آموزه‌های قرآنی

ما در شرایط مواجهه با فرعون زمان خود یعنی آمریکا هستیم و اسرائیل جزئی کوچک از آمریکا شمرده می‌شود که بدون آمریکا از خانه عنکبوت لرزان‌تر و ضعیف‌تراست؛ و طبعا مقابله با ستمگر و فرعون زمانه مشکل و طاقت‌فرسا اما وظیفه است.

براساس تعالیم قرآن، مومنان نباید به لبخند و محبت ظاهری دشمنان دلخوش دارند؛ زیرا آنان اگر به شما لبخندی می‌زنند و محبت می‌ورزند، از این جهت است که توان مقابله وتقابل با شما را ندارند، بنابراین به شیوه مکر و کید و غرور و فریب رو آورده‌اند تا این‌گونه شما را بفریبند و قدرت شما را محاسبه کرده و بستری را برای تضعیف قدرت و اقتدار شما بیابند و در زمان مناسب به شما ضربه بزنند. آنان با محبت دروغین به شما، می‌خواهند در میان شما نفوذ کرده و از نزدیک اطلاعات کاملی از نقاط قوت و ضعف شما به دست آورند. (ممتحنه، آیات ۱ و ۲؛ آل‌عمران، آیه ۱۱۸)

در میان انبوه نویسندگان و کتاب‌ها، قرآن کتابی است که قابل قیاس با هیچ کتاب دیگری نیست قرآن کتابی از سوی خداست خدایی که علم بی‌نهایت دارد.

سنت اجتماعی الهی برآن است تا مومنان در درون جنگ و ضرر و تکانه‌های شدید اجتماعی قرار گیرند تا جایی که حتی پیامبر نیز بگوید: «زمان نصرت و پیروزی کی می‌رسد؟» در این شرایط سخت است که ناگهان نصرت الهی می‌رسد و مومنان پیروز و سربلند از میدان بیرون می‌آیند.

غیظ و غضب هردو به معنی خشم است. غضب خشمگین شدن و فوران‌کردن خون قلب با قصد انتقام‌گرفتن است، در حالی که شدت یافتن غضب را غیظ گویند. (المفردات فی غریب القرآن، ص ۶۰۸- ۶۱۹). واژه غیظ در قرآن بار‌ها به کار رفته است؛ غیظ حالتی نفسانی است که آثار آن در چهره و بدن ظاهر می‌شود. برافروختگی و افزایش فشار و ضربان و حرکت خون به سمت چهره و قرمزی شدید از نشانه‌های آن است. این حالت گاه موجب مرگ و سکته افراد می‌شود.

شاید بار‌ها در حوزه روابط خانوادگی و اجتماعی از عرف و معروف بسیار شنیده باشید و حتی برخی از سازمان‌ها و نهاد‌های اجتماعی به طور رسمی و شبه‌رسمی در حوزه معروف به فعالیت می‌پردازند. این در حالی است که در خانه و کوی و برزن و بازار همواره از سوی دیگران مورد داوری ارزشی قرار می‌گیرید و رفتار‌های شما به نقد کشیده می‌شود و باید‌ها و نباید‌های بسیاری شما را در چارچوب عرف و معروف احاطه می‌کند.

قرآن نیز به این مسئله توجه دارد و برای اینکه مسئله جامعه‌پذیری و الگو‌پذیری در میان دوستان مسئله مهم و حیاتی است که با زندگی و سرنوشت شخص ارتباط تنگاتنگ پیدا می‌کند و او را به سوی بدبختی و یا خوشبختی سوق می‌دهد، بر انتخاب دوست تاکید می‌کند. در آیاتی چند به این نکته اشاره می‌کند که در قیامت کسانی که گرفتار آتش دوزخ می‌شوند خود را سرزنش می‌کنند که چرا دیگری را به دوستی گرفته بودم و‌ای کاش او را به دوستی نمی‌گرفتم. (فرقان آیات ۲۷ و ۲۸ و زخرف آیات ۶۶ و ۶۷)

اهل توکل، اهل توحید محض می‌باشند و توحید افعالی را باور دارند. از این رو تقدیرات الهی را به آسانی می‌پذیرند (توبه، آیه۵۱) و نسبت به مصیبت‌ها و رخداد‌ها و پیشامد‌ها و گرفتاری‌ها و اذیت و آزارها، صبر و شکیبایی پیشه می‌گیرند؛ زیرا آن را در چارچوب خواست واراده و ربوبیت و حکمت الهی تفسیر و تبیین می‌کنند. (مزمل، آیات ۹ و ۱۰)

از جمله آثار فسق که در قرآن بیان شده، ارتکاب امور خبیث است. کسی که در برخی از امور زندگی اش فسق می‌ورزد و برخلاف احکام شریعت عمل می‌کند، در یک فرآیندی از حالت طبیعی خارج خواهد شد و اندک‌اندک مزاج طبیعی خود را از دست داده و به‌جای گرایش به طیبات و امور پاک و پاکیزه، به امور خبیث و ناپاک و زشت گرایش می‌یابد و کار‌های زشت و بد برای او عادی شده و حساسیت خودش را نسبت به آن‌ها از دست می‌دهد. از این‌رو خداوند از آثار فسق‌ورزی در برخی از امور را گرفتار شدن به انجام کار‌های زشت و خبیث می‌داند. (انبیاء، آیه ۷۴)

انذار یکی از مهم‌ترین راه‌هایی است که قرآن و خداوند برای هدایت مردم از آن استفاده کرده است. اصولا وظیفه همگانی آن است که دیگران را انذار کنند. از آیات قرآن این معنا به دست می‌آید که در هر ملت و قومی هشداردهنده وجود داشته و خواهد داشت ولی لزوما به معنای وجود بشارت‌دهنده نیست. آنچه مهم است وجود کسی است که هشدار دهد.