تبارشناسی

ایده انقلاب، پیامدِ پذیرش تقدم امر عملی بر امر نظری است. انقلاب به مفهوم مدرن کلمه این‌گونه است و خب خود انقلاب نیز پدیده‌ای مدرن خواهد بود. شما مفهوم ضدیت با امپریالیسم و سرمایه‌داری را در چپ، بسیار صورت‌بندی شده دارید. اما این وقتی به جهان شیعی می‌آید، تبدیل می‌شود به «مبارزه با ظلم».

اندیشه چپ فی‌حد ذاته انتقادی (critical) است. یعنی هر زمان که شما به موقعیت نگاه می‌کنید و از چشم‌انداز موقعیت به ایده بازمی‌گردید، نگاه انتقادی دارید. چون نگاه انتقادی، پسینی و منفعلانه (passive) است؛ یعنی ما موقعیت را می‌بینیم، آن را یک بزنگاه و خاستگاه برای بازگشت به ایده لحاظ می‌کنیم. در این صورت شما در هوای چپ استنشاق می‌کنید. این کمک می‌کند از همان ابتدا بدانیم در چه ابرجهان‌ها و ابرروایت‌هایی زندگی می‌کنیم.