سکولاریسم

روحانیت برای ایفای رسالت تبلیغی خود به داشتن ارتباطات مردمی مسئولانه و متعهدانه قویاً محتاج است و باید تا حد امکان در تمهید مقدمات و رفع موانع آن بکوشد.

تفاوت‌های امام خمینی (ره) با آیت‌الله گلپایگانی و شریعتمداری، قبل از انقلاب هم روشن بوده است. شما فکر کردید اختلاف امام با آقای «صافی»، چیزی است که در سال شصت رخ داده است؟ از اساس مشی این دو شخصیت - حتی در امور خانوادگی - کاملاً متفاوت است. اما امام هیچ‌گاه خود را درگیر آیت‌الله گلپایگانی و کسانی که مانند ایشان فکر می‌کردند، نکرد. در مسئله کتاب «شهید جاوید»، امام خمینی (ره) اصلاً درگیر نشدند.

پرسش اینجاست که چه نیرویی می‌تواند خواست محوری و انسجام‌بخش در جامعه ما باشد؟ آیا خود مدرنیته امروزه این پتانسیل را دارد؟ آیا خود جهان مدرن امروزه جز ابزارهای تکنیکال که در اختیار گرفته است، مگر مردمی دارد؟ آیا مگر نیرویی برای اداره خود به جز تکنیک دارد؟ شما با تکنولوژی جهان را مدیریت می‌کنید، اما نمی‌توانید نیروی تازه‌ای در این صحنه بیاورید. اینها باید ثابت کنند که اگر خواست دینی را کنار بگذاریم، خواست جایگزینی در سطح مردم وجود دارد.

جهانی‌شدن و فراگیری وسایل ارتباط‌جمعی و شبکه‌های اجتماعی، گسترش مهاجرت‌ها، سفرها و... همگی به معنای آن است که زمینه کمتری برای جهت‌دهی در اختیار دولت‌ها قرار دارد. حال پرسش آنجاست که فضای جهانی متناسب با سیاست‌های فرهنگی دولت ملی عمل می‌کند یا آنکه دولت، یک عنصر خلاف جریان در فضای جهانی شناخته می‌شود؟