دولت - ملت

از نظر امام خمینی (ره)، اساساً اسلام صرفاً مجموعه‌ای از اعتقادات و باورها نیست؛ اسلام همان «انسان» است. برای همین، برای امام خمینی (ره) آن چیزی که در حکومت مهم بود، «حکومت اسلامی» به معنای رایج نبود؛ مسئله اصلی، «ولایت» بود و حتی فراتر از ولایت‌فقیه، مسئله «انسان» بود. ایستادگی انسان برای امام خمینی (ره) مهم بود و تا آخر از آن مراقبت کرد.

اگر ساختار نتواند اهدافی که برای آن طراحی‌شده را برآورده سازد، چاره‌ای جز فروپاشی و جایگزینی با ساختار دیگر ندارد. پیداست که ساخت اجتماعی، سیاسی و اقتصادی زندگی بشر در برابر بحران‌ها ناکام مانده، مشکلات تبدیل به بحران شده و نظم‌های کنونی -که چند قرن خودنمایی می‌کند- را تهدید می‌کند. یکی از این کلان نظم‌ها و ساختارهای موجود، نظام دولت-ملت است.