فقه
مناظره علیدوست و سروش فرصتی برای نقد فقه و عقلانیت دینی؛
در یادداشتی که محمد محمدرضایی، استاد فلسفه دین دانشگاه تهران، منتشر کرده است، به بررسی مناظره اخیر میان آیت‌الله علیدوست و دکتر عبدالکریم سروش در خصوص کارآمدی فقه پرداخته می‌شود. در این مناظره که به بررسی رابطه فقه با عقل، اخلاق و عرف می‌پردازد، محمدرضایی نقدهایی را به دیدگاه‌های دکتر سروش وارد می‌کند. وی ضمن تقدیر از این گفتگو، نظرات خود را در خصوص پاسخ‌های دکتر سروش و چالش‌های مطرح‌شده در زمینه فقه و عقلانیت بیان می‌کند.
کد خبر: ۹۹۱۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۱
بررسی نسبت دین و انسجام اجتماعی در گفتوگو با محمد حامد دادسرشت؛
شناخت من از جامعه حجاز در زمان بعثت چنین است که این جامعه، بسیار به جامعه امروز آمریکا شباهت دارد. در هر دو نظام سرمایه‌داری حاکم است، مهاجرت‌ها از سراسر منطقه صورت گرفته است. یک جامعه متکثر، لیبرال، طبقاتی و... است. خداوند پیامبر را وسط این جامعه قرار داده است. به هر میزان در آن دقیق‌تر می‌شوید به‌هم‌ریختگی را در آن جامعه بیشتر می‌بینید. رسول خدا از دل این تکثر، جامعه منسجمی را بیرون کشیده که تا قرن‌ها بشر را دنبال خود کشانده است.
کد خبر: ۹۸۸۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۹
نسبت تاریخی فقه و سیاست در ایران در گفتوگو با عبدالمجید مبلغی/ بخش دوم؛
این ایرانیان بودند که فقه را در این معنا گسترش دادند و این امر، عمدتاً هم نزد اهل‌سنت رخ داد. اصول فقهی که شافعی پیش می‌کشد از جمله این نشانه‌هاست. ما شیعیان وقتی به دوران امامان مراجعه می‌کنیم، دستمان می‌لرزد و زبانمان نمی‌چرخد که بگوییم آنچه امامان ما می‌گفته‌اند، همین فقه است. یعنی آنچه که شیخ مفید می‌گوید، مشابه همان چیزی است که امام جعفر صادق (ع) می‌گوید.
کد خبر: ۹۸۸۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۲۴
درباره مناسبات فقه سیاسی و جامعه ایرانی در گفتوگو با سید سجاد ایزدهی/ بخش دوم؛
در خیلی از مسائل حاکمیتی، ما شاهد این بودیم که امام خمینی (ره) به نظر دیگر فقها ارجاع می‌داد. یعنی می‌گوید بر اساس نظر خود من عمل نکنید. چرا که با نظر امام، مسئله حل نمی‌شده است؛ لذا نوع نگاه به فقه و دین در تراز نظام و حکومت متفاوت می‌شود. فقهی که ما از قدیم داشته‌ایم برای یک روز معین درست نشده است. فقه برای همه زمان‌ها درست شده است.
کد خبر: ۹۸۸۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۲۴
مرور مناسبات فقه سیاسی و جامعه ایرانی در گفتوگو با سیدسجاد ایزدهی/ بخش اول؛
گاهی من می‌گویم فلان چیز شرعی است و گاهی می‌گویم غیرشرعی نیست. اکنون در نظام اسلامی ما بر اساس عدم مخالفت با شریعت، حجیت را تضمین می‌کنیم. این بر خلاف فقه فردی است که با موافقت شریعت می‌خواهد حجیت بسازد. پس این نیز گونه‌ای از حجیت است که مستند به شارع است. این نوع حجیت، جامعه را برای ما وسیع می‌کند. این نوع نگاه با نگاه حجیت سنتی ما که به دنبال استناد به نص است، متفاوت خواهد بود. نگاه کارآمدمحور، نگاه فقه موجود یا اصول فقه موجود نیست.
کد خبر: ۹۸۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۱
در گفتوگو با عبدالله نصری مطرح شد؛
تصوری که ما از دین داریم با تصوری که دکتر سروش از دین دارد، از زمین تا آسمان فرق می‌کند. ما دین را یک امر وحیانی می‌دانیم که تجلی آن در کتاب الهی ارائه شده است که مصون از خطاست. برای آقای دکتر سروش با توجه به مبانی کلامی ایشان، اصلاً دین به این معنا مطرح نمی‌شود و ایشان از یک آیین دیگر و یک کتاب بشری سخن می‌گوید.
کد خبر: ۹۸۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۲۹
در گفتگو با حبیب‌الله عظیمی مطرح شد؛
سیاست کشور چه در سطح داخلی و ملی و چه در سطح بین‌المللی، بخش مهمی از برنامه‌های راهبردی و استراتژی‌های عملی اسلام را به خود اختصاص داده است.
کد خبر: ۹۸۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۲۹
بازخوانی منطق حکمرانی اجتماعی در گفتگو با حامد سروری/ بخش اول؛
آیا از اساس در جامعه ملات دیگری وجود دارد که بتواند انسجام را تضمین کند؟ حوزه سیاست‌گذاری، حوزه چگونگی‌هاست. در حوزه‌های نظری، توصیفی از «واقع» عرضه می‌کنند و یا نهایتاً با بیان کلیاتی می‌گویند که جامعه باید این‌گونه باشد؛ اما کاری به چگونگی‌ها ندارند. خیلی راحت توصیف می‌کنند که جامعه و دولت ضعیف است.
کد خبر: ۹۷۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۱۱
در میزگردی علمی مطرح شد؛
این تصور که برخی القاء می‌کنند ما برای مقابله با تهدیدات فضای مجازی یک دکمه در اختیار داریم که می‌توانیم این فضا را ببندیم درست نیست؛ شبکه‌های اجتماعی جدید پروتکل‌های جدید هم پیدا کرده است لذا وقتی ما فیلتر می‌کنیم صاحب فناوری فعالیت خود را بر روی پروتکل‌های جدیدی بنا می‌کند و دوباره ما مجبوریم با پروتکل‌های جدید مواجه شویم.
کد خبر: ۹۷۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۱۷
در گفتوگو با دکتر سیدسجاد ایزدهی تبیین شد؛
چطور شد به‌محض اینکه انقلاب کردیم همه بر ما شوریدند؟ ما با کسی جنگ کردیم؟ منفعت کسی را تهدید کردیم؟ نه. ما شعار دادیم. یک شعاری دادیم که شعار توحیدی و الهی است. آن منطق امام(ره) در مردم‌سالاری دینی و در معنویت و مردم این نظام را حفظ کردند و باقی ماند. استمرار و استقرار آن، موجب شد که آنها همچنان برآشوبند.
کد خبر: ۹۷۴۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۱۳
بررسی علت عدم توفیق سیاست‌گذاران در عرصه مد در گفتوگو با سید مهدی ناظمی/ بخش دوم؛
این توهین به ماست که می‌گوییم چرا نمی‌توانیم مد را مدیریت کنیم. البته همان‌طور که عرض کردم، دلیل آن واضح است: چون نمی‌خواهیم. چون بسیاری از مدیران ما ناتوان هستند. اصلی‌ترین دلیل بدپوششی نیز همین صداوسیما است که آدم بدپوشش را در یک جایگاه بالاتری قرار داد؛ به‌طوری‌که برای ما این‌طور تصور شد که اگر من بخواهم به آن جایگاه برسم، باید پوششم مانند آن فرد باشد.
کد خبر: ۹۷۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۰۹
فقه به کدام یک از عرصه‌های اجتماعی ورود می‌کند؟ در بخش دوم گفتوگو با مصطفی دری؛
الان همجنس‌بازی در کل دنیا چه میزان طرف‌دار دارد؟ مگر عمده مردم مخالف آن نیستند؟ پس چرا غرب آن‌قدر روی این موضوع پافشاری می‌کند؟ گاهی خود قانونی کردن و اصرار، بخشی از پروسه اقناع مردم است. ما باید شیوه‌های اقناع مردم را بیاموزیم. گاهی در برخی مسائل مردم با فتوا اقناع نمی‌شوند و قانون لازم است.
کد خبر: ۹۷۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۱۱
بررسی نسبت فقه و سیاست‌گذاری در گفتوگو با مصطفی دری/ بخش اول؛
مشکل امروز ما این است که عده‌ای تقلیل گرا و طرف‌دار فقه حداقلی هستند. اینها می‌گویند فقه، همین احکام خمسه نظیر واجب و حرام است. برخی نیز به طور حداکثری فقه را مساوی کل دین گرفته‌اند. حتی بعضی اموری که وظیفه دین نیز نیست را به فقه نسبت می‌دهند. من فقه را در میانه این امور می‌بینم.
کد خبر: ۹۷۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۰۷
بررسی نسبت تاریخی فقه و سیاست از منظر عبدالمجید مبلغی/ بخش اول؛
در تاریخ ایران، همواره سیاست و دین هم‌زاد بوده‌اند. شما به هر سو که می‌روید، می‌بینید که همیشه از دل سیاست، دیانت درآمده و از دل دیانت، سیاست خارج می‌شود. این دو هیچ‌گاه در اندیشه ایرانی از هم جدا نشده‌اند. حتی وقتی یونانیان به ایران آمدند، آن حکمرانی پسا اسکندر هم یک وجه دینی پیدا کرده بود.
کد خبر: ۹۷۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۲۹
گفتاری از میثم رستمی درباره اقتضائات کارآمدسازی فقه برای اداره جامعه؛
کسانی که بخواهند از فقه عبور کنند و دینی بودن یک سیاست را با صرف ولایت و یا رضایت عرفی تبیین کنند، قطعاً این کار آنها سیاست‌گذاری دینی نیست.
کد خبر: ۹۷۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۰۲
بررسی فقهی حمله به مناطق مسکونی اسرائیل به قلم هادی عجمی؛
در جواهر بیان شده است: اگر دشمن، زنان و کودکان را سپر انسانى خود قرار داده، اما امکان شکست دشمن؛ بدون آسیب زدن به این افراد؛ وجود داشته باشد، باید از ورود هر گونه خسارتى به آنان خود دارى نمود، مگر در حالت شدت و برافروختگى جنگ (که قدرت تصمیم‌گیرى سلب مى شود). در موردى که دشمن از اسیران مسلمان به عنوان سپر بهره‌جوید نیز باید به همین ترتیب عمل نمود.
کد خبر: ۹۶۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۷/۲۱
جایگاه موسیقی در نظام فرهنگی کشور؛
ما نتوانستیم ظرفیت‌های عظیم اقتصادی «صنعت موسیقی» را شکوفا کنیم و این حوزه به محدودیت‌های جدی گرفتار شده است. در فقدان قانون حق نشر روزآمد، حقوق صاحبان آثار موسیقیایی بطور گسترده نقض می‌شود. در این شرایط، تولید اثر به فعالیتی زیانده بدل شده و اقتصاد موسیقی بیش از پیش به اجرای صحنه‌ای و آموزش متمایل شده است.
کد خبر: ۹۴۷۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۶/۲۶
بازخوانی دیدگاه‌های روشنفکر برجسته انقلاب؛
استاد حکیمی درباره دکتر شریعتی می‌گوید: تبلیغ اصلی ایشان، روی قرآن کریم بود که فهمید و فهمانید پس از آن، نهج‌البلاغه من کسی را سراغ ندارم که مثل ایشان بر نهج‌البلاغه تسلّط داشته باشد.
کد خبر: ۹۳۱۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۳۰
عضو هیئت علمی بنیاد دایرۀالمعارف اسلامی؛
ابراهیمی دینانی گفت: من اگر چیزی بلدم، از محضر علامه طباطبایی آموختم. هانری کُربن واقعاً در محضر علامه حیران می‌شد. او نه ظاهراً اما شیعه‌ای تمام عیار بود. کربن از برکت علامه شیعه خالص بود. یقین دارم که اگر علامه را ندیده بودم، عمرم تضییع شده بود.
کد خبر: ۹۳۱۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۳۰
آیا انقلاب امام خمینی (ره) تنها یک تحول سیاسی بود؟ شریف لکزایی پاسخ می‌دهد
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: حکمرانی امام(ره) مبتنی بر دانش‌های مختلفی چون؛ فلسفه، کلام، عرفان و اخلاق به عنوان «فقه اکبر» و فقه به عنوان تعیین کننده رفتار انسان که از آن با عنوان «فقه اصغر» یاد می‌شود، بود.
کد خبر: ۹۲۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۱۹