اربعین

 توقع از سفارت، رایزنی فرهنگی و دولت پاکستان بیشتر است. یعنی به همان اندازه‌ای که دغدغه‌های امنیتی بین دو کشور وجود دارد، دغدغه‌های فرهنگی هم باید وجود داشته باشد؛ این ارتباطات فرهنگی و ارتباطات مردمی، بسیار کمک می‌کند که ارتباطات امنیتی هم بهتر بشود. خود مردم در تأمین امنیت کمک خواهند کرد.

درحالی‌که جامعه مدرن برای هر چیز کوچکی نیاز به قوانین و مقررات پیچیده و مداخله حکومت‌ها دارد، اربعین نشان می‌دهد که چگونه می‌توان با تکیه بر اخلاق دینی، «اجتماع‌گرایی مبتنی بر اخوت» ایجاد کرد.

تاریخ برای زائر امام‌حسین (ع) در روز اربعین نمرده، بلکه زنده است. یک حادثه مانند واقعه عاشورا تبدیل به مدرسه‌ای شده است که این مدرسه در تک‌تک مسلمانانی که در روز اربعین حضور پیدا می‌کنند، هنوز در حال درس دادن، آموزش دادن و عبرت‌آموزی است و آنقدر مؤثر است که آنها را به سمت زیارت اربعین می‌کشاند.

وقتی اتفاقی در جهان معنای ذهنی انسان‌ها رخ می‌دهد، در همه جا اثر خود را نشان می‌دهد. بیایید بررسی کنیم جدای از بحث تحمیل، چگونه جهان زنانه در اذهان جامعه، به شکل امروزینش درآمده است؟ این موضوع به نظر من در پیوند مستقیم با نظریه کنش ارتباطی هابرماس و حوزه عمومی است. هر امری پیش از اینکه وارد حوزه عمومی شود، باید جای خود را در ذهن انسان‌های آن جامعه باز کند.

جریان‌سازی شبکه‌های فارسی‌زبان معاند بر حضور حداکثری مردم ایران اسلامی در آیین اربعین حسینی در سرزمین عراق و آغاز عملیات رسانه‌ای شبکه‌های متعدد جهانی علیه برگزاری مراسم‌ مذهبی در ماه‌های محرم و صفر، با زیر ذره‌بین بردن تفاوت‌های زیست‌بوم مردم کشورهای حاضر در پیاده‌روی اربعین دلیل محکمی بر اهمیت این رویداد جهانی در نگاه رسانه‌های جهانی است.

کار عظیمی که امام حسین‌(ع) در تاریخ اسلام و تاریخ دین انجام داد این بود که به بشریت درس آزاداندیشی، حق‌طلبی، عدالت‌خواهی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی داد. بنابراین آیین‌های مذهبی همچون مراسم‌های عاشورا و اربعین هم باید همین حس را در دینداران تقویت کنند چنانکه در آنان «هویت دینی» توسعه یابد.

اربعین از شعائر الهی و اوج گیری تفکر مبارزه است. یعنی بیشتر شرکت کنندگان به جریان مبارزه می‌پیوندند.

امروزه دیپلماسی فرهنگی از عوامل تاثیرگذار در روابط بین‌المللی به شمار می‌آید. دیپلماسی اربعین می‌تواند نقش پیونددهنده دل‌های میلیونی محبان اهل‌البیت (ع) در جهان را ایفا کند.

رهبر انقلاب اسلامی در روزهای گذشته و در پاسخ به جمعی از دانش‌آموزان و فارغ‌التحصیلان یکی از مدارس تهران که در نامه‌ای از حضرت آیت‌الله خامنه‌ای درخواست کرده بودند تا توصیه‌هایی برای پربارتر شدن حضور در راه‌پیمائی اربعین داشته باشند، با تأکید بر ثبات قدم در راه هدف امام حسین علیه‌السلام تصریح کردند: «در این راه‌پیمائی مقدس، فرصت توجه و توسّل را از دست ندهید، و نیز فرصت تأمل و تفکر در مجاهدت سیدالشهداء علیه‌السلام و هدف آن و برکاتی را که خداوند به این فداکاری بزرگ عطا کرده است. آن هدف، باید هدف هر انسان مؤمن باشد.»

کتاب‌های گوناگونی در حوزه ادبیات عاشورایی و با موضوع اربعین نوشته و منتشر می‌شود، در این میان می‌توان به جامعه‌شناسی در این حوزه و حتی انتشار آثار طنز توجه کرد.

پیاده‌روی ایام اربعین در عراق امروز، بزرگ‌ترین رویداد شیعی جهان است. در واقع این مراسم از سال ۲۰۱۴ به بعد، به بزرگ‌ترین پیاده‌روی (پیمایش) و گردهمایی عمومی سالانه در جهان تبدیل شده است. باوجود اینکه حضور برخی از پیروان سایر ادیان و اهل سنت هم در آن قابل مشاهده است، همچنان می‌توان آن را بزرگ‌ترین گردهمایی شیعیان جهان دانست. این وحدت مذهب، زمینه و بستری جالب برای بررسی سایر مؤلفه‌های تفاوت‌آفرین از جمله قومیت، ملیت، جنسیت، طبقه و... در میان زائران اربعین است.

هرسال باشکوه‌تر از سال قبل. هر سال عجیب‌تر و هر سال پرشورتر. زیارت اربعین و پیاده‌روی مسیر نجف تا کربلا؛ آیینی که سال‌ها علی‌رغم وجود همه مشکلات، مسائل اقتصادی، بیماری و همه سختی‌های راه، مسلمان و غیرمسلمان را حول محور امام کنار یکدیگر جمع می‌کند. در عصر حاضر که از طرفی شاهد نوعی سیطره فلسفه و سبک زندگی غربی بر جهان هستیم، از طرفی هم با مرجعیت‌زدایی و زوال معنا درخصوص آیین‌ها و مناسک دینی مواجهیم، همه چیز ذیل لذت و فایده و در پارادایم منطق اپیکور تشریح می‌شود. در تحلیل جامعه‌شناسان، انسان این عصر با غلبه سبک زندگی غربی حالا دیگر برای هر یک از تصمیماتش منطق هزینه-فایده را پیش کشیده و به دنبال کسب حداکثر سود و منفعت است، حالا انسانی که به این صورت تعریفش می‌کنیم، پدیده کم‌نظیری همچون پیاده‌روی اربعین را رقم می‌زند؛ حال این انسان در چهل روز پس از سالروز شهادت امام و بعد از چهل روز سوگواری و تصفیه روح، تصمیم زیارت می‌گیرد، زیارتی که فلسفه وجودی آن با رنج در‌آمیخته است.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار با کارکنان و خانواده‌های ناوگروه ۸۶ نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و همچنین دیدار اعضای ستاد برگزاری کنگره ملی شهدای استان اردبیل تصریح کردند «امسال دشمن چه تلاشی کرد تا شاید بتواند رونق محرّم را کم کند؛ نتوانست و به‌عکس شد، عکس آنچه او می‌خواست اتّفاق افتاد. امسال محرّم و دهه‌ی عاشورا گرم‌تر، پُرشورتر، پُرمعناتر، معرفت‌برانگیزتر از همه‌ی سال‌های قبل بود.»

اثر درونی تکریم مناسبت هایی مثل اربعین و شهادت ها و ولادت ها، برای یادآوری و تقویت محبت و رابطه خودِ مسلمانان و شیعیان با امامان و نیز تربیت دینی جوانان و نوجوانان است.

نشست تحلیل فیلم مستند «اربعین» ساخته ناصر تقوایی در سال ۱۳۴۹ با حضور اکبر نبوی پژوهشگر، منتقد سینما و هادی مقدم دوست نویسنده و فیلمساز عصر روز دوشنبه نهم مرداد ماه در سالن فردوس موزه سینما برگزار شد.

همراهی شور با شعور، از جمله مسائلی است که عاشورا را به یک مفهوم جامع تبدیل کرده است. هر ساله برنامه‌های مختلفی روی آنتن شبکه‌های تلویزیونی می‌رود تا این مفهوم را به‌درستی به مخاطب منتقل کند.

به مناسبت فرارسیدن ایام پیاده روی اربعین حسینی، مجموعه نمایشگاهی «اربعین از نگاه رهبری» برای استفاده عاشقان سید و سالار شهیدان منتشر می‌شود.

به مناسبت فرارسیدن ایام پیاده روی اربعین حسینی، مجموعه نمایشگاهی «کل ارض کربلا» برای استفاده عاشقان سید و سالار شهیدان منتشر می‌شود.

به مناسبت ایام تاسوعا و عاشورای حسینی(ع)ْ‌ مجموعه تصاویر مناسب استفاده در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی منتشر می شود.

به مناسبت فرارسیدن ایام شهادت سرور و سالار شهیدان مجموعه نماهنگ ویژه محرم برای استفاده عاشقان حسینی منتشر می شود.