نئولیبرالیسم

وقتی دانشگاه تگزاس برای ارائه درس‌هایی درباره نژاد و جنسیت، تأیید رئیس دانشگاه را الزامی می‌کند و هم‌زمان محدودیت‌هایی بر پژوهش‌های دانشجویی اعمال می‌کند، از بی‌طرفی نهادی چه چیزی باقی می‌ماند؟ هنگامی که مدیران دانشگاه به‌جای گفت‌وگوی دموکراتیک، از پلیس نظامی استفاده می‌کنند، زبانِ بی‌طرفی نهادی همان لحظه رنگ می‌بازد. وقتی دانشگاه کلمبیا برای برچیدن اردوگاه‌های اعتراضی دانشجویانی که در همبستگی با فلسطینیان تجمع کرده‌اند، از اداره پلیس شهر نیویورک کمک می‌گیرد، چه نشانی از بی‌طرفی باقی می‌ماند؟

شورشگران همیشه لباس سیاه می‌پوشیدند و ماسک داشتند. آن‌ها در شب با اعتماد به نفس حرکت می‌کردند و به‌طور ماهرانه می‌دانستند چگونه موتورسیکلت‌ها را بسوزانند، میله‌های تابلوهای خیابانی را جدا کنند، با قمه و شمشیر کار کنند و از شاتگان و اسلحه استفاده کنند.

نیرو‌های میانجی ما به‌شدت نیرو‌های دست‌راستی و تا مغز استخوان آمریکایی هستند. تعارف که نداریم. من می‌گویم که آقای مدنی‌زاده «پسر شیکاگو» است و به همان شکلی که وزیر اقتصاد دکتر پزشکیان است، می‌تواند وزیر اقتصاد دکتر قالیباف هم باشد؛ چه آنکه شاگردان وی اکنون از مشاورین آقای قالیباف هستند.

ظهور «فردگرایی نئولیبرال» باعث شده افراد تمام ساعت‌های روز را صرف توسعه مهارت‌های فردی و ساخت یک پروفایل اجتماعی پر زرق‌وبرق با تصاویر سفرهای خارجی کنند. داشتن فرزند، مانعی برای چنین فرهنگی است.

ظهور صندوق‌های ثروت ملی، تدابیر تجاری تهاجمی، مشوق‌های مالی و سایر روش‌های «سرمایه‌داری دولتی» ویژگی بارز دوره بین سال ۲۰۰۸ و دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ بوده است. بااین‌حال، همان‌طور که «آلبرتو توسکانو» اشاره کرده است، «ژست‌های حمایت‌گرایانه امروزی عمدتاً مرزهای نئولیبرالیسم و الزامات طبقاتی آن را رعایت می‌کنند.» جهانی‌زدایی و چندقطبی شدن، فشارهایی به رقابت ژئوپلیتیک جدید را نشان می‌دهند؛ اما هیچ نشانه‌ای از معکوس شدن بین‌المللی شدن سرمایه‌داری وجود ندارد.

اولین موج جهانی‌شدن باعث افزایش نابرابری شد؛ زیرا مناطق ثروتمند با سرعت بیشتری رشد کردند، درحالی‌که مناطق فقیرتر دچار رکود شدند یا حتی از نظر اقتصادی پسرفت کردند.

در کتاب «خطارفتن روانشناسی: سویه تاریک علم و تراپی» (2015)، ویتکوفسکی ادعاهایی جدی مطرح می‌کند. او معتقد است بسیاری از اصول روانشناختی بر افسانه استوارند و روان‌درمانگری بیشتر یک کسب‌وکار (بیزینس)  است تا درمانی مبتنی بر شواهد موثر، و به همین دلیل به جای «سایکوتراپی» از تعبیر «سایکوبیزینس» استفاده می کند. از نظر او، روان‌درمانی شبیه درددل با یک دوست است و گاه حتی می‌تواند آسیب‌زا باشد.