تجزیه

وقتی خط تغییر می‌کند، نسل جدید دیگر توانایی خواندن میراث مکتوب پدران خود را ندارد؛ بدین ترتیب، ملتی که تاریخ خود را نمی‌تواند بخواند، آماده پذیرش هر «تاریخ جعلی» و «هویت ساختگی» است که استعمار به او تحمیل کند.

رخداد غیرمنتظره دوم در جنگ دوازده‌روزه، نحوه همگرایی و «گردآمدن مردم ایران حول پرچم» بود. تحریم‌های فلج‌کننده و «سرمایه‌داری رفاقتیِ» برآمده از آن، برای اکثریت ایرانیان دشواری‌های اقتصادی سنگینی ایجاد کرده است. اسرائیلی‌ها باور داشتند حمله‌شان همین دشواری‌ها و فساد اقتصادی فراگیر در طبقات حاکم را به اعتراضات گسترده علیه جمهوری اسلامی تبدیل خواهد کرد...، اما این محاسبه که ایرانیان آماده‌اند هر چیزی را به‌جز جمهوری اسلامی بپذیرند، نادرست از کار درآمد.

به دلیل نهادینه بودن دین‌داری در ایران و زمان‌بر بودن تغییرات فرهنگی، بعید است که تا دو نسل، یعنی تا حدود پنجاه سال دیگر، ایران آمادگی پذیرش حکومتی سکولار را داشته باشد. از سوی دیگر، سیاست‌های جمهوری اسلامی در مسیر مقابله با سکولاریسم بوده و جامعه‌ای همسو و منسجم با ایده خود ساخته است که کمترین برآوردها از این مقدار، سی درصد جمعیت ایران است.

۲۷ شهریور، روز ملی «شعر و ادب فارسی» بود. بهانه این نامگذاری هم سال مرگ شاعر نامی و معاصر کشور؛ «حافظ ثانی» و صاحب اشعار معروف ترکی «حیدر بابایه سلام» است. همان «سید محمدحسین بهجت تبریزی»، متخلص به «شهریار». شاعری که علاوه بر اشعار زیبای او به زبان ترکی، غزل‌های نابی به زبان فارسی سروده که از نظر فرم، محتوا و شأن کلمات از بهترین‌های دوران هستند. اما روایتی کمتر شنیده شده درباره شاعری با ته لهجه شیرین که شعرهایش از یاد نمی‌رود وجود دارد. همان که شاعر با تدبیر، آگاهی و مقاومت ادبی، موضع خود را در محکومیت تفکر تجزیه طلبان نشان داد و بازی روانی شان را ادیبانه محکوم کرد.

کشور ایران در مقوله تنوع زبانی و قومی در جهان با ۲۴ درصد همانندی در رتبه شانزدهم قرار دارد. تانزانیا با هفت درصد همانندی در رتبه نخست و کره جنوبی و شمالی با صددرصد همانندی در انتهای لیست تنوع قومی و زبانی قرار دارند. (۳) بنابراین چنین به نظر می‌رسد که قومیت برای ما یک مسئله مهم بوده و تأمل پیرامون ریشه‌های شکل‌دهنده و تشدیدکننده شکاف‌های قومی و راه‌حل‌های درمان آن امری ضروری و لایق تأمل است.

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، انگلیس، اسرائیل و امریکا، همچنان به دنبال تجزیه ایران بودند و می‌خواستند ایران را، از روی نقشه جغرافیایی پاک کنند که البته این کار به سرانجام نرسید؛ بعد از جنگ جهانی اول، انگلستان به دنبال همین برنامه بود، ولی دید که نیازی به این کار نیست و کل ایران را به وسیله یک دست‌نشانده خود، اداره می‌کردند.