علوم اجتماعی
گذار از «علوم اجتماعی تقلیدی» به «علوم اجتماعی انتقادی» به روایت سید محمود نجاتیحسینی؛
سطح دوم بحران، «غلبه ترجمه» است؛ یعنی تبدیل شدن ترجمه از مسیر تولید دانش به مقصد و توقفگاه آن. این وضعیت دو آسیب دارد: اول اینکه ذهن اهالی علوم اجتماعی را به «مصرفکننده دانش» تبدیل کرده و امکان نوآوری، تولید نظریه و ابداع روش را از او سلب میکند. دوم اینکه باعث وارد شدن انبوه مسائل به فضای علمی ایران میشود که اساساً مسأله جامعه ایران نیست.
کد خبر: ۱۱۷۱۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۸
جنگ با رژیم صهیونیستی و چشمانداز توسعه ایران در گفتوگو با محمدوحید سهیلی/ بخش دوم؛
علوم انسانی در هسته سخت تمدن قرار دارد. دولت خودش را نمیفهمد، درکی از خودش ندارد. شما تصور میکنید دولت میفهمد که من کیستم؟ چه میخواهم و چه هستم؟ توجه کنید مراد من از دولت در اینجا افراد نیستند، دولت یک گوهره و جوهرهای دارد که در قالب نظریههای دولت، علوم انسانی متکفل توضیح و صورتبندی آن است.
کد خبر: ۱۱۵۳۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۵
نقد فردگرایی و بیمهری به علوم انسانی و اجتماعی به قلم مجید کافی؛
یکی دیگر از عوامل بیتوجهیهای اخیر به بعضی از علوم انسانی و اجتماعی به ویژه جامعهشناسی، سیطرۀ بینش فردگرایانه در نظام معرفتی چند دهۀ اخیر ایران است. رویکردی که باور دارد جامعه صرفاً جمع جبری کنشگران و افراد است، بهترین راه حل مسائل اجتماعی را در راهحلهای روانشناختی و حل مشکلات فردی، یعنی مشکلات روحی و روانی اشخاص، جستجو میکند.
کد خبر: ۱۱۵۲۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۱۴
نقش دانشگاه در تقویت انسجام ملی در گفتوگو با سعید غیاثی ندوشن؛
نهادهای علمی تنها محل تربیت نخبه و دانشمند نیستند و مهمترین کارویژهشان تولید گفتمان هویتمحور، گفتمان ملی، گفتمان مقاومت و گفتمان انسجام است. جامعه با زخمهایی از جنگ و تبعات بعد از آن به لحاظ روانی و استرس مواجه است و این دانشگاهها بهویژه حوزه علومانسانی و اجتماعی هستند که باید در وهله اول به تربیت نسلی بپردازند که با مفاهیمی مانند مشارکت اجتماعی، همدلی و مدارا آشنا باشند و دیگرخواهی برای آنها درونی شود.
کد خبر: ۱۱۲۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۱۳
درنگی در فرصتهای حمله اسرائیل به ایران؛
از اساس، هیچ ملتی بدون دیگری نیست؛ چرا که بدون دیگری، هیچ هویتی فهم نمیشود. به لحاظ تاریخی، هر هویت مستقری در قوام یابی خود همواره یک دیگری متضاد را در نظر داشته است. بدون دیگری، هویتی نیز برساخته نمیشود.
کد خبر: ۱۱۱۹۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۰۲
با رویکرد تحلیلی و انتقادی در مسائل علوم اجتماعی؛
هفتهنامه تحلیلی سیاسی کرانه تلاش دارد تا اقتصاد سیاسی و دینامیزمهای اجتماعی فعال در کشور را با نگاهی به جغرافیای سیاسی ایران و تحولات دنبال کند.
کد خبر: ۱۱۱۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۰۷
گزارشی از نشست «ارتباطات در جهان بیش رسانهای شده»؛
ارتباطات انسانیمان هم لطمه خورده. انسجام اجتماعی از کوچکترین نهاد که خانواده است تا بزرگترین نهاد که کلیت جامعه و نهاد دولت که یک نهاد بزرگی است، بهم خورده است. اینکه عنوان میشود اعتماد اجتماعی کم شده یا مثلا سرمایه اجتماعی فلان نهاد کم شده، بخشی از این مسئله مرتبط با لطمهای است که نظام ارتباطات خورده که انسجام اجتماعی را هم از دست داده است.
کد خبر: ۱۰۷۶۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۸
گامی نوین در مسیر کاربردیسازی علوم اجتماعی اسلامی؛
خواهان و نیازمند یک دستگاه فکری و گفتمانی هستیم که در قلمروی امن اجتماعی به ما امکان تفکر و اندیشیدن بدهد که البته متناسب با جامعه خودمان و شرایط و نیازهایش باشد، به این معنا که بتواند مسائل را بفهمد و برای حل و فصل آنها به ما پاسخ لازم را بدهد.
کد خبر: ۱۰۰۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۱۰
استیون ترنر از کتاب تازه ترجمه شدهاش در ایران میگوید؛
جامعهشناسی بهعنوان دانشی که به مطالعه ساختارها و روابط اجتماعی میپردازد، در عین کاربردهای فراوان، همواره با پرسشها و انتقادهای بنیادین روبهرو بوده است. کتاب «علم ناممکن» نوشته استیون پی. ترنر و جاناتان ایچ. ترنر، به بررسی چالشهای جامعهشناسی آمریکایی پرداخته و با نگاهی تاریخی توضیح میدهد که چگونه ساختارهای نهادی مانع تبدیل این رشته به یک علم قابلاتکا شدهاند.
کد خبر: ۱۰۰۱۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۰۱
در گفتوگو با علیرضا قائمینیا مطرح شد؛
اگر میخواهیم علوم اجتماعی اسلامی تأسیس کنیم باید فضاهای مفهومی که در تفکر اسلامی و فلسفه اسلامی وجود دارد را با فضای مفهومی علوم اجتماعی موجود تلفیق کنیم.
کد خبر: ۹۷۴۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۱۲
نگاهی انتقادی به ادعای روشمندی علوم انسانی جریان اصلی؛
جامعهشناسی و علوم انسانی در ایران، از یک سو با ضریب دادن غیرواقعی به برخی رویدادها و فربهسازی تئوریک حول آنها و از سوی دیگر با نادیدهگرفتن برخی دیگر از پدیدهها، با تقلیل اهمیت و تنکسازی تئوریک پیرامون آن، مکانیزم پیچیدهای از «جذب و طرد» را برمیسازد که دالهای همسو با غرض جامعهشناس را برمیکشد و دالهای مخالف یا نقیض آن را با بایکوت از دلالت میاندازد. بنابراین به طور روشمندی «بافتهها» را جای «یافتهها» مینشاند.
کد خبر: ۹۲۸۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۰۸
دکتر نعمتالله فاضلی از علوم اجتماعی و اندیشیدن درباره جامعه میگوید/ بخش دوم؛
تکنولوژی هم عاملیت زیادی دارد، اما عاملیت تکنولوژی پر صدا است. زمانی که تلگراف، رادیو و تلویزیون آمد، همه فکر میکردند جهان عوض شده است. تکنولوژی - مانند موبایل -، چون ملموس است، صدا دارد؛ اما ما قدرت مفاهیم را نمیدانیم؛ درحالیکه آنها ماندگارترند.
کد خبر: ۹۲۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۱۷
دکتر نعمتالله فاضلی از علوم اجتماعی و اندیشیدن درباره جامعه میگوید/ بخش اول؛
پزشک در مطب هزینه را دریافت میکند؛ زیرا تمام پاداشش همانی است که آنجا میگیرد. بنا، معمار یا کسی که خدمتی میدهد، پاداشش نقد است؛ اما ما پاداشمان نسیه است. کسی میتواند علومانسانی و اجتماعی بخواند که زندگی نسیهای را بفهمد.
کد خبر: ۹۲۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۷/۲۸
چالش جایگاه علوم اجتماعی و علوم تکنیکی در ایران در گفتاری از اسمعیل خلیلی؛
علم مدرن، اساساً انتقادی است. انتقادی بودن به این معنا که باید باورهایتان را نقد کنید. باید دائماً باورهای مربوط به خودتان را نقد کند. به این دلیل علم انتقادی با مسئولیت عجین شده است.
کد خبر: ۹۲۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۰۸
درباره «تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام»، نگاهی از منظر «تاریخ اندیشه» و «فلسفه علوم اجتماعی»/ بخش نخست؛
کلاف سردرگم مطالعه آثار و متون تخصصی که منتسب به اندیشه ورزی اجتماعی مسلمین است، ما را وامیدارد تا تأملی دقیق در این حوزه اندیشگی و معرفتی عقیدتی که بلاتکلیف و رهاشده به حال خود است؛ داشته باشیم. این کلاف سردرگم حتی به کتابهایی که با بررسی تاریخ این تفکر سروکار دارند نیز سرایت کرده است.
کد خبر: ۸۵۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۶/۰۷
گزارشی بر آرمان شهر اسلامی با سخنرانی سیدبیوک محمدی؛
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بیان کرد: نباید به دنبال یوتوپیا برویم، بلکه باید به دنبال جامعه خوب باشیم و میتوانیم از تجارب آمیشها استفاده کنیم و از توجه به مسائل مادی بکاهیم و اخلاقمدارتر شویم.
کد خبر: ۷۶۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۹/۰۸
گفتوگو با رئیس انجمن جامعهشناسی ایران به مناسبت روز علوماجتماعی؛
اگر جامعهشناسان حرفی را بزنند که سیستم نمیپسندد، مجبور میشوند هزینههایی را بپردازند. یعنی سیستم این را به رسمیت نمیشناسد که شما کار علمی خود را با چارچوبهای ارزشی خود به صورت متکثر داشته باشید؛ لذا درنهایت جامعهشناسان یا باید حرف سیستم را بزنند یا اگر حرف دیگری بزنند باید هزینههایی پرداخت کنند یا اینکه سکوت کنند.
کد خبر: ۵۶۸۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۹/۱۶
در گفتگو با مهدی معافی مطرح شد؛
مساله این بود که وقتی فلسفه آمد و الهیات را از اعتبار انداخت یک علم در برابر فلسفه عَلَم شد، حالا علم پوزیتیویستی یا علم قانوننگر. چرا قانوننگر است؟ چون قواعد عام و نسبتا ثابتی قائل است که در واقع غیرتاریخی هستند. علم در حوزه طبیعت توفیقاتی داشت و سعی کرد قوانین عامی را آنجا استخراج و تبیین کند و نظم طبیعی را با آن توضیح بدهد.
کد خبر: ۵۵۲۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
تأملاتی در باب هویت؛
جامعهشناسی در مواجهه با مسئله هویت به هویت جمعی میپردازد؛ مراد از هویت جمعی «ما مشترک» در میان گروه است. علوم انسانی نیز از منظر خود به مقوله هویت ورود کرده است. بسیاری از جنبشها، انقلابها و حرکتهای سیاسی معاصر بر موضوع هویت استوار بوده است. اما هویت ازنظر تاریخی، تعلق به فلسفه دارد، در فلسفه هویت با ماهیت دارای تفاوت است.
کد خبر: ۴۵۵۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۱/۱۳
مقایسه دو شاخه از علوم اجتماعی؛
اندیشه اجتماعی به لحاظ موضوعی و دامنه، شامل تمامی موضوعات مذکور در علوم اجتماعی میشود. به بیانی دیگر، اندیشه اجتماعی علمی است که به روابط اجتماعی، نهادهای اجتماعی و ابعاد اجتماعی انسان میپردازد و در یک منظومه کلی ابعاد مختلف حیات انسان، مانند سیاست، اقتصاد، فرهنگ، آموزش، حقوق و... را در یک کل بررسی میکند؛ و به هر یک از عرصههای مذکور نیز نگاهی کلان و نه تخصصی دارد.
کد خبر: ۳۰۳۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۰۸