بزرگتر‌ها احترام می‌گذارند، وقتی با غریبه‌ای رو به رو می‌شوند او را به نام صدا نمی‌زنند و با القاب احترام‌آمیز خطابش می‌کنند درست مانند آنچه که ما در فرهنگ اصیل ایرانی مشاهده می‌کنیم، به همین دلیل مخاطبان ایرانی بهتر می‌توانند کاراکتر‌های این سریال‌ها و فیلم‌ها را درک کنند و آن‌ها را بیشتر دوست دارند.

امید طبیب‌زاده استاد زبان‌شناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بر این باور است؛ بدون ایجاد اصلاحات بنیادین در خط فارسی و فقط با یکدست کردن آن و البته ایجاد یکی دو تغییر کوچک در آن، بسیاری از مسائل مربوط به پردازش زبان و خط فارسی حل خواهد شد.