پست مدرن

این مسئله که با قدرت و رسانه باید بر اوضاع مسلط شد را نخستین‌بار روشنفکران در ایران طرح کردند. این همان روشی است که غرب‌گرایان ایران و جریان روشنفکری پس از مشروطه برای ترویج غرب‌گرایی در ایران به کار بردند. آنها با انگلستان همکاری کردند و گزینه مناسب خود را آوردند و همگی در دولت رضاشاه مستقر شدند. این نشان می‌دهد که معتقد بودند باید از طریق قدرت وارد شد، نه از طریق مردم.

واقعیت این است که باید این اتفاقات رخ می‌داد؛ یعنی این جنگ باید در سیستم اندیشه، اولویت‌ها، افکار و چارچوب‌های مفهومی، تغییرات جدی ایجاد می‌کرد. اما به نظرم نکرده است! اکنون می‌خواهم صحبت کنم که چرا جنگ اخیر، تأثیر چندانی بر فضای اهالی علوم‌انسانی نگذاشته است.

در جهان مصرف‌گرای امروز بیش از هر چیز «مصرف» هویت انسان‌ها را برمی‌سازد. برخلاف دنیای پیشامدرن که مقولات و موضوعاتی مانند شغل، نسبت خانوادگی، تعلقات قومی و سرزمینی، تعلقات دینی اصلی‌ترین مؤلفه‌های هویت فردی و اجتماعی بودند، «مصرف» مؤلفة بنیادین هویت انسان‌هاست.

گفته شد که یکی از شاخصه‌های دوره پست‌مدرن به تعبیری «پورنوگرافی اطلاعات» و به تبع آن جنون ارتباطات است. فوران لحظه‌ای اطلاعات و تشنگی بیشتر انسان برای کسب داده‌هایی که لذت‌های آنی و لحظه را برای انسان ایجاد می‌کند، اما درعین‌حال قدرت تفکر را از وی می‌گیرد، وجه ممیزه جدی اینستاگرام است.