چالش حجاب

ما در ایران با یک ساختار فرهنگی مواجهیم که آن را روزمره تجربه می‌کنیم اما این ساختار به ‌طور رسمی تنوع و تکثر جامعه را در چارچوب اخلاق اجتماعی متعارف به رسمیت نمی‌شناسد. منظورم اخلاق رسمی و حاکمیتی نیست بلکه آن چیزی است که جامعه برچسب بی‌اخلاقی به آن نمی‌زند. این تفاوت‌ها به ‌درستی پذیرفته نشده‌اند.

مسیری که جامعه درحال پیمودن آن است و تفاوت‌های موجود در جامعه، دو مولفه مهم در فهم سیاستمدارن برای سیاستگذاری اجتماعی است. همچنین، در نسبت با کنش دولت و سیاست‌های آن باید دقت داشت که سیاستگذاری اجتماعی تنها معطوف به یک سیاست نیست. بلکه اشاره به مجموعه‌ای از سیاست‌ها دارد و اگر یک گفتمان منسجم بر آن حاکم نباشد، توانایی اثرگذاری اندکی بر جامعه خواهد داشت.

دوست داشتیم فضایی را فراهم کنیم که طرفین در حالت تساوی با همدیگر گفتگو کنند؛ چون در پشت‌صحنه تمام‌کار‌هایی که با موضوع تبلیغ عمومی و اجتماعی انجام‌شده یک نگاه از بالا به پایین وجود دارد؛ یعنی «من میدانم و تو نمی‌دانی» بر ماجرا حاکم است و حالا من می‌خواهم تو را هدایت کنم.

در عفاف هم من از همین صحبت کردم؛ باید آنقدر مرز‌های قانونی را برای عرصه‌های زندگی توسعه دهیم که مدل‌های مختلف زندگی در آن تعریف شود. در حالی‌که مدل‌های زندگی از خط کلی بیرون نزند. در عین حال احساس خفگی به اقشار مختلف دست ندهد. حکمرانی فرهنگی درست و قانون گذاری فرهنگی درست این است که مرز‌های اجتماعی فرهنگی در عرصه‌های مختلف زندگی هم از حیث سیاست‌گذاری و هم از حیث قانونی توسعه داشته‌باشد.

برخورد دولت‌ها با مسئله حجاب باعث شد این شکاف که در ابتدا به دلایلی مختلفی اعم از ورود فرهنگ مدرنیته به کشور و گسترش فرهنگ ضد حجاب در جامعه به وجود آمد، عمیق‌تر شود. به طوری که وحدت و مشروعیت سیاسی کشور را تحت تاثیر قرار داده‌است. حتی در سطحی موجب تقلیل مطالبات زنان جامعه شده‌است. به طوری که با پررنگ شدن این مسئله و شکافی که بین جامعه زنان به وجود آمده، مطالبات بسیار اصلی‌تر زنان به حاشیه رفته و انسجام بین آنان را تحت تاثیر قرار داده است.

سوای از حواشی رویداد تلخ مسجد گوهرشاد که تا ابد به عنوان مهر ننگی بر پیشانی پهلوی‌ها حک شد، ضروری است زمینه‌های شکل‌گیری ایده کشف حجاب مورد واکاوی قرار گیرد.