عطاءالله بیگدلی

به نظرم طی دو - سه دهه، در ایران یک جریان انتقادی خیلی خوبی نسبت به غرب در حال شکل‌گرفتن بود، اما افرادی که به فضای فکری انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی تعلق داشتند، تعداد زیادی از این آدم‌ها را به‌عنوان دشمن شناسایی کردند. جریان‌های انتقادی، به واسطه اینکه ایده جمهوری اسلامی همواره این بوده که من امکان زیادی برای استفاده‌کردن از غرب دارم، اینها را مخل آن استفاده می‌دانستند.

دانشگاهیان عموماً قائل بودند که مسائل از طرق و راه‌حل‌های فنی و مدیریتی حل می‌شود. اما به‌تدریج دریافتیم که مسائل از طرق سیاسی و مردمی حل می‌شود. یعنی شما نمی‌توانید کوچک‌ترین مسئله اقتصادی، سیاسی، حقوقی، فرهنگی را حل کنید، مگر اینکه مردم با شما همدلی داشته باشند. یعنی ما نیازمند یک رویکرد واحد نظری از منظر اجتماعی برای حل مسائل هستیم. آدم‌ها باید در دیدگاه شما مشارکت کنند تا بتوانند در حل مسئله به کمک بیایند.

ژئوپلیتیک، زندگی عادی ما را به یک زندگی مقاومتی تبدیل کرده است. هر ایرانی از لحاظ روانی آمادگی جنگ، قحطی و بلایای طبیعی را دارد. کشور ما زلزله‌خیز است و معمولاً سیل می‌آید. ما هر ده - پانزده سال یک خبر زلزله شدید یا سیل بزرگ را تجربه کرده‌ایم. ما آمادگی ذهنی برای این وضعیت‌ها را داریم و این خودش یک تجربه تاریخی و اجتماعی مهم است.

شاید یکی از دلایل این مسئله همین بوده که اولین کار ویژه بسیج به سمت دفاع سخت رفته و به همین خاطر بعداً نتوانسته خود را از این چهارچوب نظری بیرون بیاورد. الان وقتی ما می‌گوییم تفکر بسیجی، ناب‌ترین تفکر انقلابی به ذهنمان می‌آید در حالی که قرار بوده بسیج اتفاقاً غیر ناب‌ترین نهاد ما باشد؛ یعنی نهادی باشد که با عموم مردم در ارتباط باشد.