الگوریتم

درحالی‌که الگوی انسان در منظومه سرمایه‌داریِ مبتنی بر تکنولوژی - به‌ویژه در عصر هوش مصنوعی - بر پایه مدل‌های تقلیل‌گرایانه سایبرنتیک و الگوریتمی بنا شده است و در این چارچوب، انسان به‌عنوان «واحد داده‌ای» یا «گره‌ای در شبکه اطلاعاتی» بازتعریف می‌شود، درست در نقطه مقابل یعنی در منظومه معرفتی اسلام، انسان جایگاهی یگانه دارد.

اگر ما هوش مصنوعی را ابزاری صرفاً برای پاسخگویی بدانیم، گرفتار اتوماسیون می‌شویم. اما اگر آن را به پرسش بکشیم، به عبارتی به عنوان مخاطب ما در پرسش باشد، می‌توانیم به دانش عمیق‌تر، پرسنده و مسئولانه‌تر دست پیدا کنیم. ضمن اینکه در این مسیر نه‌تنها محتوای پرسش‌ها بلکه چگونگی فهم و بازتاب آن در جامعه حیاتی بوده و هوش مصنوعی با اینکه ذهنی سریع دارد اما قلب و خرد پرسنده هنوز در انسان پرسشگر وجود دارد. 

یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد تفکر فرهنگی مقام معظم رهبری این است که ایشان به مدل‌های فرهنگی به طور گسترده‌ای توجه دارند، هم مدل‌هایی که در تاریخ و آموزه اسلامی نهادینه شده و هم مدل‌هایی که در عصر جدید و به ویژه در فضای مجازی ظهور کرده‌اند.

توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی عمدتاً انسان‌هایی از طبقات بالای جامعه و از طبقه نژادی خاصی هستند؛ لذا استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی در استخدام نیرو برای شرکت‌ها می‌تواند به تعصب و گسترش نابرابری‌های اجتماعی - اقتصادی منجر شود.