نقد و بررسی

اگر تاریخ شفاهی با زبان مناسب، روایت انسانی، تلفیق رویداد‌های نظامی با زندگی شخصی فرماندهان و جذابیت بصری و ادبی ارائه شود، می‌تواند نه تنها برای پژوهشگران مفید باشد، بلکه به یک ابزار قدرتمند در تربیت نسل جوان، انتقال ارزش‌های دفاع مقدس و فرهنگ‌سازی اجتماعی تبدیل شود.

زیرساخت‌های لازم برای نقد ادبی فراهم نشده است. همچنین، خود منتقدان نتوانسته‌اند فعالیت‌های بومی را به‌اندازه کافی گسترش دهند. در بسیاری از موارد، ما با روش‌ها و پیکره‌های غربی آثار را بررسی می‌کنیم؛ مثلاً با رویکرد پدیدارشناسی، که هم روش و هم پیکره از غرب گرفته شده است. این امر ما را در ایران با یک بحران مضاعف مواجه کرده است.

شهرت اعم از سلبریتی است. ابعاد و پیشینه شهرت خیلی متفاوت است. معادل دانستن شهرت با سلبریتی، تنزل و تقلیل مفهومی شهرت است.

«خاطرات یک حلزون» بیش از آنکه صرفاً یک اثر سینمایی باشد، سفری فلسفی به اعماق زمان، خاطره و میل انسانی است؛ اثری که با سکوت و کندی، تماشاگر را به تأمل واداشته و او را از شتابزدگی روزمره جدا می‌کند.

مستند «ضد قهرمان» به کارگردانی عارف افشار که به بررسی وقایع و شخصیت‌های حاشیه‌دار اوایل انقلاب پرداخته، در هجدهمین جشنواره سینما حقیقت مورد استقبال قرار گرفت اما انتقادهایی جدی به نحوه بازنمایی تاریخی و تطبیق آن با شرایط امروز جامعه وارد شده است.

در مستند قاسم، هدف و نکته عمدتاً قابل قبول و حکایت از واقعیت می‌کند، اما آنچه نیاز به بازنگری و پردازش مجدد دارد، روش در پرداخت به این هدف و نکات است. به گونه‌ای که ضروری است تا اگر این مستند برای عموم مردم و عمدتاً جامعه خاکستری از رسانه ملی پخش می‌شود، ذهن پردازشگر مستند با اولویت قرار دادن مخاطب، فکر را از پیشفرض‌ها و سایر قضاوت‌ها صفر کند و دقیقاً از زاویه دید مخاطب، واقعیت را برای مخاطب حکایت و روایت کند.

انیمیشن «روح» به خوبی این سوال را مطرح می‌کند و تفاوت معنا و هدف زندگی را از آن جرقه‌ای که برای زندگی تعیین هدف می‌کند، تفکیک کرده است. طرح مساله به شدت فوق العاده‌ای دارد، اما وقتی به دنبال پاسخی برای این طرح مساله می‌گردیم، می‌بینیم که هیچ پاسخی به این سوال داده نمی‌شود.

یکسری فیلم‌های داخلی بود که احساس می‌شد این فیلم دارد جریان‌سازی می‌کند و احتمالاً جریان، نگاه و گفتمانش از سوی جامعه پذیرفته خواهد شد؛ در این مواقع به سرعت سیستم فیلم‌سازی و حاکمیت کمک می‌کرد بدل‌های این فیلم زیاد ساخته شود تا فیلم اصلی به چشم نیاید و دیده نشود. برای همین شما می‌بینید فیلمی مثل «قیصر» که ساخته می‌شود، بلافاصله بعد از آن گنج قارون را می‌سازند.

این روز‌ها مسابقه جذاب و دیدنی «شهروند مافیا» از شبکه سلامت صداوسیما در حال پخش است. بازی جذاب که بسیاری از جوانان را ترغیب کرده تا در کافه‌ها و دورهمی‌های خانوادگی، دو تیم شهروند و مافیا را تشکیل داده و به بازی بپردازند.