پدر

در حالی‌ که نقش پدر در خانواده ایرانی طی دهه‌های اخیر در میانه سنت و مدرنیته معلق مانده، شواهد روان‌شناختی و تجربیات بالینی نشان می‌دهد غیبت «حضور کیفی» پدر در فرآیند تربیت، به یکی از عوامل مؤثر در شکل‌گیری بی‌ثباتی هویتی نسل جدید تبدیل شده است؛ نسلی که بیش از هر زمان دیگر، نیازمند ارتباطی معنادار، پایدار و اقتدارمند با پدر است.

بخشی از ادبیات و هنر معاصر برای آشنازدایی از مفهوم پدر، تصویری ساختگی از او ارائه می‌دهند؛ تمسخر پدر توسط فرزندان، بی‌دست‌وپایی پدر در انجام امور مربوط به خانواده، درک‌نکردن جهان نوجوان توسط پدر و… از ویژگی این آثار است. این شکل از ارائه، فراتر از نمایش واقعیت‌های اجتماعی است و غالباً غلتیدن در دامن ابتذال و ایجاد جذابیت کاذب است.

دو دیدگاه کلی در مورد جایگاه پدر به عنوان محور اساسی و مسلم برای خانواده وجود دارد که با این تبیین می‌توانیم نگاه مثبت را متعالی و نگاه منفی را مثبت سازیم. در شرایط فعلی نگاه مادی، کلیشه‌ای و سطحی به جایگاه پدر وجود دارد که به نقصان در تربیت دینی برمی‌گردد.

باباها کم‌حرف‌ترین عضو خانواده هستند، آن‌ها بیشتر از آنکه با ما صحبت کنند، به ما فکر می‌کنند و درباره گرفتاری‌ها و نگرانی‌هایشان چیزی نمی‌گویند. اما واقعا در ذهن باباها چه می‌گذرد؟ از چند «پدر» پرسیدیم که دقیقا توی ذهن‌شان چه می‌گذرد؟

طهماسبی مدرس دانشگاه بر این باور است که نقش پدران در شخصیت‌سازی به‌مراتب بیشتر از مادران است اما معمولا این تصویر را به خانواده‌ها داده‌ایم که مادر تأثیر بیشتری از پدر در خانواده دارد یعنی اگر پدر در خانواده نباشد اتفاق خاصی نمی‌افتد. از طریق پدر است که کودک به گفته خواجه نصیر طوسی از تدبیر و کمالات نفسانی، چون آداب و فرهنگ، هنر و صناعات و علوم و طریق زندگی که اسباب بقا و کمال نفس او هستند برخوردار می‌شود.

علی اعظم عاملی از ۱۵ سالگی وارد حوزه علمیه شد و سال‌ها پیش از این در قامت یک مرد انقلابی دینش را به امام خمینی (ره) که در همسایگی شان بود، به نیکی ادا کرد و حالا نتیجه سال‌ها تربیت انقلابی و دینی فرزندانش این می‌شود که به افتخار پدر شهید بودن می‌رسد.

پدرم با شهید همت خیلی صمیمی بود و یکسری آدم‌ها به این دوستی و رفاقت حسادت می‌کردند. پدرم هم به خاطر این حسادت‌ها خیلی اذیت می‌شد. وقتی حاج ابراهیم همت به شهادت می‌رسد پدرم بیشتر اذیت می‌شود و به همین دلیل از لشکر ۲۷ به لشکر ۱۰ می‌رود. می‌گوید بدون شهید همت نمی‌توانم در لشکر ۲۷ بمانم