جریان سیاسی

در چنین وضعیتی و با نبود فرصت بازگشت به الگوی اقتصاد سیاسی پیشین، چاره‌ای نیست جز اینکه این نیروی اجتماعی و سیاسی در مسیر «صنعتی‌شدن» قرار گیرد. در واقع برای جمهوری اسلامی، تولید و صنعتی‌شدن به یک «معنای سیاسی» تبدیل می‌شود. ما باید این تجربه را که در دهه شصت داشتیم، ادامه می‌دادیم؛ اما از دهه شصت به این‌سو، ترجیح دادیم به متر و معیارهایی بازگردیم که نظم جهانی به ما تحمیل می‌کند.

چه رادیکالیسم براندازانه و چه رادیکالیسم انقلابی از آنجا که ایده منسجم و جایگزینی برای تغییر وضعیت ندارند، در نتیجه سوار بر عواطف و هیجانات می‌شوند تا صرفاً به حیات خود ادامه دهند. آن‌ها هیچ الگویی برای ساخت آینده ارائه نمی‌کنند بلکه شروع به ساخت نوستالژی از گذشته می‌کنند تا با فروش گذشته، ترس از آینده نامعلوم را پنهان کنند.

جنبش دانشجویی که در ۱۶ آذرماه به پاخاسته بود، وصل‌کننده جنبش‌های سیاسی دانشگاهی به مسیر انقلاب شد. این جنبش‌ها به مرور و در یک بازه زمانی ۱۰ ساله به مسیر انقلاب پیوستند و در سال ۱۳۴۲ دانشگاهیان همگام و همراه با روحانیت به یکی از محور‌های اصلی مبارزه علیه رژیم پهلوی و در ادامه یکی از عوامل مهم پیروزی انقلاب اسلامی تبدیل شدند.