واقعیت

در افکار سن نوعی انسان‌گرایی عمیق وجود دارد. او از همان ابتدا به کرامت فردی هر انسان توجه داشت و هرگز انسان‌ها را به واحد‌های آماری تقلیل نداد. نگاه او به فقر، نابرابری و توسعه همواره رنگ و بوی اخلاقی داشته است، چرا که برایش مسئله اصلی این بود که انسان‌ها چگونه می‌توانند زندگی شایسته و با معنایی داشته باشند. این نگاه انسانی باعث شد که اندیشه‌های او فراتر از دانشگاه‌ها و محافل علمی نفوذ کند و در سیاست‌گذاری‌ها، برنامه‌های توسعه و حتی مباحث عمومی جایگاهی بیابد.

مهم‌ترین تفاوت روابط در محیط واقعی با محیط مجازی چیست؟ به گمان من مهم‌ترین تفاوت در انتخابی‌بودن این روابط است. مثلا ما در محیط واقعی نمی‌توانیم پدر و مادر و فامیل و اقوام خود را انتخاب کنیم.

افروغ می‌گوید: باید به جوانمان یاد بدهیم که زندگی فقط همین چیزی نیست که تو می‌بینی، بلکه زندگی لایه‌مند است و غیاب و تغییر دارد. جوان را با تغییر آشنا کنیم. وقتی می‌خواهی انسان را با تغییر آشنا کنی این بحث مطرح می‌شود که با کدام نظام علمی؟ نظام علمی پوزیتیویستی که به شما تغییر نمی‌آموزد! نظام بالفعل پوزیتیویستی به شما می‌گوید آنچه هست همین است که قابل مشاهده است و جهان را تقلیل می‌دهد به جهان مشاهدتی؛ و جهانی که مشاهده نمی‌شود، انگار که در اصل وجود ندارد. خب این چنین نظامی چه امیدی برای تغییر در جوان ایجاد می‌کند؟

علیرضا زرندی گفت: وقتی شکست می‌خوریم قطعا جایی از کار مشکلی وجود داشته؛ ‌یا توقع‌مان زیاد بوده یا هدف‌مان بزرگ بوده و یا هدف‌مان در این مقطع زمانی متناسب با توانایی‌مان نبوده است. بعد علت‌ها را واقع‌بینانه پیدا می‌کنیم، حالا فقط شکست مرا اذیت می‌کند نه فضای ذهنی مخرب. از فضای ذهنی غیرمخربی که برای‌مان ایجاد شده استفاده کرده و برای دفعه بعد هدف‌گذاری واقع‌بینانه و متناسب با توانایی‌مان انجام می‌دهیم و البته از افراد باتجربه نیز کمک می‌گیریم، ‌می‌دانیم که دیگر نباید همان راه قبلی را برویم.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین یحیی جهانگیری‌سهروردی، استاد دانشگاه گفت: خانواده‌ها در دوران پست‌مدرن تغییر می‌کنند و اگر زمانی خانواده، یک رکن و خانه، رکن اصلی آن بود، اما امروز ما بیوت داریم، ولی اسره نداریم. یعنی مردم به بیت می‌آیند، در جمع هستند، ولی با جمع نیستند. در نتیجه خانواده در دنیای امروز دچار مجازی‌دیدگی شده است.