نوزاد ۲۰ روزه‌ای که ترامپ فرصت زندگی را از او گرفت
گروه جامعه و اقتصاد «سدید»؛ «پیمان صالحی» [۱] - پژوهشگر علوم سیاسی - و «نیک تورس» [۲] - خبرنگار ارشد «The Intercept» که امنیت ملی و سیاست خارجی را پوشش می‌دهد - در گزارشی که این وب‌سایت خبری - تحلیلی آن را منتشر کرده است، به موضوع کشتار غیرنظامیان در جنگ ایران از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی می‌پردازند. این دو با برجسته‌کردن شهادت «محمدعلی کیالها» - نوزاد ۲۰ روزه - به همراه ۷ عضو خانواده‌اش که در حمله ۲۷ اسفند آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه «پیروزی» تهران به شهادت رسیدند، نتیجه می‌گیرند که این جنایت و بسیاری از جنایت‌های مشابه دیگر، به دلیل تمرکز رسانه‌ای به شهدای حمله به مدرسه شجرة طیبة میناب دیده نشده‌اند. به گفته این دو پژوهشگر، پنتاگون نیز از این مسئله سوءاستفاده کرده و به دروغ مدعی شده است که حمله به مدرسه میناب تنها مورد تلفات غیرنظامی در جنگ با ایران بوده است.
من تو را تنها نمی‌گذارم!
نخستین ساعات زندگی «محمدعلی کیالها» با صلح و آرامش همراه بود. او ۲۶ فوریه (۷ اسفند ۱۴۰۴) در پایتخت ایران - تهران - به دنیا آمد. دو روز بعد، دونالد ترامپ - رئیس‌جمهور آمریکا - جنگ علیه این کشور را آغاز کرد. ترامپ در ۲۸ فوریه (۹ اسفند) در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «بمب‌ها همه‌جا فرود خواهند آمد.»
همان روز، آمریکا به مدرسه «شجره طیبه» در میناب حمله کرد و بیش از ۱۵۰ نفر که بیشترشان کودک بودند، کشته شدند. در هفته‌های بعد، بنا بر برآوردهای سازمان جهانی بهداشت، ده‌ها هزار نفر دیگر نیز در حملات آمریکا و اسرائیل کشته یا زخمی شدند. پس از آنکه آتش‌بس در ماه ژوئن (خرداد) فروپاشید و آمریکا حملات خود را از سر گرفت، وزارت بهداشت ایران اعلام کرد که حملات آمریکا بیش از ۶۵۰ کشته یا زخمی بر جای گذاشته است.
توجه جهانی تقریباً به طور کامل بر دبستان شجره طیبه متمرکز شده است و دیگر مدارس، خانه‌ها، بیمارستان‌ها، ساختمان‌های مسکونی و سایر اماکن غیرنظامی که در حملات آمریکا و اسرائیل آسیب دیده یا ویران شده‌اند، تا حد زیادی از توجه‌ها دور مانده‌اند.
والدین محمد یعنی فاطمه رستمی که در خانواده او را «حنانه» صدا می‌زدند و همسرش علی، او را به خانه‌شان در محله پیروزی در شرق تهران بردند. با وجود خطر، مادر حنانه به نام «طاهره سرباز»، برای دیدن نوه تازه‌متولدشده‌اش تقریباً ۱۰۰ مایل از شهر قزوین سفر کرد؛ در حالی که ترامپ هم‌زمان تهران را با تهدید و موشک هدف گرفته بود. ترامپ در ۷ مارس (۱۶ اسفند) در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «امروز ایران به‌شدت مورد حمله قرار خواهد گرفت! مناطقی و گروه‌هایی از مردم که تا این لحظه در فهرست اهداف قرار نداشتند، به دلیل رفتار بد ایران، اکنون به طور جدی در معرض نابودی کامل و مرگ حتمی قرار دارند.» طاهره در آن هفته شاهد ویرانی‌ها بود و هنگام رانندگی در پایتخت، موج انفجار را از نزدیک احساس کرد. او می‌گوید: «من در تهران بودم. آنچه در آنجا اتفاق افتاد را با چشم خودم دیدم. مردم هر شب بمباران می‌شدند. خانواده‌ها در همه‌جا فرزندانشان را از دست می‌دادند.»
«پیروزی»، منطقه‌ای شلوغ با ساکنانی عمدتاً از طبقه کارگر و متوسط است که یک مرکز خرید بزرگ، بیمارستان، مجموعه ورزشی و چندین مرکز حمل‌ونقل دارد و حدود ۶۰۰ هزار نفر در آن زندگی می‌کنند. با آغاز جنگ، این منطقه به‌شدت هدف حملات قرار گرفت. هنگامی که مهمات آمریکا و اسرائیل ساختمان‌های این منطقه را ویران می‌کرد، مردم برای یافتن مکانی امن به خیابان‌ها هجوم آوردند. خانواده حنانه نیز در میان آنها بود.
علی همچنان هر روز سر کار می‌رفت، اما پیشنهاد کرد حنانه و بچه‌ها برای در امان ماندن از حملات، به قزوین بروند؛ شهری که برخلاف پایتخت، به اندازه تهران هدف حمله قرار نگرفته بود. طاهره می‌گوید: «دخترم قبول نکرد و به او گفت: من تو را اینجا تنها نمی‌گذارم». سرانجام مادربزرگ به آن سوی شهر و به شمال تهران، رفت؛ جایی که پسرش مهدی رستمی با همسر و سه فرزندشان زندگی می‌کردند. او تصور می‌کرد آنجا امن‌تر خواهد بود. پس از اقامتی کوتاه، مادربزرگ به‌تنهایی به قزوین بازگشت. در ۱۸ مارس (۲۷ اسفند)، مادربزرگ با «حنانه» تلفنی تماس گرفت. او این‌طور تعریف می‌کند: «با او تماس گرفتم و پرسیدم حال خودش و بچه چطور است. پرسیدم آیا هنوز جنگنده‌ها می‌آیند؟ آیا می‌ترسد؟ آیا سروصدای زیادی وجود دارد؟ در نهایت به او گفتم مراقب خودش باشد.»
روز بعد، تمام اعضای خانواده رستمی تصمیم گرفتند که به دیدن حنانه و فرزندانش بروند. مدت زیادی نگذشته بود که «طاهره سرباز» از عروس دیگرش تماسی دریافت کرد. طاهره می‌گوید: «صدای عروسم به‌شدت مضطرب بود. می‌خواست مرا برای شنیدن خبری آماده کند. سرانجام از او پرسیدم: چه اتفاقی افتاده؟ چرا این‌قدر نگران هستی؟». عروسش گفت: «مادر، همان چیزی که از آن می‌ترسیدی اتفاق افتاده است.»
ارتش آمریکا از تمرکز محدود به مدرسه میناب به نفع خود استفاده کرده و ادعای غیرقابل‌باوری را پیش کشیده است که حمله به این دبستان، تنها مورد آسیب رسیدن به غیرنظامیان در سراسر جنگ با ایران بوده است.
طاهره در ابتدا چنان شوکه شده بود که نمی‌توانست خبر را درک کند. تنها زمانی توانست به بزرگی فاجعه پی ببرد که دیگر اعضای خانواده از شدت گریه از پا افتادند. یک حمله هوایی، ساختمان محل سکونت حنانه را در حالی هدف قرار داد که خانواده برادرش برای دیدن او به آنجا رفته بودند. در این حمله رستمی، همسرش منظرالسادات ضرابی و سه فرزندشان - علی ۱۳ساله، فاطمه ۹ساله و زینب ۷ساله - کشته شدند. حنانه و دو فرزندش نیز جان باختند: «محمدحسن کیالها» - ۷ساله - و «محمدعلی کیالها» که تنها ۲۰ روز از تولدش می‌گذشت. علی - همسر حنانه - از این حمله جان سالم به در برد؛ او هنگام وقوع حمله در خانه نبود. طاهره گفت: «وقتی به من گفتند خانواده‌ام در تهران کشته شده‌اند، از درون، قلبم شکست.»
مدارس و خانه‌هایی که دیده نشدند
دکتر «نادر آزاده» - یکی از مقامات ارشد سازمان آتش‌نشانی تهران - پس از حملات هوایی، مسئول هماهنگی عملیات امداد و نجات در پایتخت بود و بلافاصله پس از حمله به ساختمان محل سکونت این خانواده، به محله پیروزی اعزام شد. در میان تمام صحنه‌های مرگ و ویرانی که او طی هفته‌ها جنگ در تهران شاهد بود، سرنوشت خانواده رستمی با هشت کشته، تأثیر عمیقی بر او گذاشت. او گفت که نمی‌تواند ابعاد این مصیبت را فراموش کند.
یکی از نیروهای امدادی که در عملیات نجات شرکت داشت، گفت که این حمله، ساختمان را به طور کامل ویران کرده بود. او برآورد کرد که در مجموع حدود ۳۰ نفر جان باخته‌اند. ساعت‌ها طول کشید تا امدادگران، بقایای اعضای این خانواده و دیگر قربانیان را از زیر آوار بیرون بکشند. بیشتر کشته‌شدگان از زیر آوار خارج شده بودند که همسایه‌ها گفتند یک نوزاد هنوز جایی در زیر آوارهاست و همین موضوع باعث شد عملیات جست‌وجو از سر گرفته شود. او به یاد می‌آورد که سرانجام پس از ساعت‌ها، پیکر کوچک نوزاد را پیدا کردند.
بر اساس گزارش «ایروارز» - مجموعه ناظر بر آسیب به غیرنظامیان در جنگ‌ها - آمریکا و اسرائیل طی ۴۰ روز، بیش از ۱۷ هزار هدف جداگانه را مورد حمله قرار دادند؛ نرخی که در درگیری‌های مدرن تقریباً بی‌سابقه بوده است.
هیچ‌کس نمی‌داند چند نفر در ایران بر اثر کشته‌شدن عزیزانشان در جنگ سوگوارند. توجه جهانی تقریباً به طور کامل بر دبستان شجره طیبه متمرکز شده است و دیگر مدارس، خانه‌ها، بیمارستان‌ها، ساختمان‌های مسکونی و دیگر اماکن غیرنظامی که در حملات دیگر آمریکا و اسرائیل آسیب دیده یا ویران شده‌اند، تا حد زیادی از توجه‌ها دور مانده‌اند.
ارتش آمریکا نیز از این تمرکز محدود به نفع خود استفاده کرده و ادعای غیرقابل‌باوری را پیش کشیده است که حمله به این دبستان، تنها مورد آسیب رسیدن به غیرنظامیان در سراسر این درگیری بوده است. دریاسالار «برد کوپر» - فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا - در ماه می (اردیبهشت) به اعضای کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا گفت: «در میان ۱۳ هزار و ۶۲۹ مورد مهماتی که استفاده شده، تنها یک مورد تحقیق درباره تلفات غیرنظامیان در حال انجام است.»
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) نیز در پاسخ به پرسش‌های نشریه «اینترسپت» همچنان بر همین ادعاها تأکید کرده است. وقتی از سنتکام پرسیده شد که آیا این نهاد از هرگونه ادعایی درباره آسیب‌دیدن غیرنظامیان در ایران در روز ۱۸ مارس (۲۷ اسفند) یا حوالی آن تاریخ اطلاع دارد، از پاسخ مستقیم به این پرسش طفره رفت. یک مقام وزارت دفاع آمریکا به نشریه «اینترسپت» گفت: «ارتش آمریکا تمامی گزارش‌های مربوط به آسیب‌دیدن غیرنظامیان را جدی می‌گیرد. تمام ادعاهای مربوط به آسیب‌دیدن غیرنظامیان که به سنتکام گزارش شده‌اند، بررسی شده‌اند.»
پسرم یک دانشگاهی بود
آمریکا اعلام کرد که تنها در ۲۴ ساعت نخست جنگ، بیش از هزار هدف را مورد حمله قرار داده و اسرائیل نیز از حمله به ۵۰۰ هدف خبر داد.
در حالی که سنتکام از ارائه جزئیات خودداری می‌کرد، اما «طاهره سرباز» حاضر نشد سکوت کند. او به «اینترسپت» گفت: «می‌خواهم مردم سراسر جهان بدانند که غیرنظامیان در این درگیری کشته شدند. می‌خواهم مردم سراسر جهان بدانند که رئیس‌جمهور فاسد و رسوای آمریکا آمد و فرزندانم را از من گرفت. نوه ۲۰ روزه من چه جرمی مرتکب شده بود؟»
مشخص نیست که آیا ساختمان محل سکونت حنانه و علی، هدف اصلی حمله آمریکا یا اسرائیل بوده یا اینکه حمله به دلیل خطا در شناسایی هدف صورت گرفته و یا این ساختمان در اصطلاح نظامی «آسیب جانبی» دیده است. خانواده می‌گوید از هیچ مقام حکومتی که در این ساختمان سکونت داشته باشد یا هیچ‌گونه کاربری نظامی این محل اطلاعی ندارد.
ارتش اسرائیل همان روزی که مهدی رستمی و خانواده‌اش در آپارتمان حنانه جان خود را از دست دادند، اعلام کرد که در تهران «مهدی رستمی شماستان» - یکی از فرماندهان ارشد وزارت اطلاعات ایران - را کشته است. اما «طاهره سرباز» گفت که پسرش یک شخصیت دانشگاهی بوده و مقام اطلاعاتی نبوده است. او درباره این ادعا گفت: «این ادعا را رد می‌کنم. پسرم استاد دانشگاه بود. اما اگر ادعای اسرائیل درست باشد، بسیار خوشحال خواهم شد.»
«طاهره سرباز» گفت که اگر پسرش واقعاً یکی از مقامات ارشد اطلاعاتی بوده، کشتن او در کنار خانواده‌اش و از جمله یک نوزاد، این جنایت را حتی هولناک‌تر می‌کند. او گفت: «وجود یک نوزاد ۲۰ روزه در میان قربانیان و کشته‌شدن هشت عضو یک خانواده، جنایتی هولناک است. چرا او را در خیابان هدف قرار ندادند؟» پس از این حمله، حکومت ایران با مهدی رستمی مانند آنچه معمولاً درباره فرماندهان ارشد یا چهره‌های بانفوذی که در حملات دشمن کشته می‌شوند، رفتار نکرد و هیچ اشاره عمومی به خدمات او برای حکومت نداشت. «مهدی» و «رستمی» نیز نامهای بسیار رایجی هستند. ارتش اسرائیل به درخواست‌های متعدد برای روشن‌کردن اینکه آیا «مهدی رستمی شماستان» که این ارتش به آن اشاره کرده، همان «مهدی رستمی» بوده است یا خیر، پاسخی نداد. سنتکام نیز به درخواست‌های متعدد برای اظهارنظر درباره اینکه آیا این نهاد یا نیروهای اسرائیلی در ۱۸ مارس (۲۷ اسفند) حملات هوایی در محله پیروزی تهران انجام داده‌اند یا نه، پاسخی نداد.
گزارشی که «فعالان حقوق بشر در ایران» در ۱۸ می (۲۸ اردیبهشت) منتشر کردند، ۱۲ هزار و ۷۹۸ «حمله مجزا» از سوی آمریکا یا اسرائیل را ثبت کرده بود که ۷۷ درصد آنها با آسیب‌دیدن غیرنظامیان یا خسارت به زیرساخت‌های غیرنظامی همراه بوده است.
حمله‌ای که خانواده رستمی را به کام مرگ کشاند، بخشی از یک بمباران بی‌وقفه بود. بر اساس گزارش «ایروارز» - مجموعه ناظر بر آسیب به غیرنظامیان - آمریکا و اسرائیل طی ۴۰ روز بیش از ۱۷ هزار هدف جداگانه را مورد حمله قرار دادند؛ نرخی که در درگیری‌های مدرن، تقریباً بی‌سابقه بوده است. آمریکا تنها در ۲۴ ساعت نخست جنگ اعلام کرد که بیش از هزار هدف را مورد حمله قرار داده و اسرائیل نیز از حمله به ۵۰۰ هدف خبر داد. گزارشی که «فعالان حقوق بشر در ایران» در ۱۸ می (۲۸ اردیبهشت) منتشر کردند، ۱۲ هزار و ۷۹۸ «حمله مجزا» از سوی آمریکا یا اسرائیل را ثبت کرده بود که ۷۷ درصد آنها با آسیب‌دیدن غیرنظامیان یا خسارت به زیرساخت‌های غیرنظامی همراه بوده است.
آمریکا به‌عنوان رهبر ائتلافی که به ایران حمله می‌کرد، در قبال تمامی این حملات مسئولیت دارد. «پیت هگزت» - وزیر جنگ آمریکا - در ۴ مارس (۱۳ اسفند) گفت: «تنها ایالات متحده آمریکا می‌توانست رهبری چنین کاری را بر عهده بگیرد. اما وقتی نیروهای دفاعی اسرائیل را نیز به آن اضافه می‌کنید، نیرویی با توانایی ویرانگر، ترکیب این دو به معنای نابودی محض برای دشمنان اسلام‌گرای افراطی ما در ایران است. جنگیدن شانه‌به‌شانه با چنین متحد توانمندی، یک ضریب قدرت واقعی و نسیمی تازه است.»
از دانشگاه‌ها تا پل‌ها
«سینا طوسی» - پژوهشگر ارشد غیرمقیم در مرکز سیاست بین‌الملل که در زمینه روابط آمریکا و ایران تخصص دارد - به «اینترسپت» گفت آمریکا پس از آنکه در مراحل ابتدایی جنگ، تأسیسات و اهداف نظامی ایران را هدف قرار داد، به سمت حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی تغییر جهت داد. این اهداف شامل تأسیسات نفتی، کارخانه‌های فولاد و داروسازی، دانشگاه‌ها و حتی مقر برنامه فضایی ایران بود. او خاطرنشان کرد که پل‌ها نیز هدف حمله قرار گرفتند و در این حملات هم غیرنظامیان و هم نیروهای امدادی جان باختند.
آمریکا پس از آنکه در مراحل ابتدایی جنگ، تأسیسات و اهداف نظامی ایران را هدف قرار داد، به سمت حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی تغییر جهت داد. این اهداف شامل تأسیسات نفتی، کارخانه‌های فولاد و داروسازی، دانشگاه‌ها و حتی مقر برنامه فضایی ایران بود.
تابستان امسال، پس از آنکه دومین آتش‌بس نیز فروپاشید و ایران حملات خود به پایگاه‌های آمریکا را افزایش داد و تلفات قابل‌توجهی بر جای گذاشت، ترامپ بیش از پیش به اظهارات آشفته و نامتعارف روی آورد؛ از جمله تهدید حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی مانند پل‌ها و نیروگاه‌ها که به گفته او «۹۱ میلیون نفر را تحت‌تأثیر قرار خواهد داد.»
در ماه ژوئیه (تیر)، «جف مرکلی» - سناتور دموکرات از ایالت اورگن -، ژنرال دن کین - رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا - را تحت‌فشار قرار داد تا تعهدی نه‌چندان قاطعانه بدهد که «حتی در قالب حملات تلافی‌جویانه نیز زیرساخت‌هایی را که عموماً برای بقای غیرنظامیان ضروری تلقی می‌شوند، هدف قرار ندهد». اما درست روز بعد، ترامپ اعلام کرد: «هر زمان که جمهوری اسلامی ایران به یک کشتی در تنگه هرمز شلیک کند، ایالات متحده یک پل یا نیروگاه را بمباران و منهدم خواهد کرد؛ از جمله پل‌ها و نیروگاه‌هایی که در نزدیکی پایتخت یا داخل شهر تهران قرار دارند.»
«هریسونمان» - افسر سابق ارتش آمریکا و مقام پیشین اطلاعاتی که اکنون معاون بخش کارزارها و سیاست‌گذاری در سازمان «پیروز شو بدون جنگ» است - به طور مشخص به حملات علیه پل‌ها و مخازن آب اشاره کرد. او هشدار داد: «اینکه ارتش آمریکا را به اجرای دستورهایی عادت دهیم که آشکارا جنایت جنگی محسوب می‌شوند، بسیار خطرناک است.»
سازمان جهانی بهداشت، شمار تلفات در ایران را حدود ۳۷ هزار و ۱۸۱ نفر برآورد کرده که شامل ۳ هزار و ۳۷۵ کشته است. رسانه‌های دولتی و نیمه‌رسمی ایران نیز ارقام مشابهی را گزارش کردند. «منصوره میلز» - پژوهشگر منطقه‌ای در سازمان عفو بین‌الملل - خاطرنشان کرد که آمارهای پیشین دولت ایران، سهم غیرنظامیان از کل تلفات را حدود ۴۵ درصد اعلام کرده بود که ۳۸۳ کودک نیز در میان آنها قرار داشتند.
تعداد دقیق ساختمان‌های مسکونی که در حملات آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفته‌اند، مشخص نیست؛ اما بدون تردید قابل‌توجه بوده است. بر اساس گزارش «ایروارز»، از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه تا نخستین آتش‌بس در ۸ آوریل (۱۹ فروردین)، هر روز گزارش‌هایی درباره آسیب‌دیدن غیرنظامیان ثبت شده است. این گزارش‌ها شامل شش حمله در ۱۸ مارس (۲۷ اسفند)، یعنی روزی است که خانواده رستمی کشته شدند. «ایروارز» دریافت که غیرنظامیان متعددی در حملات به مناطق مسکونی کشته شده‌اند؛ به‌طوری که این حملات ۱۴۷ مورد از مجموع ۲۹۷ مورد آسیب به غیرنظامیان را که این نهاد ثبت کرده، شامل می‌شد؛ یعنی تقریباً نیمی از کل موارد. ۸۷ مورد از این حملات در استان تهران رخ داده بود. تحقیقی از واشنگتن‌پست که بر داده‌های مؤسسه مطالعات جنگ تکیه داشت، ۲۸۵ حمله در سراسر تهران را ثبت کرد. بر اساس این تحقیق، حملات تقریباً یک‌سوم تمام محله‌های تهران را دربرگرفته بود و برخی محله‌ها هدف بیش از ۱۱ حمله قرار گرفته بودند.
آمارهای رسمی دولت ایران نشان می‌دهد که دست‌کم ۳۸۳ کودک در میان قربانیان جنگ قرار دارند.
«نادر آزاده» - یک مقام مسئول در سازمان آتش‌نشانی تهران - شب‌های آشفته و طاقت‌فرسایی را به یاد می‌آورد که در جریان بمباران‌ها، شمار نامعلومی از غیرنظامیان جان خود را از دست می‌دادند. او از یک حمله به یک ساختمان مسکونی در مرکز تهران در نخستین روز جنگ یاد کرد که در آن یک مادر، دخترش و مادربزرگ کودک کشته شدند. در حمله دیگری به یک ساختمان ۱۰ واحدی در محله پیروزی، او از کشته‌شدن بیشتر ساکنان آن از جمله هفت کودک و نوجوان سخن گفت. آزاده گفت: «وقتی تیم‌های امداد و نجات ما رسیدند، شدت انفجار بسیاری از اجساد را به خیابان پرتاب کرده بود.»
«نادر آزاده» به طور ویژه به مرگ «سعید شمقدری» اشاره کرد؛ این استاد دانشگاه در ماه مارس (۳ فروردین)، همراه با پسر و دخترش، در حمله‌ای به خانه‌شان در شمال تهران کشته شد. آزاده گفت: «برای کشتن یک نفر، یک ساختمان مسکونی ۱۴ طبقه را بمباران کردند و بین ۵۰ تا ۲۰۰ نفر از ساکنان آنجا کشته شدند. برای حذف یک نفر، شمار زیادی از غیرنظامیان هدف حمله قرار گرفتند.»
وقتی از سنتکام پرسیده شد که چند غیرنظامی در حملات آمریکا کشته شده‌اند و اگر ارتش از پاسخ این پرسش اطلاعی ندارد، چرا چنین است؟ سنتکام در پاسخ به «اینترسپت» گفت: «ارتش آمریکا عمداً غیرنظامیان را هدف قرار نمی‌دهد.» پس از آنکه به سنتکام گفته شد این پاسخ به پرسش مطرح‌شده جواب نمی‌دهد، سرگرد «اما تامپسون» - رئیس عملیات رسانه‌ای این فرماندهی - گفت: «سنتکام چیز دیگری برای افزودن ندارد.»
سازمان جهانی بهداشت برآورد می‌کند که در حملات آمریکا و اسرائیل، ۲۲۹ مرکز درمانی، ۴۹ بیمارستان و ۷۸ مرکز دارویی، آزمایشگاه و انبار آسیب دیده‌اند. «طاهره سرباز» درباره مرکز درمانی در شمال تهران گفت: «وقتی داشتم به خانه پسرم می‌رفتم، بیمارستان گاندی هدف حمله قرار گرفت.» در حمله اول مارس (۱۰ اسفند)، بخش جلویی ساختمان این بیمارستان به طور کامل از جا کنده شد. او گفت که موج عظیم انفجار، خودرویی را که او در آن بود، به‌شدت تکان داد. همچنین افزود: «اینکه رسانه‌ها می‌گویند مردم عادی هدف قرار نگرفتند، دروغ است. بیمارستان گاندی - جایی که زنان باردار در آن حضور داشتند - نیز هدف حمله قرار گرفت». ویدئوهای منتشرشده از این بیمارستان خصوصی که به ارائه خدمات درمان ناباروری شهرت دارد، نشان می‌دهد که ساختمان آنجا به‌شدت آسیب دیده است. منابع دولتی نیز اعلام کردند که بیمارستان مجبور شد بیماران - از جمله نوزادانی را که در دستگاه‌های انکوباتور بودند - تخلیه کند.
بی‌ارزشی جان انسان‌ها برای پنتاگون
آمریکا و اسرائیل برای ترور تنها یک نفر، یک ساختمان مسکونی ۱۴ طبقه را بمباران کردند و بین ۵۰ تا ۲۰۰ نفر از ساکنان آن جا را کشتند.
این حملات پس از آن صورت گرفت که پنتاگون تحت مدیریت هگزت، طی یک سال، مجموعه اقداماتی را که برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان طراحی شده بود، به‌شدت کاهش داد؛ از جمله برکناری ارشدترین وکلای نظامی که به فرماندهان درباره قوانین بین‌المللی حاکم بر درگیری‌های مسلحانه مشاوره می‌دادند. «کریستین گیلیبرند» - سناتور دموکرات از نیویورک - به «اینترسپت» گفت: «حملات آمریکا به زیرساخت‌های غیرنظامی در ایران - از جمله دبستانی در میناب - کاملاً ویرانگر و کاملاً غیرقابل‌توجیه بوده است. من همچنان درباره نحوه هدف قرارگرفتن این مدرسه نگرانی عمیقی دارم؛ چراکه این حمله عمداً برای نخستین روز درگیری برنامه‌ریزی شده بود و در بحبوحه سردرگمی و ابهام ناشی از جنگ اتفاق نیفتاد. برنامه‌های فاجعه‌بار هگزت در وزارت جنگ برای کاهش آسیب به غیرنظامیان و بی‌اعتنایی او به قواعد درگیری، تنها موجب خواهد شد که مردان، زنان و کودکان بی‌گناه بیشتری در معرض خطر قرار گیرند.»
گروهی از قانون‌گذاران دموکرات در نامهای در ماه ژوئیه (تیر) به هگزت اعلام کردند که «ازبین‌بردن واکنش به آسیب‌های غیرنظامی» در وزارت جنگ، پنتاگون را در وضعیتی قرار داده که قادر نیست «مسئولیت‌های قانونی خود در زمینه کاهش تلفات غیرنظامی و واکنش به آسیب‌های غیرنظامی را که کنگره بر آن الزام کرده است، رعایت کند». آنها افزودند: «دولت ترامپ، احتمالاً در نقض قوانین فدرال، بودجه برنامه‌های حفاظت از غیرنظامیان را قطع کرده و مانع فعالیت آنها شده است.»
این نامه که از سوی «الیزابت وارن» - سناتور دموکرات از ماساچوست، گیلیبرند و هشت قانون‌گذار دیگر ارسال شده بود - بازتاب‌دهنده نگرانی‌هایی بود که در گزارش بازرس کل وزارت جنگ نیز مطرح شده بود. این گزارش، تلاش‌های مربوط به حفاظت از غیرنظامیان را عمدتاً «غیرفعال» توصیف کرده بود. گزارش ماه می (اردیبهشت) که از سوی نهاد نظارتی ارشد پنتاگون تهیه شده بود، می‌گوید کاهش بودجه و نیروی انسانی، برنامه‌های کاهش و واکنش به آسیب‌های غیرنظامی در دوران هگزت آن‌قدر شدید بوده که آمریکا دیگر قادر نیست از غیرنظامیان در مناطق جنگی به طور مؤثر محافظت کند یا هنگام وقوع آسیب، میزان و ابعاد آن را به‌درستی ثبت و پیگیری کند.
این انتقادها در گزارش رسمی دیگری که هنوز منتشر نشده اما «اینترسپت» به آن دست یافته نیز مطرح شده است. این گزارش نشان می‌دهد که پنتاگون تحت مدیریت هگزت، مهم‌ترین مرکز خود را که وظیفه جلوگیری از تلفات غیرنظامیان در مناطق جنگی را بر عهده داشت، عملاً از نیروی انسانی تهی کرده است. بر اساس این گزارش، شمار کارکنان مرکز عالی حفاظت از غیرنظامیان وزارت جنگ از ۴۰ نفر در ژانویه ۲۰۲۵ (دی ۱۴۰۳) به تنها ۹ نفر در پایان همان سال کاهش یافت. کاهش نیرو و منابع در واحدهای عملیاتی نیز حتی شدیدتر بوده است.
وقتی قانون‌گذاران درباره حملات آمریکا به اهداف غیرنظامی در ایران از «کین» سؤال کردند، او این نگرانی‌ها را رد کرد. رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا گفت: «ما فرایندی جامع و دقیق داریم که هر هدف را مورد بررسی قرار می‌دهد. این هدف از سامانه‌ای عبور می‌کند که طیف مختلفی از ملاحظات را در نظر می‌گیرد؛ از جمله همان موضوعی که شما به آن اشاره می‌کنید یعنی اهداف کاملاً غیرنظامی یا اهداف دوگانه. من به سنتکام اعتماد و اطمینان دارم که هر روز تمام این موارد را بررسی می‌کند.»
اما دلایل خوبی برای بی‌اعتمادی به این سامانه وجود دارد. به گفته «کوپر» - فرمانده سنتکام - تیم ۱۰ نفره این فرماندهی که مسئول کاهش آسیب به غیرنظامیان بود، اکنون تنها به یک نفر کاهش یافته است. گزارش دیگری از پنتاگون که اخیراً درباره تلفات غیرنظامیان تهیه شده اما هنوز منتشر نشده، نشان می‌دهد که ۱۵ حمله در یمن از اوایل سال ۲۰۲۵ همچنان در دست بررسی سنتکام است. یک مقام آمریکایی با ابراز تأسف به «اینترسپت» گفت: «اگر تنها فرد مسئول رسیدگی به آسیب‌های غیرنظامی هنوز بررسی پرونده‌های یمن را تمام نکرده است، چگونه قرار است صدها پرونده مربوط به ایران را بررسی کنند؟»
مقامات فعلی و سابق دولت آمریکا نیز به «اینترسپت» گفتند که این کاهش‌های گسترده نیرو، پنتاگون را از توانایی لازم برای حفاظت از غیرنظامیان در مناطق جنگی مانند ایران محروم کرده است. وقتی از ترامپ پرسیده شد که آیا کسی بابت حمله ماه فوریه (۹ اسفند) به دبستان شجره طیبه پاسخگو خواهد شد؟ او در ماه ژوئن (خرداد) پاسخ داد: «نه. اگر اشتباهی رخ داده باشد، همان‌طور که می‌دانید این موضوع در دست بررسی است. چنین پرسشی در این مقطع واقعاً عجیب است. شما درباره اتفاقی صحبت می‌کنید که مدت زیادی از آن گذشته است.»
پرسشی بی‌پاسخ از ترامپ
خانواده رستمی خانواده‌ای پرجمعیت و بسیار صمیمی بود. «طاهره سرباز» گفت ۱۶ نفر از فرزندان و نوه‌هایش هر جمعه از تهران به قزوین می‌رفتند تا به خانواده‌شان سر بزنند. او گفت: «یک سفره بزرگ پهن می‌کردیم و همه با هم غذا می‌خوردیم». پس از آنکه پیکر فرزندان و نوه‌هایش از زیر آوار بیرون کشیده شد، هشت قربانی آخرین سفر خود را به خانه اجدادی‌شان انجام دادند؛ این بار برای تشییع و خاکسپاری. در ۲۳ مارس (۳ فروردین)، جمعیت بزرگی در مقابل خانه «طاهره سرباز» تجمع کردند. او این‌طور به یاد می‌آورد: «مردم گریه می‌کردند. آنها از همه‌جا آمده بودند. شعار مرگ بر آمریکا سر می‌دادند و برای فرزندانم عزاداری می‌کردند.»
«نادر آزاده» که پیکرها را تا قزوین همراهی کرده بود، به یاد می‌آورد که هنگام تحویل اجساد به مادربزرگ، عمیقاً تحت‌تأثیر قرار گرفت. او درباره طاهره سرباز گفت: «وقتی پیکرها را بازگرداندیم، دیدم که این مادر با پرچم ایران از راه رسید. او تنها عضو نزدیک خانواده بود که زنده مانده بود. او گفت دلیل گریه‌اش این است که خودش در کنار آنها به شهادت نرسیده است.»
تصاویر منتشرشده از سوی تلویزیون دولتی ایران از مراسم تشییع شهدا، جمعیت عظیمی را نشان می‌دهد؛ زنانی که کودکان را در کالسکه می‌رانند، مردانی که پرچم ایران را در دست دارند و افرادی که تصاویر بزرگ قربانیان را حمل می‌کنند. این جمعیت پشت سر خودروهای ویژه تشییع جنازه که پیکر قربانیان را حمل می‌کردند، حرکت می‌کرد. تصاویر خبرگزاری «دانشجویان ایران» نیز جمعیت‌هایی را نشان می‌دهد که تابوت‌های پوشیده‌شده با رنگ‌های سبز، سفید و قرمز پرچم ایران را حمل می‌کنند. در یکی از تصاویر، یک روحانی با لباس و عمامه سیاه، پیکر نوزادی کفن‌پوش را در دستان خود بالا گرفته است. خانم «سرباز» به یاد می‌آورد که هزاران نفر در مراسم تشییع جنازه شرکت کردند.
در ماه ژوئن (خرداد)، ترامپ اندکی پس از توافق با آتش‌بسی که خیلی زود فروپاشید، بار دیگر تهدید به کشتن ایرانیان را از سر گرفت. او گفت: «اگر رفتارشان را درست نکنند، دوباره بمب‌ها را درست وسط سرشان فرود خواهیم آورد.» پس از این اظهارات، حملات از سر گرفته شد. ترامپ در ماه ژوئیه (تیر) گفت: «ما می‌توانیم پل‌هایشان را ظرف یک ساعت منهدم کنیم. می‌توانیم منابع انرژی‌شان را از کار بیندازیم. می‌توانیم برق و نیروگاه‌های تولید برقشان را از بین ببریم. همه نیروگاه‌ها از بین خواهند رفت.» او در اواخر همان ماه نیز نوشت: «هر بار که ایران یک سرباز آمریکایی را بکشد، بهای آن قتل را چندین برابر خواهد پرداخت!»
«طاهره سرباز» اکنون با پیامدهای جنگ دست‌وپنجه نرم می‌کند. او توضیح داد: «بعد از سه پسر، خدا این دختر را به من داد و او تمام امید من بود. اسمش را فاطمه گذاشته بودیم، اما چون پدرش اسم حنانه را دوست داشت، او را حنانه صدا می‌کردیم. اما امروز دیگر نه حنانه می‌گویم و نه فاطمه.»
با فروپاشی جنگ ترامپ در ایران، او بیش از پیش خشم خود را بروز داده و خواستار ایجاد فاجعه، کشتار و حتی نسل‌کشی شده است. ترامپ اوایل همین ماه درباره ایران گفت: «داریم کارشان را می‌سازیم. من نمی‌خواهم مردم را بکشم. اما در مقطعی این کار را خواهیم کرد.» ترامپ پیش از این، هزاران ایرانی را کشته است؛ از جمله دانش‌آموزان، بیماران بیمارستان‌ها، سالمندان و در ۱۸ مارس (۲۷ اسفند) در محله پیروزی تهران، بیشتر اعضای یک خانواده از جمله کوچک‌ترین عضو آن را کشته است. «محمدعلی کیالها» یکی از همان افرادی بود که در این جنگ کشته شدند؛ شاید جوان‌ترین قربانی جنگ ترامپ. طاهره سرباز از ترامپ پاسخ این پرسش را می‌خواهد که چرا نوه‌اش باید کشته می‌شد: «نوه ۲۰ روزه من چه گناهی مرتکب شده بود که باید به شهادت می‌رسید؟»
https://theintercept.com/2026/08/18/iran-war-civilian-deaths-families-infant/
[1] . Peiman Salehi
[2] . Nick Turse
/انتهای پیام/
