روحانیت
بررسی تاریخچه حضور روحانیت به عنوان گروه مرجع اجتماعی در ایران در گفتگو با عباس نعیمی جورشری/ بخش نخست؛
اگر بخواهید ۱۵۰ سال اخیر را بررسی کنید، از اواخر قاجار به این سو، روحانیون و طلاب همواره یکی از گروه‌های مرجع مهم بودند در کنار روشنفکران که در دوره معاصر ظهور نمودند. این دو گروه در کنار همدیگر دو عامل پررنگ بوده و گروه مرجع اصلی را شکل داده‌اند برای تحولات دوره مدرن؛ بنابراین آنجایی که انسان، منویات و آرزوهای اخلاق گرایانه خود را بر یک الگوی اجتماعی و قشر مشخص فرافکنی می‌کند، آنگاه گروهی شکل می‌گیرد که عالم دینی و روحانی می‌شود.
کد خبر: ۷۰۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۰۴
بررسی مناسبات روحانیت و سیاست در عصر انقلاب اسلامی؛
برخواستن مشروعیت یک حکومت از ناحیه دین و نه نظریه شاهی، لحاظ مشروعیت، مستقل از شخصی غیر فقیه برای فقیه، گسترش عمل به شریعت اسلامی، قرارگیری روحانیت در مناسبی همچون قضاوت و... که به لحاظ فقهی تعلق به او داشته و همگی ایده‌هایی بوده که در طول تاریخ، در فقاهت شیعه تکوین یافته و بارور شده است، اما عسرت زمانه برای دینداری، باعث می‌شده تا عالمان شیعه به واسطه تمسک به اصل تقیه، نحوه عملی متفاوتی را با شاهان وقت برقرار نمایند.
کد خبر: ۷۰۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۰۲
درنگی در مناسبات سیاست، اجتماع و روحانیت در عصر پساصفویه؛
قدرت ایجاد شده برای روحانیت شیعه برای نخستین بار در واقعه توتون و تنباکو خود نمایان کرد. میرزای شیرازی که شاگرد شیخ انصاری و مرجع تقلید شیعیان پس از ایشان بوده است، برای نخستین بار اذهان استعمار و استثمار را متوجه قدرت اجتماعی روحانیت شیعه نمود.
کد خبر: ۷۰۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۲۵
دین و دولت در اندیشه و عمل علمای عصر صفوی؛
رویه عمومی علما در زمان صفویه، همکاری با دولت صفویه بوده است. شاید بتوان گزیده روش و منش عموم علما در نسبت با دستگاه سیاسی را در این ایده محقق کرکی بیان داشت که معتقدند همکاری با حاکم (هرچند ظالم) از سوی مردم واجب و از سوی علما لازم است، اما در این میان برخی از فقهای دیگر شیعی همچون مقدس اردبیلی و شیخ ابراهیم قطیفی دیدگاه محافظه‌کارانه‌تری در خصوص دربار صفویه اتخاذ می‌کنند. مقدس اردبیلی حکومت صفویه را حکومت ظالمان مؤمن (شیعه) می‌پنداشته است.
کد خبر: ۷۰۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۲۱
بررسی سیاست و اجتماع در نزد محقق کرکی؛
وضعیت روحانیت در دولت صفویه، فراز و فرود‌های مختلفی را به خود دیده است. تقریبا از ابتدای تشکیل این حکومت تا اواسط حکومت شاه عباس اول، روحانیت شیعه در صدر قرار داشته و محل رجوع بوده است، اما از اواخر حکومت شاه عباس ورق برگشته و آرام آرام روحانیت شیعه به کناری گذاشته شدند. این موضوع به واسطه سیاست ورزی خاص شاهان صفوی و البته رویکرد محتاطانه علما در برابر آنان می‌تواند باشد. محقق کرکی، نخستین بار در زمانه شاه اسماعیل بنیان گذار صفویه وارد ایران شد.
کد خبر: ۶۹۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۱۹
درنگی در مناسبات روحانیت با حکومت ایلخانان؛
روی آوردن شاه مغول به مذهب شیعه نقش جدی در گسترش مذهب تشیع داشته که خود زمینه‌های غلبه کامل تشیع در زمانه حکومت عباسی را فراهم می‌آورد. به پیشنهاد علامه حلی شاه همواره یک مدرسه سیار را با خود داشته که در هر جا رحل اقامت می‌گزیده، چادر‌ها برپا شده و علامه به بحث و مناظره با علمای آن بلاد می‌پرداختند. در این سفر‌ها شاگردان متعددی برای علامه پیدا شده و مردم زیادی به آیین تشیع می‌گرویده اند.
کد خبر: ۶۹۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۱۴
بررسی مناسبات شیخ مفید و صدوق در مواجهه با قدرت؛
آل بویه به منظور تحکیم پایه‌های قدرت خود نیاز به همراهی مردمی در جامعه اسلامی را داشت، از همین رو همچنانکه مناسبات سیاسی خود با خلیفه عباسی را حفظ کرده و ردای حکومت را به دست وی بر تن می‌کرد، تا بتواند از حمایت جامعه اهل سنت بهره ببرد، در عین حال مناسبات خود با روحانیت شیعه از جمله شیخ مفید را تقویت کرد.
کد خبر: ۶۸۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۰۷
نگاهی به فراز و فرود‌های سیاست و دیانت؛
در همان عصر صفویه بود که به واسطه فراهم شدن شرایط مساعد برای گسترش تشیع، شاهد مهاجرت طلاب و روحانیون بزرگ از دیگر بلاد به ایران هستیم. حوزه علمیه اصفهان در این برهه به عنوان حوزه علمیه مرجع شناخته می‌شود. حضور شخصیت‌هایی همچون شیخ بهایی، محقق ثانی مرحوم کرکی و دیگر علمای ناحیه جبل عامل، رونق علمی حوزه‌های تشیع را دو چندان کرد.
کد خبر: ۶۸۴۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۰۱
واکاوی مناسبات تاریخی روحانیت شیعه با جامعه و دولت؛
سه جریان مهم روشن‌فکری، سلطنت و روحانیت به نظر شکل‌دهنده‌های وضع امروزه ما در جامعه هستند. نهاد سلطنت که به نظر پیوندی دیرین با تاریخ ایران باستان و حتی تا امروزه و با خلقیات امروز ما دارد، ساده‌لوحانه خواهد بود که تصور کنیم با از میان رفتن آن در جریان انقلاب اسلامی، آثار خود را نیز به یک باره با خود برد. خرده نظام‌های هماهنگ با شاه، یعنی خان‌ها و... در روستاها و مناطق کوچک هرچند از بین رفته‌اند، اما قالب‌های جدیدی از خرده سرمایه‌داری را به وجود آوردند.
کد خبر: ۶۸۲۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۳/۲۵
نحوه‌ی مواجهه‌ی جریان روحانیت با غرب مدرن در گفتگو با داود مهدوی‌زادگان؛
برخی می‌گویند ما نظریه‌ی انحطاط نداریم برای همین در انحطاط باقی ماندیم، من می‌خواهم بگویم این‌گونه نیست. در پس ذهن فقاهتی علمای ما و کسانی که شاهد شکست بودند نظریه‌ی انحطاط وجود داشت. پاسخ آن‌ها هم به مسئله‌ی انحطاط کم‌کم به سمت نظریه‌ی سیاسی و نظام سیاسی رفت.
کد خبر: ۶۱۷۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۱/۱۷
فعالیت‌های مبارزاتی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی؛
جامعه روحانیت مبارز با محوریت آیت الله بهشتی، استاد مرتضی مطهری و دکتر باهنر در اواخر سال ۱۳۵۶ اعلام موجودیت کرد، هر چند ریشه‌های این تشکل به قیام ۱۵ خرداد برمی‌گردد. هاشمی رفسنجانی در این زمینه گفته است: «در چند ماهی که امام پس از حادثه ۱۵ خرداد در قیطریه بودند، تشکیلاتی ایجاد شد که مرکزیت آن از یازده نفر تشکیل می‌شد، آقایان خامنه‌ای، منتظری، ربانی شیرازی، قدوسی، مصباح یزدی، امینی، محمد خامنه‌ای، آذری، مشکینی، حائری و من».
کد خبر: ۵۵۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۸/۱۲
روایتی از شکل‌گیری جناح‌های سه‌گانه در روحانیت شیعه در برابر هجوم فرهنگی غرب؛
امام خمینی (ره)، پرآوازه‌ترین چهره این جناح نیز در بیانیه‌ها و سخنرانی‌هایشان، بار‌ها بر این نکته‌ها تأکید ورزیده و ضرورت پیروی از اصول و احکام اسلامی و خطر پیروی از غرب یا شرق را گوشزد کرده‌اند.
کد خبر: ۵۳۹۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۹
نظری بر جایگزین سازی‌های رضاشاه برای حوزه‌های علمیه و روحانیت؛
تلاش برای براندازی و تضعیف نهاد روحانیت و نیز حوزه‌های علمیه شیعه در ایران و همچنین جایگزین‌سازی حکومتی برای آن، در زمره شاخص‌ترین رویکرد‌های رضاشاه در دوران حاکمیت وی به شمار می‌رود
کد خبر: ۵۳۷۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۷
در گفتوگو با حجت‌الاسلام سرلک مطرح شد؛
تصویر جامعه از روحانیت از آن دست موضوعات سهل و ممتنعی است که تحلیل آن، هم به‌خاطر حضور نسبتا پرتراکم روحانیون و طلبه‌ها در مراکز عمومی مثل مساجد محله‌ها، دانشگاه و مدرسه به نظر بسیار ساده می‌آید و هم به علت واسطه پرقدرتی به اسم «صداوسیما» در مدیریت بازنمایی وجهه روحانیت و البته رقبای پرانگیزه‌ای مانند سینما و رسانه‌های معاند که در سال‌های اخیر به این میدان وارد شده‌اند، عملا با پیچیدگی‌های لاینحلی روبه‌روست
کد خبر: ۳۱۹۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۶/۰۲
شهید بهشتی: به آقایان فضلا، طلاب و روحانیون عرض کردم که رابطه ما طلبه‌ها با مردم در یک جمله کوتاه خلاصه می‌شود «خدمت بی منت به مردم براساس اسلام در راه رضای خدا» اگر ما توانستیم این رابطه را با همین کیفیت ادامه دهیم، می‌توانیم همواره در خدمت انقلاب بمانیم اگر جمهوری اسلامی باعث شده که عده‌ای از روحانیون که در ردیف مقامات مسئول بالا و پایین و متوسط کشور قرار دارند، خدای نکرده مناسبات آن‌ها با مردم مناسبات طاغوتی شود، طاغوت، طاغوت است، تاج به سر یا عمامه به سر؛ فطرت مردم و قلب مردم و روح مردم از طاغوت و طاغوتی بیزار است، من هم اگر رفتار طاغوتی داشته باشم، مردم از من هم بیزار می‌شوند.
کد خبر: ۲۹۳۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۴/۰۹
شهید بهشتی به روحانیت چه گفت؟!
در اسلام سمت خاصی به نام روحانیت، نظیر آنچه در میان پیروان بسیاری از ادیان دیگر هست و تقریباً شغل و حرفه خاص روحانیون شمرده می‌شود، سراغ نداریم. آنچه در اسلام هست، یک سلسله تکالیف واجب یا مستحب عمومی است که برخی عینی و اغلب کفایی است بی آنکه کمترین رنگ شغل و حرفه‌ای برای یک دسته داشته باشد.
کد خبر: ۲۹۲۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۴/۰۶
گزارش «فرهنگ سدید» از سی و هشتمین شنبه‌های انقلاب:
سی و هشتمین نشست «شنبه‌های انقلاب» با عنوان «روحانیت و حوزه‌های علمیه» و با هدف تبیین دستاورد‌های انقلاب اسلامی در این بخش برگزار شد.
کد خبر: ۱۰۶۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۰/۱۵
به همت جنبش مردمی
سی وهشتمین نشست «شنبه‌های انقلاب» با عنوان «روحانیت و حوزه‌های علمیه» و با هدف تبیین دستاورد‌های انقلاب اسلامی در این بخش، در روز شنبه ۱۵ دی ماه ۹۷ برگزار می‌شود.
کد خبر: ۱۰۵۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۰/۱۲
دبیر کمیته «روحانیت و حوزه‌های علمیه» در سی و هشتمین شنبه انقلاب عنوان کرد:
دبیر کمیته روحانیت و حوزه‌های علمیه جنبش مردمی چهل سال پاسداشت انقلاب کبیر اسلامی در سی و هشتمین نشست شنبه‌های انقلاب، دستاورد‌های انقلاب اسلامی در این حوزه را تشریح کرد.
کد خبر: ۱۰۵۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۰/۱۵