عقل

برچسب ها
عقل
همنشینی خیال و حقیقت در خرد ایرانی
بررسی دوگانه عقل و خیال در گفت‌وگو با شروین وکیلی؛
در ایران همیشه «خیال» و «حقیقت» مکمل هم قلمداد می‌شده‌اند. ابن‌سینا و دیگران تأکید دارند که قوه متخیله (که خیال را می‌سازد) و قوه ناطقه (که عقل انیت باشد) دو نیروی نفسانی انسانی هستند و هر دو همیشه فعال‌اند. عارفان ایرانی هم از چگونگی اتصال «شهود» و « عقل » توصیف‌های دقیق و درخشانی به دست داده‌اند که میوه این دو جریان پردازشی است. در خرد ایرانی خیال و حقیقت درهم تنیده‌اند.
کد خبر: ۱۱۲۲۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۰۶

پیوند دوباره عقل، تاریخ و اجتماع
بازخوانی مقدمه ابن‌خلدون به مناسبت زادروز ادعایی‌اش؛
به باور ابن‌خلدون «رفاه و تجمل، گرچه در ابتدا نشانه اقتدارند، اما به‌سرعت به فساد اخلاقی و فروپاشی سیاسی می‌انجامند. بدین‌ترتیب، دولت‌ها وارد چرخه‌ای می‌شوند که با شور آغاز، با استقرار تثبیت، و با فساد نابود می‌شوند».
کد خبر: ۱۰۸۳۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۶

دین به کدام پرسش‌ها پاسخ نمی‌دهد؟
نگاهی دوباره به دین و الزامات دین‌داری در زیست امروز ایرانیان در گفتاری از خسرو باقری/ بخش اول؛
برخی از ادیان و فلسفه‌ها اتخاذ می‌کنند، این است که می‌خواهند به این رنج‌ها معنا بدهند. یعنی بگویند این رنج‌ها برای چه وجود دارند و به این روش، مسئله را حل کنند که اینها دستاویزهایی برای رشد و تحول انسان است.
کد خبر: ۱۰۷۱۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۲۸

داستان تأسیس دانشکده معقول و منقول در ایران
در نشست «دانشکده الهیات در پیدایش و تقسیم دانشکده‌ها» مطرح شد؛
در دوره مظفری مدرسه سپهسالار با هدف تربیت روحانیون شکل می‌گیرد. البته باید این روحانیون علم جدید را هم بدانند.
کد خبر: ۹۷۳۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۰۷

اجتهاد ضرورتاً عقل گراست
سخنرانی مهدی هادوی تهرانی پیرامون اجتهاد؛
هادوی تهرانی گفت: ما بر این باور هستیم که عقل یکی از دو حجت است، البته این تعبیر که حجت ظاهر و باطن تعبیری است که در آن حدیث معروف جمود عقل و جهل وارد شده ولی اصل این مساله جز مسلمات برای کسانی است که با فرهنگ قرآن و فرهنگ اصیل اسلام ناب که تجلی آن در مکتب اهل بیت(ع) است آشنا باشند؛ برخلاف آن نگاهی که حوزه ایمان را در جایی قائل است که زمینه ای برای عقل و فهم بشری نباشد اسلام اصرار دارد بر این دارد که دانستن مقدمه باور است.
کد خبر: ۷۷۵۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۹/۲۷

راه های رسیدن به خردمندی
سه دهه تلاش بی وقفه امام کاظم (ع) درکوران هجوم انحرافات اخلاقی و فکری؛
مقتضای کمال عقل و سلامت آن، رفتار اجتماعی و سیاسی وحدت گرایانه و کمال گرایانه است. بر این اساس عقل کامل، عدالت را به‌عنوان بنیاد هر وحدت و کمالی شناسایی می‌کند و به سوی آن تمایل می‌یابد و خواستار اجرای تمام و کمال عدالت در همه عرصه‌ها می‌شود و با ظلم و ستم در همه حوزه‌ها و عرصه‌ها به مبارزه می‌پردازد. امام کاظم(ع) جامعه‌ای را که ظلم و بی‌عدالتی بر آن غالب آمده، جامعه سفیهانه برمی شمارد که از عقل و خرد بی‌بهره است.
کد خبر: ۶۳۱۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۲/۰۸

عقل و علم دو حقیقت کمالی پیامبر اکرم(ص)
تاملی در آیات قرآن و رویات؛
در این گزارش دو ویژگی برجسته و منحصر به فرد رسول خدا (ص) یعنی کمال عقل و علم آن حضرت مورد بررسی قرار گرفته است.
کد خبر: ۳۷۳۵   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۸/۱۰

عدم تخصیص و تعمیم حکم بر مبنای حکمت حکم
حجت الاسلام کاظم قاضی‌زاده تشریح کرد؛
در فهم آیات قرآن کریم ما نیازمند فهم بستر و زمینة نزول و فرهنگ و عادتهای حاکم بر زمانه هستیم، اما باید به این نکته توجه کنیم که دوران مکه و مدینه و مخاطبهای مؤمن و مسلمانی که چند سالی در محضر پیامبر بودند و مخاطبان مشرک و کسانی که تازه اسلام آورده بودند نمیتوانند ضرورتاً یکسان باشند.
کد خبر: ۳۳۵۱   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۶/۱۹

ادله حجاب با تأکید بر لزوم پوشش سر و گردن
حجت ­الاسلام سیدجواد ورعی تشریح کرد؛
به یکی از فق‌های ما به نام «ابن جنید» نسبت داده شده که ایشان پوشاندن سر و گردن را برای کنیزان لازم نمی­­دانست. در روایات آمده که پوشاندن سر در نماز یا در برابر نامحرم برای کنیزان واجب نبوده است. در این مسأله حکم تکلیف کنیزان با زنان آزاد متفاوت بوده، اما آیا می­شود از چنین فتوایی که اختصاص به ابن جنید ندارد و در کلمات سایر فق‌ها هم وجود دارد، نتیجه گرفت برای تمام بانوان پوشاندن سر و گردن استثنا هست؟
کد خبر: ۳۳۳۱   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۶/۱۷

عدل و عقل در فقه و فقاهت شیعی
بررسی نسبت عدالت و فقه در گفتگو با حجت الاسلام ملک‌زاده؛
فقیه نوپرداز حوزه علمیه قم گفت: عدالت در منظومه گفتمانی شیعه به میزانی دارای اهمیت است که اگر معنای ظاهری یک روایت با آن سر تضاد داشت می توان آن روایت را با عنوان فاسد الدلات بودن کنار گذاشت، همچنین عدالت می تواند در ارزیابی فاوای فقهی هم به کار رود
کد خبر: ۳۰۳۷   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۰۸

شیعه علوی با عدل و توحید شناخته می‌شود
بررسی نسبت فقه و عدالت در اندیشه شهید مطهری؛
آیا دین مقیاس عدالت است یا عدالت مقیاس دین؟ مقدسی اقتضا می‌کند که بگوییم دین مقیاس عدالت است، اما حقیقت این‌طور نیست. این نظیر آن چیزی است که در باب حسن و قبح عقل ی میان متکلمین رایج شد و شیعه و معتزله عدلیه شدند، یعنی عدل را مقیاس دین شمردند نه دین را مقیاس عدل.
کد خبر: ۲۹۳۴   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۴/۱۰