آگاهی بخشی

با توجه به اکتسابی بودن مسئولیت‌پذیری اجتماعی، مهم‌ترین مسئولیتی که رسانه‌­های رسمی در این حوزه بر عهده دارند؛ آموزش و راهنمایی است. چرا که رسانه‌ها همواره از ابزار‌های اصلی آگاهی بخشی و شکل‌دهی به افکارعمومی به شمار می‌روند. رسانه‌ها ارزش‌ها و هنجار‌های اخلاقی را در میان اعضای جامعه نهادینه می‌کنند و نقش بزرگی در جامعه‌پذیری افراد دارند.

مریم عمید اولین نقدهای اجتماعی در قالب کاریکاتور را در تاریخ روزنامه‌نگاری آغاز کرد. مطالب این نشریه عموما حول محور خبر، مقاله و کاریکاتورها، می‌چرخید و همگی برای تشویق به تعلیم و تربیت دختران، مبارزه با خرافه، رمال و فال‌‌گیری، آموزش‌های صحیح در حوزه‌ی سلامت، آداب معاشرت، فعالیت‌های اجتماعی و… بود. این مطالب دریچه‌ای بود که مریم‌خانم به دنیای زنان گشود و سبب شد زنان کم‌کم هویت مفقوده‌ی آن سال‌های خود را بازیابند.

ما دست‌کم دو بار به سطح قابل قبولی از خودآگاهی دست پیداکرده‌ایم. طبیعتاً منظور من از این خودآگاهی، خودآگاهی جمعی از نخبگان فکری کشور است و نه خودآگاهی عمومی و اجتماعی که در دوره جدید رخ می‌دهد. هر دو خودآگاهی یادشده محصول نوع و شرایط حکمرانی صفویه است. حکومت صفویان در حقیقت بحران بزرگی را در عرصهٔ حیات داخلی و روابط خارجی جامعه ایران ایجاد کردند. از یک سو، بحرانی درونی و از سوی دیگری بحرانی خارجی که هر دو ایران را در وضعیت تنش داخلی و چالش خارجی با کشورهای همسایه قرار داد. در آن زمان هنوز غرب برای ما نه تبدیل به مساله و موضوع تفکر شده بود و نه اساساً شناختی از ماهیت و مبانی آن داشتیم.

وظیفه داریم سطح علمی و آگاهی مردم را در مسائل گوناگون اعتقادی فرهنگی و سیاسی بالا ببریم مراکزی باید با پشتوانه‌های حوزوی و دانشگاهی باشد و با ابزار ارتباطی نوین این نیاز جامعه را پوشش دهد. به‌خصوص که داعیه ایجاد تمدن نوین اسلامی را داریم، تمدن مسلط غرب رو به زوال است و خودشان هم گواهند، ما برآنیم که با تمدنی جایگزین، جامعه بشری را سوی صلاح و پیشرفت واقعی با تعالیم اسلام ببریم.