میرزاکوچک خان جنگلی

جنبش جنگل، اتحادیه نامتجانس بوده است و خود میرزا کوچک خان دارای عقاید و ریشه‌هایی مبتنی بر اندیشه‌های وطن‌خواهی و ملی‌گرایی بوده است. تقریبا می‌توان گفت مبارزه با بیگانگان اساس اندیشه میرزا را شکل می‌داد.

به دنبال شروع تحولات سیاسی در روسیه موسوم به انقلاب اکتبر، آن کشور وادار شد موقت هم که شده در چهره استعماری خود تجدید نظر کند. از همین روی، معدودی از قرارداد‌های استعماری خود با ایران را لغو کرد و برای حل مشکلات داخلی‌اش (از جمله مقابله با گروه‌های متعددی که علیه انقلاب بلشویکی قیام کرده‌بودند)، کلیه نیرو‌های نظامی خود را فراخواند.

میرزا کوچک‌خان جنگلی از شخصیت‌های پر رمز و راز تاریخ معاصر ایران محسوب می‌شود، به طوری که شبهات و علامت سوال‌های بسیاری پیرامون شخصیت، دیدگاه‌ها، اهداف و نیات وی وجود دارد.