دوران قاجار

فهمِ تاریخی از «استعمار» در جوامع مسلمان قرنِ نوزدهم و بیستم، شکل‌های متفاوتی به خود گرفت: از فهمِ سیاسی و حقوقی (اشغال و قراردادها) تا فهمِ فرهنگی و معرفتی (نفوذ زبان، علم و نظام دانایی). این چندگانگیِ تاریخی، امروز در گفتمان‌های سیاسی، دانشگاهی و عمومی ایران بازتاب یافته است.

شاه قاجار افسار کارهای خود را به دست انگلیس و روس سپرده بود و آنها هم بانک‌هایی در ایران تأسیس کردند که سیاست‌های اقتصادی و استعماری خودشان را راحت‌تر پیش ببرند.