کمیل قیدرلو

جمهوری اسلامی ایران از بدو شکل‌گیری تاکنون، بر بدنه‌ای فعال و همراه از مردم تکیه داشته که به یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت نرم نظام سیاسی تبدیل شده است. بررسی تجربه‌های تاریخی و بحران‌های مقطعی نشان می‌دهد این پشتوانه مردمی، هرچند دستخوش فراز و فرودهایی بوده، اما در بزنگاه‌های تهدید و فشار خارجی، به‌عنوان ستون اصلی انسجام اجتماعی و توان حکمرانی ایران عمل کرده است.

گویا حس می‌کنیم که ذهنیت‌های بخشی از طبقۀ متوسط که غرب‌گرا بودند، تغییر کرده و نسبت به آنچه باید باشد - که می‌شود مسیر پیش رو را هم بر اساس آن بازآفرینی کرد و نامش را توسعه گذاشت - قرابت‌هایی با نگاه حاکمیت پیدا کرده‌اند یا سوءظن‌هایی نسبت به آنچه فکر می‌کردند در آن طرف وجود دارد، پیدا کرده‌اند.

با هم بودن، در کنار هم بودن، تفاهم و همدلی، یک سازه بنیادین و تاریخی در ملت ایران است. لذا کسانی که جامعه ایران را می‌شناختند، این موضوع را مطرح می‌کردند که ایران زمانی که با یک بحران، حمله و برخورد و ضربه مواجه می‌شود، رفتار مشترک و نزدیک به یکدیگر از خود نشان می‌دهد.

اینکه در غرب به مؤلفه جغرافیا تمسک کرده‌اند، دلیل نمی‌شود که در دیگر نقاط هم معیار مشترک همان معیار غرب باشد. شاید این معیار در ایران اتفاقاً غلط باشد؛ لذا خود ملیت ابتدای نزاع و دعواست. یعنی شما می‌خواهید با ملیت، نزاع‌های هویتی را حل کنید اما معیاری را طرح می‌کنید که اتفاقاً آغاز دعواست و مرزهای خونین هویتی دیگری را شکل می‌دهد.