کودک - صفحه 3

مدارس باز هم به علت آلودگی هوا روی مدار تعطیلی قرار گرفته است. سمیه، مادر رایان ۹ ساله، شاغل است. او پسرش را به مادربزرگ سپرده و سر کارش حاضر شده. تا اینجا مسائل مربوط به تعطیلی مدرسه برای این خانواده با کمی سختی و تغییر در برنامه‌ها تا حدودی رفع شده است.

روانشناس‌ها معتقدند کودکان ابتدا باید زبان مادری خود را بیاموزند و بعد از پیشرفت مناسب در زبان مادری، فرصت برای یادگیری زبان دوم خواهند داشت. برخی از والدین به اشتباه تصور می‌کنند؛ موبایل و تبلت تاثیرات مثبتی روی هوش کودک خردسال دارد.

این روزها صفحات فضای مجازی و اینستاگرام پرشده از تصاویر و کلیپ‌های کودکانی که به دلیل زیبایی، شیرین‌زبانی یا حرکات و رفتار نامتعارف و نامناسب با سن و سالشان دیده می‌شوند؛ کودکانی با فالورهای چند میلیونی که حالا منبعی درآمدی برای والدین خود شده‌اند.

نویسنده و شاعر کودک و نوجوان معتقد است در بخش ادبیات کودک و نوجوان تولید انبوه و نگاه اقتصادی مشکلات عمده‌ای ایجاد کرده تا جایی که در این زمینه دچار رونویسی از ادبیات خارجی شده‌ایم.

امیر سهیلی، بازیگری که در فصل چهارم مجموعه کمدی «نون‌خ» نقش رامین فود شکارچی را بازی کرد و بسیار هم مورد توجه قرار گرفت، در سحرگاه‌های ماه رمضان هم برنامه روتینی به نام «سر سفره خدا» برای کودکان و نوجوانان داشت.

این مطلب که دستورالعمل مربوط به کودکان داده شده تا خشم دولت‌ها و رسانه‌های غربی را برانگیزد، حکایت از آن دارد که تاکنون در برخورد با احکام سازمان بهداشت جهانی چقدر سهل‌انگارانه عمل شده است. اکنون برای نتیجه‌گیری زود است؛ اما انفجار «آموزش جنسی» که اخیراً کودکان را هدف قرار داده است، مانند «ساعت‌های داستان درگ کوئین»، ترویج بی‌رحمانه دوجنس‌گرایی و گسترش مهدهای کودک که به‌شدت سیاسی شده‌اند، لزوماً نتیجه چنین مداخله‌ای است؛ اما این طور به نظر می‌رسد که سازمان بهداشت جهانی و سایر سازمان‌های مشابه، حداقل بخش قابل‌توجهی از آن را تشکیل می‌دهند.

صنعت مدلینگ با همه ظواهر فریبنده‌اش حالا به دنیای صادقانه کودکان هم پا گذاشته و روزی نیست که عکس‌هایی از تیپ‌ها و مدل‌های مختلف این کودکان در فضای مجازی منتشر نشود. صنعتی که در سال‌های اخیر روی چشم‌های نافذ کودکانه، گونه‌های گل‌انداخته، نقش‌بستن خنده روی صورتی با دو دندان تازه‌درآمده و ادا‌کردن یک جمله با کلماتی شکسته و ناقص حساب باز کرده است

کودکی با آهنگی دابسمش می‌کند، اما پشت‌پرده سوءاستفاده از دنیای کودکی است که قربانی خواسته بزرگ‌تر‌ها شده. کودک کاری که نه فال‌به‌دست از ماشینی به ماشین دیگر می‌رود و نه شاخه‌گلی تعارف عابران می‌کند. این کودکان کار شیک و امروزی‌اند. لباس‌های مد روز دنیای بزرگ‌تر‌ها را تن می‌کنند، کار‌هایی که گاهی‌اوقات برای بزرگ‌تر‌ها هم خط‌قرمز است را انجام می‌دهند تا فالوئر‌های بیشتری برای پدرومادرهای‌شان دست‌وپا کنند.

کودکند، اما به جای آنکه کودکی کنند، اجیر شده‌اند و کار می‌کنند، آن هم نه کار‌های کوچک و سبک، کاری به سنگینی تفکیک زباله از داخل سطل‌های بدبو؛ سطل‌هایی که بوی تعفنش تا چند متر آن طرف‌تر هم می‌رسد، اما این همه کارشان نیست. بعد از اینکه کیسه شان را پر از شیشه و مقوا کردند، باید آن را روی دوششان بیندازند و به جایی ببرند که از قبل به آن‌ها دستور داده شده‌است. سود این طلای کثیف را اربابان این کودکان که همان مافیای زباله هستند، می‌برند و، اما ضررش را این کودکان به قیمت از دست رفتن سلامتی و جانشان می‌دهند.

همین چند سال پیش بود که وقتی در کوچه و خیابان قدم می‌زدیم، متوجه حضور جمع زیادی از کودکان و نوجوانان می‌شدیم که مشغول سپری کردن اوقات فراغت و بازی با یکدیگر بودند و صدای‌شان محله را برداشته‌بود؛ بازی‌هایی که هزینه‌ای نداشت و به دنبال هم دویدن و دیگر بازی‌های دسته‌جمعی ختم می‌شد.

به‌تعبیر کارشناسان کودکان روحیه لطیفی دارند و حساس‌ترین گروه جامعه به‌شمار می‌روند. آن‌ها دائم در معرض آسیب‌های مختلفی از جمله قربانی‌هایی که در جنگ و حوادث طبیعی تا رفتار‌های اشتباه والدین، قرار می‌گیرند. با پیشرفت‌های بسیار در دهه‌های متوالی، هنوز میلیون‌ها کودک بدون حقوق اولیه خود زندگی می‌کنند. در زمان حاضر بیشتر از هر زمانی، زندگی آن‌ها تحت‌تأثیر خشونت، جنگ، طلاق، مشکلات روانی و بی‌توجهی قرار دارد.

پس از گذشت ۲۵ سال از پیوستن ایران به این پیمان‌نامه به دلیل تعیین نشدن شروط آن، سند ملی حقوق کودک و نوجوان در بهار سال۱۳۹۷ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و سرانجام با امضای رئیس‌جمهور در واپسین روز‌های تابستان ۱۴۰۰ ابلاغ شد تا سندی ملی برای حقوق کودک و نوجوان باشد.

آیین افتتاحیه سی و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان اصفهان بر مبنای شعار «بچه‌ها به سمت قله» و با حضور خبرنگاران و داوران کودک و نوجوان اصفهانی و با نمایش فیلم کوتاه «داستان ایلیا» آغاز شد.

دبیر سی‌وپنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان شعار این دوره از جشنواره را با توجه به روحیه آرمانگرایانه و میل به پیشرفت کودکان و نوجوانان، «بچه‌ها به سمت قله» اعلام کرد و گفت: با این شعار می‌خواهیم میل به پیشرفت و آرمانگرایی و خودباوری را در بچه‌ها تقویت کنیم.

تابه‌حال از دغدغه خانواده‌هایی که کودک مبتلا به اوتیسم دارند چیزی شنیده‌اید؟ مهم‌ترین دغدغه خانواده‌های دارای کودک ۶ و ۷ ساله وضعیت مدرسه و تحصیل فرزندشان است. حالا خیال کنید در همان سنین متقن شود که فرزندتان مبتلا به اوتیسم است، آن وقت است که نگرانی‌ها چند برابر می‌شود. نمی‌گویم دنیا روی سرتان خراب می‌شود، اما می‌گویم دغدغه دوچندان است؛ اینکه فرزندتان از منظر کارکرد ذهنی با خواهر و برادر یا سایر بچه‌ها هم‌سطح است، اما به دلیل کم‌بینایی یا کم‌شنوایی باید راهی مدارس استثنایی شود. واقعا فکر می‌کنید در سایر کشور‌های پیشرو هم این تفکیک‌ها به میزانی که در ایران صورت‌بندی شده‌اند، مطرح هستند؟

مسیری که آدریانا از طریق دریای مدیترانه طی می‌کرد، مسیری بسیار رایج برای پناهندگانی است که از درگیری‌های مسلحانه و پیامد‌های آن فرار می‌کنند. این مسیر همچنین مرگبارترین مسیر در جهان برای مهاجران است و هر سال مرگبارتر نیز می‌شود. قبل از واژگونی آدریانا، تعداد تلفات در طول سه ماه اول سال ۲۰۲۳ به بالاترین حد خود در شش سال گذشته یعنی ۴۴۱ نفر رسیده بود. تنها در نیمه اول سال جاری، طبق گزارش «یونیسف»، حداقل ۲۸۹ کودک در تلاش برای رسیدن به اروپا غرق شده اند.

پویانمایی «بچه زرنگ» قرار است مهرماه امسال به سرگروهی پردیس کوروش اکران عمومی شود. این اثر محصول مجموعه «هنر پویا» ست که تجربه تولید آثار موفقی مثل فیلشاه و شاهزاده روم را در کارنامه دارد. این انیمیشن ایرانی که در جشنواره فجر با استقبال اهالی رسانه و منتقدان مواجه شد، شرایط اکران آن در ایام بازگشایی مدارس، تولید فصل دوم و اکران جهانی‌اش را بررسی کرده است.

واژه‌هایی مانند «مهاجر» و «مهاجرت» به‌خودی‌خود بار منفی مختص به خودشان را دارند. هرچند برخی از هموطنان ما از مهاجرت به‌عنوان رستگار شدن حرف می‌زنند و حتی مهاجرت به کشور‌های در و همسایه را نوعی خوشبختی می‌دانند، اما در زندگی مهاجران همیشه این پرسش مطرح است که نکند کشور دوم مرا به‌عنوان یک ظرفیت مازاد ببیند. البته سوال قبلی این پرسش این است که آیا کشور دوم و مقصد مدنظرم، برنامه‌ای برای من به‌عنوان مهاجر دارد؟ واقعیت این است که مهاجران در اغلب مواقع یک ظرفیت مثبت برای کشور‌ها و حکومت‌ها هستند. از این منظر که بدون تلاش برای جذب مردم سایر کشورها، فرصت تربیت یک یا چند نسل از مردم سایر ملیت‌ها در اختیار یک حکومت قرار می‌گیرد و همین تربیت به‌تن‌هایی برای جذب مردم سایر کشور‌ها از طریق مهاجرت کافی است.

درعرصه ادبیات کودک و نوجوان از «آسترید لیندگرن» به‌عنوان گران‌ترین جایزه ادبی جهان یاد می‌شود. امسال یک مروج کتابخوانی و البته معلمی افغانستانی از سوی شورای کتاب کودک به‌عنوان نامزد ایرانی این رویداد بین‌المللی معرفی شده است. نادر موسوی سال‌هاست ساکن ایران شده است؛ از اواخر سال ۶۲ همزمان با موج نخست مهاجرت اتباع افغانستانی به کشورمان و به اجبار شدت گرفتن جنگ و درگیری‌ها در سرزمین آبا و اجدادی‌اش. حالا زمان زیادی از آن زمستان سختی که به همراه خانواده‌اش ترک دیار کرده می‌گذرد. آن پسر ۹ ساله روستایی سال‌هاست در قامت نویسنده و معلمی سرشناس، نه تنها بر تنگنا‌های تحصیلی پیش‌روی مهاجران غلبه کرده بلکه توانسته با راه‌اندازی چندین شعبه مدارس خودگردان خاص کودکان مهاجر افغانستانی و ساکن مناطق محروم برای دسترسی آنان به امکانات فرهنگی و آموزشی گام‌های جدی بردارد. افزون بر این، از او به‌عنوان فعال رسانه‌ای و نخستین ناشر تخصصی شعر و ادبیات افغانستان (انتشارات آمو) در کشورمان هم یاد می‌کنند

فرهنگ مجموعه‌ای پیچیده از علوم، دانش ها، هنرها، افکار، اعتقادات، قوانین و مقررات، آداب و رسوم، سنت‌ها و به طور خلاصه کلیه آموخته‌ها و عاداتیاست که یک انسان به عنوان عضو جامعه اخذ می‌کند. در واقع فرهنگ چیزیست که از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود.